thumb|Pomnik Beli IV w Narodowym Parku Historycznym w Ópusztaszer na Węgrzech Bela IV, (ur. 1206, zm. 3 maja 1270) – król Węgier i Chorwacji w latach 1235–1270 z dynastii Arpadów.
Życiorys Bela urodził się w 1206. Był synem króla Andrzeja II. W 1213, gdy miał 7 lat, jego matka, Gertruda z Meran, została zamordowana. Ojciec próbował pomścić żonę, jednak nie powiodło mu się i po jego śmierci w 1235 obowiązek pomszczenia królowej Gertrudy spoczął na Beli, który zrobił to w 1236, 23 lata po śmierci matki.
Po śmierci ojca w 1235 Bela w wieku 29 lat został koronowany na króla Węgier. W trzecim roku jego panowania, w 1238 na Węgry najechało plemię Połowców, którzy uciekali przed hordami Mongołów. Bela obmyślił sojusz z tym barbarzyńskim szczepem, udzielając im azylu w swym państwie oraz wzmacniając przymierze przez ożenek swojego syna, Stefana, z córką chana Połowców, Kutena. Oprócz tego na rozkaz Beli Połowcy zostali ochrzczeni i przyjęli chrześcijaństwo.
Przed inwazją Mongołów Z małym powodzeniem Bela próbował przywrócić dawną świetność Węgrom poprzez odzyskanie utraconych terenów. Jego działalność nie podobała się węgierskim możnowładcom i magnatom, kiedy Mongołowie już przemierzali Europę na zachód. W związku z zagrożeniem ze strony hord niepokojowo nastawionych Azjatów Bela rozkazał magnatom, aby zjednoczyli siły i przygotowali się do obrony Węgier przed Mongołami. Wystosował też listy do papieża Grzegorza IX oraz do cesarza Fryderyka II z prośbą o pomoc i wsparcie, lecz nie otrzymał żadnej odpowiedzi.
W 1241 na Węgry najechali Mongołowie. Bela od razu wyruszył ze swoją armią na wojnę z nimi. Stoczył z Mongołami wiele bitew. 11 kwietnia 1241 wojska Beli zmierzyły się z Mongołami w bitwie pod Mohi. Zwyciężyli Mongołowie, co miało wielki wpływ na dalsze losy ich inwazji na Europę. Przed bitwą węgierscy magnaci zamordowali Kocjana, chana Połowców. W obliczu wielkiego zagrożenia Bela uciekł do Austrii, a potem do Dalmacji, gdzie schronił się w Trogirze.
Po inwazji Mongołów thumb|left|Rzeźba Beli IV na pomniku Tysiąclecia w Budapeszcie Mongołowie wybili prawie połowę populacji Węgier i zrównali z ziemią węgierskie miasta. Byli na Węgrzech ponad rok, dopóki w 1242 nie dowiedzieli się, że w Mongolii zmarł ich przywódca, Ugedej. Wycofali się z Węgier, a Bela powrócił do swego kraju.
Po powrocie do władzy Bela rozpoczął odbudowę kraju: wzdłuż granic Węgier zbudował bardzo dobrze zorganizowany system fortec i zamków obronnych, już wyłącznie murowanych, a także stworzył dużą armię na wypadek ewentualnego powrotu Mongołów. Odbudował wiele miast i hojnie je uposażył. Za te dokonania otrzymał od historyków przydomek Wielki ().
Po zakończeniu wojny z Mongołami Bela prowadził jeszcze dwie wojny. W 1242 rozpoczął się konflikt z księciem Austrii i Styrii Fryderykiem II Bitnym z dynastii Babenbergów. Wojna, w której Bela bohatersko zwyciężył, trwała do 1246, kiedy to pokonał Fryderyka w Bitwie nad Litawą. Drugą wojnę rozpoczął w 1252 z królem Czech Ottokarem II o tereny księstwa Styrii i Austrii, które pragnął opanować. Tę wojnę Bela przegrał, pokonany w bitwie pod Kressenbrun, w wyniku czego utracił Styrię.
Ostatnie lata życia Beli zostały „zepsute” przez bunt jego syna Stefana, który zażądał od ojca, aby ten podzielił Węgry na dwa królestwa i oddał mu jedno. Bela, pokonany musiał się na to zgodzić. Stefan i Bela rządzili dwoma niezależnymi państwami – o różnych stolicach i o innej polityce.
W 1267 Bela IV podpisał wraz z synem, Stefanem V tzw. Złotą Bullę, która ustanawiała nowe prawo na Węgrzech, a co najważniejsze, dzieliła społeczność na stan magnacki i stan szlachecki, stwarzała szlachtę węgierską i przyznawała jej bardzo liczne prawa (nawet możliwość wypowiedzenia królowi posłuszeństwa), co jednocześnie ograniczało władzę króla. Dokument ten miał ogromny wpływ na późniejszą historię Węgier
Bela IV zmarł 3 maja 1270, w wieku 64 lat. Jego następcą został jego syn, Stefan V.
Genealogia Bela IV miał dwóch synów i osiem córek, z czego dwie zostały później kanonizowane, jedna beatyfikowana, a inne dwie zmarły jeszcze w dzieciństwie. Dwie córki Beli zostały wydane za książąt polskich.
Bela IIIkról Węgierur. 1148zm. 1196 Agnieszka de Chatillionksiężna Antiochiiur. około 1145zm. około 1180 Bertold IV Bawarskiksiążę Meranuur. ??? Agnieszka Miśnieńskaur. ??? Andrzej IIkról Węgierur. 1175zm. 26 października 1235 Gertruda z Merankrólowa Węgierur. 1185zm. 1213
Maria Laskarina 1ur. około 1206zm. 1270 Bela IVkról Węgierur. 1206zm. 3 maja 1270 św. Kinga2 ur. 5 marca 1234 zm. 24 lipca 1292kanonizowana 1999 Elżbieta3księżna Dolnej Bawarii ur. 1236 zm. 1271 św. Małgorzata ur. 1242 zm. 1270kanonizowana 1943 Stefan Vkról Węgier ur. 1240 zm. 6 sierpnia 1272 Jolenta Helena4 ur. 1244 zm. 1304beatyfikowana 1827 Konstancja5księżna halicka ur. zm. po 1287/1288 Anna6 ur. 1226 zm. 1270 Katarzyna ur. ??? zm. 1242 Małgorzata ur. ??? zm. 1242 Bela.(syn) ur. ??? zm. ???
córka cesarza nicejskiego, Teodora I Laskarisa; żona Bolesława Wstydliwego, księcia krakowskiego i sandomierskiego; żona Henryka XIII, księcia Dolnej Bawarii; żona Bolesława Pobożnego, księcia Wielkopolski. żona Lwa Halickiego, księcia halicko-wołyńskiego. żona Rościsława Michajłowicza, kniazia halickiego, bana serbskiej Maczwy i Slavonii
Kategoria:Władcy Węgier Kategoria:Arpadowie Kategoria:Urodzeni w 1206 Kategoria:Zmarli w 1270