Ptaki paleognatyczne, paleognatyczne (Palaeognathae) – grupa ptaków w randze infragromady wyróżniona na podstawie budowy podniebienia. Charakteryzują się podniebieniem utworzonym przez nie w pełni połączone części lemiesza, łączące się ku tyłowi z kośćmi skrzydłowymi oraz oddzielające łuki podniebienne od kości przyklinowych. Brak jest ruchomego połączenia górnej szczęki z czaszką. Jej budowa przypomina budowę czaszki piskląt z nadrzędu neognatycznych, co może wskazywać na zajście w tej grupie procesu neotenii. Należą do niej kusacze oraz grupa bezgrzebieniowców.
Systematyka Badania molekularne i niektóre morfologiczne sugerują, że strusie są grupą siostrzaną w stosunku do wszystkich pozostałych współczesnych ptaków paleognatycznych. Do infragromady należą następujące żyjące współcześnie rzędy: Nadrząd: Struthionimorphae Struthioniformes – strusie Nadrząd: Apterygimorphae Apterygiformes – kiwi Casuariiformes – kazuarowe Nadrząd: Rheimorphae Rheiformes – nandu Nadrząd: Tinamimorphae Tinamiformes – kusacze
oraz wymarłe: Dinornithiformes – moa Aepyornithiformes – mamutaki
Spokrewnieni z paleognatycznymi byli przedstawiciele wymarłego rzędu Lithornithiformes z jedną rodziną (Lithornithidae); takson ten ma status incertae sedis.
Kladogram Palaeognathae nie uwzględniający taksonów wymarłych:
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Kategoria:Ptaki Kategoria:Taksony opisane przez Williama Plane’a Pycrafta