thumb|Rezeda żółtawa – antropofit, relikt dawnych upraw thumb|Kąkol polny Agrostemma githago – archeofit będący chwastem w uprawach zbóż thumb|Żółtlica drobnokwiatowa Galinsoga parviflora – epekofit pochodzący z Ameryki Południowej (Andy), uciekinier z ogrodów botanicznych, zdziczały na siedliskach antropogenicznych Antropofit (z gr. ἄνθρωπος ánthrōpos – człowiek, φυτόν phytón – roślina) – gatunek lub inny takson roślin obcego pochodzenia na danym terenie (przybysz, gatunek alochtoniczny). Antropofity występują zarówno na siedliskach wtórnych, sztucznych, powstałych w wyniku działalności człowieka, jak i na siedliskach półnaturalnych i naturalnych. Stopień zadomowienia się antropofitu może zmieniać się w czasie (zadomawianie się), np. gatunek zadomowiony początkowo na siedliskach antropogenicznych może z czasem przenikać do siedlisk półnaturalnych i naturalnych.
Klasyfikacja antropofitów Klasyfikacja względem sposobu napływu gatunki introdukowane — wprowadzone celowo przez człowieka relikty dawnych upraw, rośliny niegdyś uprawiane, a obecnie występują tylko jako zdziczałe. Należą tu takie gatunki, jak np. rezeda żółtawa, owies szorstki. Czasami podejmowana jest próba powtórnego wprowadzenia ich do uprawy. rośliny użytkowe obcego pochodzenia, jak np. kukurydza zwyczajna, magnolia gwiaździsta, psianka ziemniak. Stanowią one znaczną część gatunków roślin uprawnych, o ogromnym znaczeniu gospodarczym. gatunki zawleczone — gatunki napływowe, dostały się na dany teren na skutek niecelowych działań człowieka
Klasyfikacja geograficzno-historyczna metafity — trwale zadomowione we florze archeofity — gatunki zawleczone w czasach przedhistorycznych lub wczesnohistorycznych (do 1500 roku), obecnie utrzymujące się tylko na wtórnych siedliskach. Należą do nich liczne chwasty znane nam z wykopalisk archeologicznych, np. jasnota biała, chaber bławatek. gatunki zawleczone gatunki powstałe pod wpływem działalności człowieka gatunki, które zdołały przetrwać wyłącznie na siedliskach antropogenicznych kenofity — gatunki zawleczone po 1500 roku epekofity — zadomowione na siedliskach synantropijnych (ruderalnych i segetalnych), np. bieluń dziędzierzawa, żółtlica drobnokwiatowa. agriofity — zadomowione na siedliskach naturalnych i półnaturalnych. hemiagriofity — zadomowione na siedliskach półnaturalnych holoagriofity — zadomowione na siedliskach naturalnych diafity — niezadomowione trwale efemerofity — gatunki przejściowo zawlekane (przybłędy), np. bodziszek syberyjski, zapłonka żółta ergazjofigofity — przejściowo dziczejące z uprawy, np. gorczyca sarepska.
Antropofity we florze Polski Według badań Barbary Tokarskiej-Guzik we florze Polski w 2005 r. było 1017 gatunków antropofitów, z czego 460 stanowiły metafity, 511 diafity i 46 gatunki o nieokreślonym statusie. Wśród metafitów było 160 gatunków archeofitów i 300 gatunków kenofitów.
Zobacz też
klasyfikacja roślin synantropijnych
Przypisy
Bibliografia
Faliński J.B. 1969. Neofity i neofityzm. Dyskusje fitosocjologiczne (5). Ekol. Pol. Ser. B, 15(4): 337-354. Krawiecowa A., K. Rostański. 1972. Projekt usprawnienia klasyfikacji roślin synantropijnych. Phytocoenosis 1(3): 217-222. Mirek Z. 1981. Problemy klasyfikacji roślin synantropijnych. Wiad. Bot. 25(1): 45-54. Zając A., Zając M., Tokarska-Guzik B. 1998. Kenophytes in the flora of Poland: list, status and origin. Phytocoenosis 10. Suppl. Cartograph. Geobot. 9: 107-115.
Kategoria:Ekologia roślin