Przeciwciała przeciwjądrowe (ang. anti-nuclear antibodies, ANA) – przeciwciała skierowane przeciwko składnikom jądra komórkowego, takim jak DNA, histony, rybonukleoproteiny, RNA jąderkowe, białka niehistonowe i mają znaczenie diagnostyczne w rozpoznawaniu układowych chorób tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, twardzina, zapalenie skórno-mięśniowe i inne.
Przeciwciała przeciwjądrowe mogą również występować w innych przypadkach, jednak według obecnego stanu wiedzy medycznej nie mają wtedy znaczenia diagnostycznego: zakażenia (np. gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby, kiła, choroby pasożytnicze) nowotwory (np. rak sutka, rak gruczołu krokowego, białaczka, ziarnica złośliwa) choroby narządów wewnętrznych (zwłaszcza wątroby i płuc) choroby skóry (np. łuszczyca, liszaj płaski) po przeszczepach oraz implantach przy stosowaniu niektórych leków, zwłaszcza pochodnych hydralazyny ciąża podeszły wiek u osób zdrowych (ok. 5% zdrowej populacji ma ANA z mianem 1:160)
Samo stwierdzenie obecności ANA, bez obecności objawów klinicznych, również nie ma znaczenia diagnostycznego.
Miano badania ANA to stopień rozcieńczenia surowicy przy którym przeciwciała nie są już wykrywalne.
W razie stwierdzenia miana ANA rzędu 1:160 lub wyższego z objawami choroby tkanki łącznej, należy wykonać badania swoistości przeciwciał przeciwjądrowych i (w zależności od typu świecenia w badaniu IIF) oznaczyć, m.in.: anty-dsDNA - przeciwciała przeciw dwuniciowemu DNA ( double-stranded DNA) anty-ENA (skróty od Sm do La pochodzą od pierwszych liter nazwisk osób, u których wykryto je po raz pierwszy): anty-Sm anty-Jo-1 anty-Ro anty-La anty-ScL70 - przeciwciała przeciw topoizomerazie anty-U1-RNP - przeciwciała przeciw rybonukleoproteinie U1
Bibliografia
Kategoria:Reumatologia Kategoria:Autoprzeciwciała Kategoria:Diagnostyka laboratoryjna