Franciszek Ksawery Łaźniński (ur. 1761Inne źródła podają rok 1762 w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1819 tamże) – paź króla Stanisława Augusta, następnie brygadier pod koniec wojny 1792 roku, wolnomularzLudwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 195..
Wychowywał się na dworze Stanisława Augusta, ukończył Szkołę Rycerską. Potem służył w kawalerii narodowej i szybko awansował.
Jako major był bohaterem wojny polsko-rosyjskiej 1792. Uhonorowany, za bitwę pod Zieleńcami, Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti MilitariKrzysztof Filipow, Order Virtuti Militari 1792-1945, Warszawa 1990, s. 18. i awansem na brygadiera.
Po kapitulacji targowickiej wcielony do wojska rosyjskiego. Dowodził 2 Brygadą Ukraińskiej Kawalerii Narodowej. Na wieść o wybuchu powstania kościuszkowskiego, wyprowadził pod koniec kwietnia Brygadę z Ukrainy na Wołoszczyznę i przez Galicję dostał się z nią do Polski, do wojsk powstańczych pod Połańcem. Za ten bezprecedensowy wyczyn 23 maja awansowany przez T. Kościuszkę na generała majora. Przestał dowodzić brygadą i został skierowany, m.in. do prowadzenia robót fortyfikacyjnych na Pradze. Czasowo komendant Pragi. Walczył w obronie stolicy przeciwko Prusakom.
Po upadku powstania działał w ekstremistycznych organizacjach emigracji polskiej we Francji przeciwko tworzeniu Legionów Polskich we Włoszech. Z przekonania był jakobinem.
Po ogłoszeniu amnestii przez cara Pawła wrócił do Warszawy, gdzie zmarł. Pochowany został na Cmentarzu Świętokrzyskim („na Koszykach”; księży Misjonarzy; św. Barbary)Łącznik: dwutygodnik poświęcony sprawom oświatowo-zawodowym kolejnictwa polskiego R.1, nr 6 (30 kwietnia 1908), s. 78.https://polona.pl/item/lacznik-dwutygodnik-poswiecony-sprawom-oswiatowo-zawodowym-kolejnictwa-polskiego-r-1,NDc0MDY4NTI/11/#item.
Był członkiem Sądu Kryminalnego Wojskowego.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia H. P Kosk, Generalicja polska, t. 1, wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1998.
Kategoria:Brygadierzy kawalerii narodowej (armia koronna) Kategoria:Paziowie Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Sędziowie Sądu Kryminalnego Wojskowego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (I Rzeczpospolita) Kategoria:Generałowie majorowie powstania kościuszkowskiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1792 Kategoria:Absolwenci Szkoły Rycerskiej w Warszawie Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Urodzeni w 1761 Kategoria:Zmarli w 1819 Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie