Święta wojna – polski serial komediowy emitowany premierowo na antenie TVP2 od 23 stycznia 2000Pilot serialu został wyemitowany 16 stycznia 2000 roku. do 9 maja 2009.

W latach 2011-2012 był on powtarzany przez TVP Seriale. Następnie emitował go w okresie 2013-2014 kanał Polo TV, później w latach 2015-2017 nadawała go TVP Rozrywka, w latach 2019–2021 - TVS. Przez krótki czas w 2022 emitowała go stacja Antena HD, a w 2026 nadawał go kanał TVP3 Katowice.

W serialu większość bohaterów porozumiewa się etnolektem śląskim, zmieszanym z językiem ogólnopolskim w stopniu umożliwiającym rozumienie dialogów przez osoby nieznające śląszczyzny.

Serial był czterokrotnie nominowany do Telekamer (w latach 2001–2003 i 2009) w kategorii „najlepszy serial komediowy”, najwyższe zajęte miejsce to trzecie (w styczniu 2001).

Fabuła Warszawiak Zbyszek Pyciakowski (Zbigniew Buczkowski) co tydzień przyjeżdża na handel do Katowic, gdzie pomieszkuje u swojego nerwowego i nieobliczalnego kolegi z wojska Huberta „Bercika” Dwornioka (Krzysztof Hanke) i jego rezolutnej żony Anny zwanej Andzią (Joanna Bartel). Bercik jest byłym górnikiem, który jak stereotypowy Ślązak nie cierpi wszystkiego, co jest związane z gorolami, w szczególności z Warszawą lub pobliskim Sosnowcem. Żyjąc z renty od chwili zamknięcia kopalni, wpada on na różne szalone pomysły na szybkie zdobycie pieniędzy, do których zwykle angażuje Zbyszka i które przeważnie kończą się fiaskiem.

Realizacja zdjęć thumb|Kamienica Anny i Bercika Dwornioków przy ulicy M. Skłodowskiej-Curie 17 (róg z ulicą Żwirki i Wigury) w Katowicach

Mieszkanie głównych bohaterów serialu, w którym działa się akcja większości odcinków, znajdowało się w Katowicach przy ul. Marii Curie-Skłodowskiej 17 (według fabuły znajdowało się przy ul. Korfantego 13/6). Sceny kręcono też na ulicy przed blokiem, a z czasem także w szynku „U Alojza”. Pojedyncze odcinki były realizowane poza Katowicami, m.in. na zamku Czocha, w Gdyni, Międzyzdrojach i Jarnołtówku.

W odcinkach serialu zdarzały się wpadki i przejęzyczenia oraz błędy logiczne. Miało to związek z tym, że Święta wojna była kręcona jako serial niskobudżetowy. Wiele scen nie było nagrywanych ponownie, aby nie podnosić kosztów produkcji.

Czołówka i napisy końcowe W odcinkach 1–71 serial nie miał stałej czołówki; na początku każdego odcinka były pokazywane najczęściej Katowice, jadący pociąg pasażerski, napis Święta wojna i tytuł odcinka. W odcinkach 72–322 serial posiadał czołówkę animowaną. Tłem muzycznym czołówki była muzyka w wykonaniu Jarosława Barowa.

W napisach końcowych serialu często pojawiała się piosenka „Gorol, hanys, dwa bratanki i do bitwy, i do szklanki” w wykonaniu Krzysztofa Respondka, do której słowa napisał Grzegorz Poloczek. Piosenka ta pojawiała się w napisach końcowych głównie w pierwszych odcinkach serialu, później pojawiała się co kilka odcinków, a w reszcie odcinków pojawiała się sama muzyka w wykonaniu Jarosława Barowa. W ostatnich kilkudziesięciu odcinkach serialu odtwarzana była jedynie muzyka.

Obsada

Spis serii

SeriaSezonOdcinkiPremiera seriiFinał seriiRok produkcjiPilot serialuzima 20001 (1) 16 stycznia 200019991zima–lato 20001–31 (31)23 stycznia 200027 sierpnia 20001999/200022000/200132–71 (40)3 września 20008 lipca 20012000/200132001/200272–110 (39)23 września 200123 czerwca 20022001/200242002/2003111–146 (36)8 września 20028 czerwca 20032002/200352003/2004147–173 (27)21 września 20036 czerwca 20042003/200462004/2005174–211 (38)11 września 200425 czerwca 20052004/20057jesień 2005212–226 (15)10 września 200517 grudnia 200520058wiosna 2006227–237 (11)4 marca 200627 maja 2006200692006/2007238–272 (35)9 września 200623 czerwca 20072006/200710jesień 2007273–286 (14)15 września 200722 grudnia 2007200711wiosna 2008287–299 (13)8 marca 200821 czerwca 20082007/200812jesień 2008300–315 (16)6 września 200827 grudnia 2008 200813wiosna 2009316–322 (7)14 marca 20099 maja 2009

