thumb|Ostróżka tatrzańska thumb|Delphinium 'Magic Fountain' thumb|Delphinium ceratophorum
Ostróżka (Delphinium L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych. Obejmuje około 500 gatunków (w szerokim ujęciu, obejmującym czasem wyodrębniany rodzaj ostróżeczka Consolida). Zasięg rodzaju obejmuje strefę umiarkowaną i subtropikalną półkuli północnej oraz obszary górskie w strefie równikowej w Afryce. W Europie ma 25 przedstawicieli. W Polsce z rodzaju w wąskim ujęciu występują trzy gatunki: ostróżka tatrzańska (D. oxysepalum), ostróżka wyniosła (D. elatum, której podgatunek D. elatum subsp. nacladense podnoszony bywa do rangi osobnego gatunku – ostróżki wschodniokarpackiej D. nacladense) oraz ostróżka Kotuli (D. ×kotulae). W szerszym ujęciu rodzaju należy tu także zadomowiony antropofit – ostróżeczka polna (ostróżka polna – D. consolida) i przejściowo dziczejąca ostróżeczka wschodnia (ostróżka wschodnia – D. orientalis).
Ze względu na obecność wielu alkaloidów są to rośliny trujące. Niektóre bywają jednak wykorzystywane jako rośliny lecznicze. Liczne gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne. D. semibarbatum wykorzystywana jest jako źródło żółtego barwnika i roślina włóknista.
Morfologia Pokrój Byliny, rzadziej rośliny dwuletnie i jednoroczne. Liście Dłoniastodzielne. Kwiaty Grzbieciste, o 5 działkach, górna działka tworzy ostrogę. Płatków 2, 3 górne z ostrogą, pozostałe z długim paznokciem. Liczne, ustawione spiralnie pręciki, przeważnie 3 słupki, rzadziej 4 lub 5. Owoce Typu mieszek, nasiona oskrzydlone.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny jaskrowatych z rzędu jaskrowców, należących do kladu dwuliściennych właściwych (eudicots). W obrębie rodziny ostróżka należy do podrodziny Ranunculoideae Arnott i plemienia Delphinieae. Badania molekularne wykazały, że w obrębie tego rodzaju zagnieżdżone są gatunki rodzaju ostróżeczka Consolida, włączane tu w randze podrodzaju Delphinium subg. Consolida.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Jaskrowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza