thumb|250px|Lokalizacja fundamentów thumb|250px|Fundamenty – posadowienie bezpośrednie: 1) ława fundamentowa; 2) stopa fundamentowa thumb|250px|Wiertnica do wykonywania pali fundamentowych Fundament (posadowienie) – budowlany element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn (w przypadku fundamentu pod maszynę lub urządzenie), wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna (budowle lekkie)R.Czarota-Bojarski, J.Lewandowski, Fundamenty budowli lądowych – przykłady obliczeń, Warszawa, Arkady, 1978. Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli. Przed zaprojektowaniem fundamentów wykonuje się badania geotechniczne w celu określenia warunków gruntowych oraz poziomu wód gruntowych. W związku z tym dobór odpowiedniego rozwiązania fundamentu (sposobu posadowienia budynku) ma zapewnić: minimalne i równomierne osiadanie budowli oraz jej stateczność; właściwą głębokość posadowienia (na warstwie gruntu o odpowiedniej nośności i poniżej głębokości przemarzania gruntu); łatwość wykonania; zabezpieczenie budowli przed zawilgoceniem.
Podział fundamentów z uwagi na sposób posadowienia Bezpośrednie – przekazujące obciążenia na gruntI.Cios, S.Garwacka-Piórkowska, Projektowanie Fundamentów – ławy, stopy, ściany oporowe, Warszawa, 2008, Wyd. Politechnika Warszawska: ławy fundamentowe (pod murami lub szeregiem słupów) ; stopy fundamentowe (pod słupami, filarami); płyty fundamentowe; ruszty fundamentowe (stosowane na gruntach słabonośnych w celu zwiększenia sztywności); skrzynie fundamentowe (stosowane na terenach szkód górniczych); bloki fundamentowe (najczęściej przyczółki mostowe) Głębokie – przekazujące obciążenie pośrednio: pale fundamentoweC.Marmura, Fundamentowanie na palach, Wrocław, 1975, Wyd. Politechniki WrocławskiejE.Szmidt, Fundamentowanie na palach, Wrocław, Wyd. Politechniki Wrocławskiej Podział pali ze względu na sposób pracy pale normalne – przekazują obciążenie na grunt przez tarcie na pobocznicy i opór pod stopą pala pale zawieszone – przekazują obciążenie na grunt przez tarcie na pobocznicy pala pale stojące – przekazują obciążenie na grunt przez stopę pala (np. pale oparte stopą na skale) studnie fundamentowe kesony (wykonywane poniżej poziomu wody) ściany szczelinowe/barety kolumny słupy
Z punktu widzenia Prawa budowlanego fundament może być: częścią składową innego, większego obiektu budowlanego, z którym stanowi całość techniczno-użytkową, np. fundament budynku, samodzielnym obiektem budowlanym – budowlą, np. fundament pod maszynę.
Przypisy
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane