Pranagozalążkowe (Progymnospermophyta) – typ (gromada) roślin kopalnych występujących na Ziemi od dewonu wczesnego do permu. Wyewoluowała prawdopodobnie z trymerofitów i dała początek paprociom nasiennym oraz nagonasiennym lub wszelkim nasiennym. Były to rośliny drzewiaste, o budowie pnia przypominającym nagonasienne, ale rozmnażające się za pomocą zarodników wytwarzanych w jednakowych zarodniach. Ich skamieniałości klasyfikowane są do ok. 30 gatunków, 20 rodzajów, 7 rodzin i dwóch klas.

Budowa Pokrój Rośliny drzewiaste osiągające co najmniej 18 m (Archaeopteris), o pojedynczym, tęgim, prostym pniu osiągającym do 1,5 m średnicy z koroną rozgałęziającą się monopodialnie, ale też należały tu rośliny o pędach rozgałęziających się nieregularnie, także dychotomicznie. W budowie wewnętrznej pędu występował tu zarówno typ: protosteli, aktynosteli, polisteli, jak i nawet eusteli. Głęboko sięgające korzenie głównie i odgałęziające się od nich boczne lub też przybyszowe. Liście Jeszcze do niedawna opisywane były jako okazałe i pierzaste, przypominające liście paproci, ale po znalezieniu skamieniałości o lepiej zachowanej architekturze okazało się, że za liście złożone uznawano końcowe odgałęzienia pędów z wyrastającymi wzdłuż nich pojedynczymi liśćmi. Zarodnie Powstawały na końcowych odcinkach pędów w całości pokrytych zmodyfikowanymi liśćmi płodnymi z zarodniami lub u nasady z liśćmi płonnymi. Liście płodne były zmodyfikowane, z osadzonymi na nich jednakowymi zarodniami, wytwarzającymi zarodniki jednakowego kształtu i wielkości.

Systematyka W obrębie gromady wyróżniane są dwie klasy dzielące się na siedem rzędów:

Gromada: Progymnospermophyta Bold et al. klasa: Progymnospermopsida Beck rząd: Aneurophytales Kräusel – aneurofitonowce rząd: Cecropsidales Stubblefield et Rothwell rząd: Protopityales Walton – protopitjowce rząd: Archaeopteridales Arnold – archeopterydowce klasa: Noeggerathiopsida Krysht. rząd: Noeggerathiales Darrah rząd: Discinitales Doweld rząd: Tingiales Zimmerm

Przypisy

Kategoria:Klasyfikacja biologiczna roślin Kategoria:Rośliny kopalne