mały|Siedziba Nuncjatury Stolicy Apostolskiej w Polsce (2018) Przedstawiciele Stolicy Apostolskiej w Polsce (nuncjusze, internuncjusze i legaci apostolscy), duchowni katoliccy reprezentujący Stolicę Apostolską w Polsce, z reguły także rezydujący w Polsce. Stały urząd delegata apostolskiego ustanowiono w 1555 r.

Spór o pierwszeństwo między nuncjuszem i ambasadorem rosyjskim toczył się jeszcze za panowania Augusta III Sasa i do końca Rzeczypospolitej nie został rozstrzygniętyJerzy T. Łukowski, Watykan wobec ostatniego polskiego bezkrólewia, w: „Kwartalnik Historyczny”, 1991, nr 1, s. 28..

Lista przedstawicieli dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej X–XV w. Legaci papiescy Robert, kardynał diakon i oblacjonariusz Świętego Kościoła Rzymskiego (legat na zjazd gnieźnieński w 1000) Gwalon, biskup Beauvais (1103) Gilles, kardynał biskup Tusculum (1124 lub ok. 1126) Humbald, kardynał prezbiter SS. Giovanni e Paolo (1145) Guido di Crema, kardynał diakon S. Maria in Portico (1148) – późniejszy antypapież Paschalis III Rainald (ok. 1177/80) Giovanni Malabranca, kardynał diakon S. Teodoro (1189) Pietro Capuano, kardynał diakon S. Maria in Via Lata (1197) Gregorio Crescenzi, kardynał diakon S. Teodoro (1223) Opizzo Fieschi, jako opat Mezzano (1245–1246), następnie jako patriarcha Antiochii (1253–1254) Jacques Pantaleon, archidiakon Liège (1247–1249) – późniejszy papież Urban IV Anzelm z Miśni (od 1261), biskup warmiński Guy de Bourgogne, kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina (VI 1267 – II 1268) Filip, biskup Fermo (1279) Giovanni Boccamazza, kardynał biskup Frascati (1286) Piotr z Alwerni – mediator w wojnie polsko-krzyżackiej (1327–1332) Julian Cesarini, kardynał prezbiter S. Sabina (14 III – 24 X 1442)

XVI-XVIII w. Posłowie (internuncjusze) i legaci apostolscy Zaccaria Ferreri bp gardeński – 12 IX 1519 – pocz. VII 1521 Toma Crnić bp skardoneński – po 9 I 1522 – poł. 1523 Jan Antoni Pulleoni baron – 20 II 1524 – 21 VII 1526 Mikołaj Fabri – 14 XI 1525 – 6 II 1526 Jan Franciszek Cito OFM bp skareński – 13 X 1525 – 1 IV 1527 Pamfiliusz Strassoldo prot. apost. – 21 VII 1536 – ok. 20 XII 1536 Hieronim Rorario prot. – przed 29 VII 1539 – po 5 IV 1540 Otto Truchsess von Waldburg szamb. – przed 29 VII 1542 – 8 XI 1542 Hieronim Martinengo opat leneński – przed 25 II 1548 – 23 IX 1548 Marek Antoni Maffei prot. apost. – 22 V 1553 – po 11 VIII 1553

Nuncjusze i legaci apostolscy Luigi Lippomano (1555–1558) Kamil Mentovato bp satraneński – pocz. VII 1558 – zm. po 12 X 1558 Bernardo Bongiovanni bp kameraceński – przed 7 II 1560 – 7 VIII 1563 Giovanni Francesco Commendone bp zanteński – VIII 1563 – 8 XII 1565 Giulio Ruggieri prot. apost. – VII 1565 – po 15 III 1568 Vincenzo dal Portico prot. apost. – 15 XI 1567 – 29 VIII 1573 Giovanni Francesco Commendone kard. legat – przed 18 VI 1571 – 13 X 1573 Vincenzo Laureo bp Mons Regalis – 25 VII 1572 – ok. 1 IX 1578 Giovanni Andrea Caligari bp bretenoneński – koniec XII 1577 – po 25 IX 1581 Alberto Bolognetti bp massaneński – pocz. IV 1581 – po 5 IV 1585 Hieronim De Buoi bp kameryński – po 29 IX 1584 – III 1587 Hannibal De Capua abp neapolitański – przed 6 IX 1586 – 1 V 1591 Ippolito Aldobrandini (1588–1589) – późniejszy papież Klemens VIII Jerzy Radziwiłł kard. legat – 14 II 1592 – zakon. 14 VI 1592 Germanicus Malaspina bp S. Severa – przed 30 V 1592 – 20 IV 1598 Henryk Caetani kard. legat – 3 IV 1596 – 16 IV 1597 Klaudiusz Rangoni bp regieński – przed 20 X 1598 – 6 II 1607 Franciszek Simonetta bp fulginateński – 3 VI 1606 – zm. 19 I 1612 Leliusz Ruini bp balneoregieński – po 2 V 1614 – 6 X 1621 Cosimo de Torres (Cosmo, Cosmas) – 17 marca 1621 – zrezygnował 2 grudnia 1622 – kardynał Giovanni Battista Lancellotti – 1623–1628 Antonio Santacroce – 16 kwietnia 1627 – 10 czerwca 1630 – kardynał Honorato Visconti – 15 kwietnia 1630 – 12 kwietnia 1635 – arcybiskup Mario Filonardi – 1635–1643 – arcybiskup Giovanni de Torres – 1645–1652 – arcybiskup Pietro Vidoni – 28 maja 1652 – zrezygnował 5 kwietnia 1660 – kardynał Antonio Pignatelli – 21 maja 1660 – 10 marca 1668 – późniejszy papież Innocenty XII Galeazzo Marescotti – 10 marca 1668 – 13 sierpnia 1670 – kardynał Angelo Maria Ranuzzi – 13 maja 1671 – 3 listopada 1672 – kardynał Francesco Bonvisi – 3 listopada 1672- 28 lipca 1675 – kardynał Angelo Maria Ranuzzi – 28 lipca 1675 – zrezygnował 20 listopada 1675 – kardynał Francesco Martelli – 20 września 1675 – tytularny arcybiskup Koryntu, następnie tytularny patriarcha Jerozolimy Andrea Santacroce – 7 stycznia 1690–1696, następnie nuncjusz w Austrii Gianantonio Davia – 12 lutego 1696 – 10 marca 1698 – kardynał Francesco Pignatelli 1700–1703 Settimio Paluzi – 1703–1704 Orazio Filippo Spada – 1704–1706 Niccolò Spinola – 1708–1712 – kardynał Giulio Piazza – 15 lipca 1706 – 15 grudnia 1709 – kardynał Benedetto Erba Odescalchi – 1712–1713 – kardynał Girolamo Grimaldi – 1713–1721 – kardynał Girolamo Archinto – 1721 Vincenzo Santini – 1722–1728 Camillo Paolucci – 1727–1738 – kardynał Fabrizio Serbelloni – 1738–1746 – kardynał Alberico Archinto – 1746–1754 – kardynał Niccolò Serra – 9 lutego 1754–1760 – kardynał Antonio Eugenio Visconti – 22 lutego 1760 – 20 marca 1766 – kardynał Angelo Maria Durini – 16 stycznia 1767–1772 – kardynał Giuseppe Garampi – 20 marca 1772 – 16 marca 1776 – kardynał Giovanni Andrea Archetti, abp chalcedoński – 14 kwietnia 1776 – 30 listopada 1783 – kardynał Ferdinando Maria Saluzzo – 30 czerwca 1784 – 14 marca 1794 – kardynał Lorenzo Litta – 13 kwietnia 1794 – mianowany został nuncjuszem w Rosji 11 lutego 1794 – kardynał

II Rzeczpospolita lp. lata nuncjusz kraj pochodzenia 1 1919–1921 Achille Ratti 2 1921–1926 Lorenzo Lauri 3 1928–1936 Francesco Marmaggi 4 1936–1939 Filippo Cortesi

Polska Rzeczpospolita Ludowa (legaci apostolscy) lp. lata legat apostolski kraj pochodzenia 1 1975–1986 Luigi Poggi 2 1986–1989 Francesco Colasuonno

III Rzeczpospolita lp. lata nuncjusz kraj pochodzenia 1 1989–2010 Józef Kowalczyk 2 2010–2016 Celestino Migliore 3 2016–2023 Salvatore Pennacchio 4 od 2023 Antonio Guido Filipazzi

Zobacz też Nuncjatura Apostolska w Polsce

Przypisy

Bibliografia J. Pietrzak, Nuncjusz Cosmas de Torres w Polsce (1621–1622), „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”, 1975, z. 2. Relacje Nuncjuszów Apostolskich i innych osób o Polsce od roku 1548 do 1690, wyd. E. Rykaczewski, t. II, Berlin – Poznań 1864. M. Stachowiak, Działalność Cosmo de Torresa na urzędzie Kardynała Protektora Polski przy Stolicy Apostolskiej w latach 1623–1631, „Słupskie Studia Historyczne”, nr 10/2003, s. 31–52 H. D. Wojtyska, De fontibus eorumque inrestigatione editionibus. Instructio ad editionem nuntiroum series chronologica, Acta Nuntiaturae Polonae, t. I, Roma 1990.

Linki zewnętrzne

Polska