Nagrody 2001–2003, 2009 – nominacja do Telekamer jako najlepszy serial komediowy 2005 – Joanna Bartel otrzymała Nagrodę specjalną Złoty Granat, nagroda aktorska Ogólnopolskiego Festiwalu Filmów Komediowych w Lubomierzu

Kontrowersje związane z powtórną emisją serialu w TVP Katowice Zapowiedzi powtórnej emisji serialu Święta wojna na antenie TVP3 Katowice od lutego 2026 wzbudziły kontrowersje i stały się przedmiotem publicznej debaty, zwłaszcza w środowiskach regionalnych na Górnym Śląsku. Część krytyków i komentatorów zwracała wówczas uwagę, że serial – emitowany pierwotnie w latach 2000–2009 – zawiera treści, które z perspektywy współczesnych standardów społecznych są oceniane jako problematyczne i częściowo niezgodne z misją Telewizji Polskiej. Wskazywano m.in. na obecność wątków ksenofobicznych, rasistowskich i seksistowskich, a także humoru opartego na uproszczonych i krzywdzących stereotypach dotyczących cudzoziemców, mniejszości etnicznych i w głównej mierze mieszkańców Górnego Śląska. Zdaniem krytyków taki sposób przedstawiania bohaterów utrwala negatywne i schematyczne wyobrażenia o regionie Śląska i jego mieszkańcach. Zaczęto wówczas przypominać negatywne opinie o produkcji wypowiadane przez znanych Ślązaków, takich jak Kazimierz Kutz, Michał Smolorz, czy Szczepan Twardoch. Ponadto stacja TVP3 Katowice nadała 30 stycznia 2026, specjalne wydanie programu Protokół rozbieżności, w którym o serialu żywiołowo dyskutowali występujący w nim aktorzy Krzysztof Hanke (serialowy Bercik Dworniok) i Grzegorz Stasiak (serialowy Alojz) oraz dr Agnieszka Tambor (filmoznawczyni i kulturoznawczyni) i Grzegorz Franki (prezes Związku Górnośląskiego). Natomiast w wyemitowanym tego samego dnia magazynie Dzień z bliska Joanna Bartel (odtwórczyni roli Andzi) opowiedziała o kulisach powstawania serialu oraz odniosła się do wątków budzących kontrowersje. Wspomniała, że poza Górnym Śląskiem Święta wojna była zazwyczaj odbierana pozytywnie i cieszyła się sympatią widzów, natomiast na terenie regionu jej odbiór bywał mniej przychylny. Przyznała również, że zdarzały się przypadki kierowania wobec aktorów serialu – w tym wobec niej samej, a zwłaszcza Krzysztofa Hanke – obraźliwych i wulgarnych komentarzy w przestrzeni publicznej, a sporadycznie także prób fizycznej agresjii. W ciągu pierwszego tygodnia od ponownej retransmisji serialu, na antenie TVP3 Katowice wielokrotnie, w różnych programach dyskutowano o tejże produkcji.

Jeszcze w styczniu przed wznowieniem serialu przez Telewizję Polską, do redakcji jej katowickiego oddziału wpłynęło kilkadziesiąt listów i e-maili z apelem o zrezygnowanie z jego nadawania. Wśród tych osób był Maciej Kopiec, senator Nowej Lewicy, urodzony w Wodzisławiu Śląskim. Skierował on do dyrektora TVP3 Katowice list otwarty, w którym wyraził swój stanowczy sprzeciw wobec ponownej emisji sitcomu i zaapelował o rozważenie rezygnacji z tego pomysłu.

Ostatecznie emisja powtórkowa na antenie TVP3 Katowice rozpoczęła się 2 lutego 2026 od 234. odcinka (od poniedziałku do piątku o godz. 17:50). Decyzja ta wynikała z faktu, że późniejsze odcinki, emitowane chronologicznie, charakteryzują się łagodniejszą formą humoru i w mniejszym stopniu zawierają treści uznawane obecnie za kontrowersyjne. Takie rozwiązanie pozwoliło na pominięcie w emisji, odcinków z wcześniejszych sezonów, które mogły wzbudzać największy sprzeciw widzów. Ostatni 322. epizod serialu został wyemitowany 12 czerwca tego samego roku.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Polskie telewizyjne seriale komediowe Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 2000 roku Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 2009 Kategoria:Filmy kręcone na zamku Czocha Kategoria:Filmy kręcone w Gdyni Kategoria:Filmy kręcone w Katowicach Kategoria:Filmy kręcone w Międzyzdrojach Kategoria:Filmy kręcone w województwie opolskim Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Katowicach