Lew Zinowiewicz Kopielew (ros. Лев Зиновьевич Копелев; ur. w Kijowie; zm. 18 czerwca 1997 w Kolonii) – rosyjski pisarz, literaturoznawca i historyk literatury, dysydent polityczny w ZSRR.
Życiorys Kopielew urodził się w rodzinie rosyjskiego agronoma pochodzenia żydowskiego. W latach trzydziestych XX wieku studiował w Charkowie oraz Moskwie germanistykę, filozofię, literaturoznawstwo i historię, podejmując po studiach pracę naukową. W czerwcu 1941 roku zgłosił się na ochotnika do Armii Czerwonej, gdzie dosłużył się stopnia majora. 3 listopada 1943 roku został odznaczony Orderem Czerwonej Gwiazdy a 19 listopada Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy. Widząc zbrodnie popełniane przez Armię Czerwoną na ludności cywilnej Prus Wschodnich próbował się im przeciwstawiać. Działania te zakwalifikowano jako burżuazyjno-humanistyczną propagandę na rzecz wroga – w efekcie Kopielew spędził niemal dziesięć lat w łagrach i więzieniach stalinowskich. W roku 1956 został zrehabilitowany, kontynuował pracę naukową i pisarską. Jednak już w drugiej połowie lat sześćdziesiątych popadł ponownie w niełaskę ze względu na zaangażowanie w kręgach dysydenckich. Został wykluczony z partii i stracił etat w Instytucie Historii Sztuki. W listopadzie 1980 roku wyjechał w celach badawczych do ówczesnej RFN. Władze ZSRR wykorzystały tę okazję do pozbycia się Kopielewa z kraju odbierając mu obywatelstwo ZSRR. Pisarz pozostał w RFN, gdzie kontynuował pracę naukową i pisarską, poświęcając się szczególnie stosunkom rosyjsko-niemieckim. Pochowany na Cmentarzu Dońskim w MoskwieМогилы знаменитостей. Московский некрополь. КОПЕЛЕВ Лев Зиновьевич (1912 – 1997).
Wyróżnienia Lew Kopielew był laureatem wielu nagród i wyróżnień, min.: Doktorat honorowy uniwersytetu w Kolonii (1981) oraz New School of Social Research w Nowym Jorku (1983) Nagroda Niemieckiej Akademii Języka i Poezji (1979) Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich (1981) Nagroda Pokojowa im. Ericha Marii Remarque'a (1991)
Publikacje Prace Kopielewa są w Polsce mało znane. W języku polskim ukazały się w 1990 roku Bożyszcza mojej młodości w przekładzie Grażyny Strumiłło-Miłosz. Na uwagę zasługuje także autobiografia Хранить вечно. Wśród prac naukowych należy wymienić wielotomową historię stosunków rosyjsko-niemieckich (tzw. projekt wuppertalski) oraz komentarze do dzieł Bertolta Brechta, Heinricha Bölla, Tomasza Manna i Anny Seghers oraz biografię Bertolta Brechta.
Odniesienia w kulturze Utwór „Against Bridge Burners” niemieckiej grupy muzycznej Heaven Shall Burn, opublikowany w albumie Invictus (Iconoclast III), odnosi się bezpośrednio do osoby Lwa Kopielewa.
Upamiętnienie Od 2001 roku Forum Lwa Kopielewa przyznaje Nagrodę im. Lwa Kopielewa osobom, projektom lub organizacjom, które działają na rzecz pokoju i praw człowieka.
Przypisy
Kategoria:Pisarze związani z Kijowem Kategoria:Pisarze związani z Moskwą Kategoria:Majorowie Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Rosyjscy pisarze XX wieku Kategoria:Rosyjskie ofiary prześladowań komunistycznych 1917–1991 Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Więźniowie radzieckich więzień Kategoria:Więźniowie radzieckich łagrów Kategoria:Zmarli w 1997 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Dońskim w Moskwie Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy