Biedronka mączniakówka, kroszela, biedronka dwudziestodwukropka (Psyllobora vigintiduopunctata) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych. Zamieszkuje krainę palearktyczną od Półwyspu Iberyjskiego i Maghrebu po Rosyjski Daleki Wschód i Półwysep Koreański. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe żerują na grzybach niższych.

Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1758 roku przez Karola Linneusza w dziesiątym wydaniu Systema Naturae pod nazwą Coccinella vigintiduopunctata. W 1846 roku Étienne Mulsant przeniósł go do rodzaju Thea, dla którego stanowi gatunek typowy. Współcześnie Thea klasyfikuje się jako podrodzaj w obrębie rodzaju Psyllobora.

Morfologia thumb|left|Osobnik o mocno porozlewanych plamach thumb|left|Imago, widok od spodu Chrząszcz o ciele umiarkowanie wysklepionym, w zarysie szeroko-owalnym, długości od 3 do 4,5 mm. Głowa jest biaława do cytrynowożółtej, zwykle z dwoma czarnymi plamami. Przedplecze również jest białawe do cytrynowożółtego, a kropek najczęściej ma pięć, aczkolwiek trzy środkowe nierzadko zlewają się w jedną plamę. Przednia krawędź przedplecza jest wykrojona i nie nachodzi na oczy. Pokrywy zawsze są cytrynowożółte z czarnymi kropkami. Typowo jest ich po jedenaście na każdej, ale niektóre mogą się zlewać po dwie, a w tylnej połowie pokryw zdarza się niektórym zanikać. Epipleury zwężają się ku tyłowi równomiernie i w połowie długości opatrzone są małą, czarną kropką. Spód tułowia jest czarny. Odnóża są jasne z poprzyciemnianymi udami. Sternity odwłoka są czarne z żółtymi plamkami po bokach. Pierwszy z widocznych sternitów ma linie udowe niepełne, urywające się na tylnej jego krawędzi.

Ekologia i występowanie thumb|lewo|Larwa thumb|lewo|Poczwarka Owad ten zasiedla skraje lasów liściastych i mieszanych, zarośla, polany, parki, ogrody, winnice oraz łąki i inne tereny otwarte. Częsta jest m.in. na młodych dębach, popłochach i pokrzywach. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są mykofagami żerującymi na grzybach niższych, zwłaszcza mączniakowcach. Zarodniki tych grzybów przenoszone są przez biedronkę pomiędzy roślinami, co sprzyja ich rozprzestrzenianiu. W warunkach środkowoeuropejskich aktywne osobniki dorosłe obserwuje się od marca do października. Zimę spędzają w ściółce, opadłym listowiu i wśród wyschniętych traw.

Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Luksemburga, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Malty, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Białorusi, Ukrainy, Węgier, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji. W Afryce podawany jest z Maroka, Algierii i Tunezji. W Azji notowany jest z Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, anatolijskiej części Turcji, Syrii, Libanu, Izraela, syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji, Kazachstanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu, Kirgistanu, Iraku, Iranu, Afganistanu, Mongolii, Chin, Korei Północnej i Korei Południowej.

Przypisy

Linki zewnętrzne Zdjęcie w Atlasie Chrząszczy Polski

Kategoria:Biedronkowate Kategoria:Chrząszcze Afganistanu Kategoria:Chrząszcze Algierii Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Chin Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Iraku Kategoria:Chrząszcze Iranu Kategoria:Chrząszcze Izraela Kategoria:Chrząszcze Korei Kategoria:Chrząszcze Libanu Kategoria:Chrząszcze Maroka Kategoria:Chrząszcze Mongolii Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Syrii Kategoria:Chrząszcze Tunezji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza