James Joseph Gandolfini (ur. 18 września 1961 w Westwood, zm. 19 czerwca 2013 w Rzymie) – amerykański aktor, trzykrotny zdobywca nagrody Emmy za rolę Tony’ego Soprano w serialu Rodzina Soprano. Grał on tam włosko-amerykańskiego bossa mafii, starającego się pogodzić swoje życie rodzinne z interesami. Zagrał także w filmach Osiem milimetrów, Prawdziwy romans, Mexican i Dorwać małego.

Życiorys Młodość Gandolfini urodził się w Westwood, New Jersey we włosko-amerykańskiej rodzinie. Jego matka, Joan, była kelnerką, a ojciec, Michael Gandolfini, dozorcą. Miał jedną siostrę, Johannę. Dorastał w Park Ridge, tam ukończył szkołę średnią. Następnie dostał się na Uniwersytet Rutgersa. Gandolfini był także DJ-em w nocnym klubie Melody Bar w New Brunswick, New Jersey.

Kariera Do kilku znaczących ról jakie zagrał zaliczają się rola Virgila w thrillerze romantycznym Prawdziwy romans, w którym wcielił się w rolę brutalnego gangstera. W 1994 roku zagrał w filmie Na granicy ryzyka. Pojawił się także w obrazie Pod presją, ponownie jako gangster.

Kolejne dwa lata były pracowite. Na początek wystąpił Karmazynowym przypływie gdzie grał u boku Gene’a Hackmana i Denzela Washingtona. Następnie zagrał jeszcze z tymi aktorami w innych filmach; z Washingtonem w thrillerze W sieci zła w 1998 roku, a z Hackmanem w komedii Mexican w 2001 roku. W 1995 roku można go było zobaczyć jeszcze w filmie Dorwać małego.

W filmie Osiem milimetrów z 1999 roku wcielił się w postać Eddiego Poole, pobitego na śmierć przez Toma Wellesa (granego przez Nicolasa Cage’a). Inne charakterystyczne role to m.in. sprzedawcy w filmie Człowiek, którego nie było, wroga Roberta Redforda w Ostatnim bastionie oraz rola homoseksualnego mordercy w filmie Mexican.

Najbardziej rozpoznawaną rolą Gandolfiniego jest postać Tony’ego Soprano w serialu Rodzina Soprano, w której gra bossa mafii i ojca amerykańskiej rodziny. Dzięki roli w serialu otrzymał trzy nagrody Emmy dla najlepszego aktora.

Życie prywatne Gandolfini był żonaty z Marcy Wudarski, lecz rozwiódł się z nią w 2002 roku. Z tego związku miał syna (ur. 1999 r.). W 2008 ożenił się z Deborah Lin, z którą miał córkę (ur. w październiku 2012 r.).

W wolnym czasie lubił grać na trąbce i saksofonie.

W dniu 4 maja 2006 Gandolfini miał wypadek na skuterze Vespa – potrąciła go taksówka. Musiał przejść operację kolana, co opóźniło premierę ostatnich odcinków serialu Rodzina Soprano.

Aktor zmarł 19 czerwca 2013 podczas wakacji we Włoszech. Prawdopodobną przyczyną śmierci był zawał serca.

Filmografia Ostatni skaut (1991), jako ochroniarz Marcone'a Obcy wśród nas (1992), jako Tony Baldessari Prawdziwy romans (1993), jako Virgil Znaleźne (1993), jako Billy Coyle Szczęściarz (1993), jako Mike Włoski film (1993) Angie (1994), jako Vinnie Na granicy ryzyka (1994), jako Ben Pinkwater Nowy świat (1995), jako Will Caberra Karmazynowy przypływ (1995), jako porucznik Bobby Dougherty Dorwać małego (1995), jako Bear Pod presją (1996), jako Eddie Noc na Manhattanie (1997), jako Joey Allegretto Pistolet (1997), jako Walter Jak jej nie kochać (1997), jako Kiefer Dwunastu gniewnych ludzi (1997), jako przysięgły #6 Perdita Durango (1997), jako Willie 'Woody' Dumas W sieci zła (1998), jako Lou Potęga przyjaźni (1998), jako Kenneth „Kenny” Kane Adwokat (1998), jako Al Love Rodzina Soprano (1999–2007), jako Tony Soprano Osiem milimetrów (1999), jako Eddie Poole A Whole New Day (1999), jako Vincent Mexican (2001), jako Winston Baldry Człowiek, którego nie było (2001), jako Big Dave Brewster Ostatni bastion (2001), jako pułkownik Winter Przetrwać święta (2004), jako Tom Valco Romanse i papierosy (2005), jako Nick Murder Wszyscy ludzie króla (2006), jako Tiny Duffy Samotne serca (2006), jako Charles Hildebrandt ABCD Camp (2007) jako Sonny Vaccaro Metro strachu (2009) jako burmistrz Nowego Jorku Witamy u Rileyów (2010) jako Doug Riley Wróg numer jeden (2012) jako dyrektor CIA, Leon Panetta Ani słowa więcej (2013) jako Albert Brudny szmal (2014) jako Marv

Nagrody 1999: Rodzina Soprano (nominacja) Emmy wyróżniająca się rola w serialu 2000: Rodzina Soprano Złoty Glob najlepszy aktor w serialu dramatycznym 2000: Rodzina Soprano Emmy wyróżniająca się rola w serialu 2001: Rodzina Soprano (nominacja) Złoty Glob najlepszy aktor w serialu dramatycznym 2001: Rodzina Soprano Emmy wyróżniająca się rola w serialu 2002: Rodzina Soprano (nominacja) Złoty Glob najlepszy aktor w serialu dramatycznym 2003: Rodzina Soprano Emmy wyróżniająca się rola w serialu 2003: Rodzina Soprano (nominacja) Złoty Glob najlepszy aktor w serialu dramatycznym 2004: Rodzina Soprano (nominacja) Emmy wyróżniająca się rola w serialu

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Nieoficjalna strona (wersja archiwalna)

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Rutgersa Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Absolwenci The Lee Strasberg Theatre & Film Institute Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykanie pochodzenia włoskiego Kategoria:Urodzeni w 1961 Kategoria:Zmarli w 2013