Zenon Komender, ps. Wacław Tomczyński, Zaremba, Dobosz (ur. 21 października 1923 w Częstochowie, zm. 12 kwietnia 1993 w Warszawie) – polski mechanik, ekonomista, polityk, publicysta. Zastępca przewodniczącego Rady Państwa (1985–1989), wiceprezes Rady Ministrów (1982–1985), minister handlu wewnętrznego i usług (1981–1982), poseł na Sejm PRL V, VI, VII, VIII i IX kadencji, uczestnik obrad Okrągłego Stołu.

Życiorys mały|Grób Zenona Komendera na cmentarzu Bródnowskim Podczas II wojny światowej należał do Szarych Szeregów, był też żołnierzem Narodowej Organizacji Wojskowej i ZWZ-AK, w latach 1944–1945 więziony przez władze Związku Radzieckiego. Po powrocie do Polski studiował na Politechnice Wrocławskiej. W 1946 roku został aresztowany za działalność w konspiracyjnym Stronnictwie Narodowym i skazany na 9 lat więzienia. Po odbyciu kary, w okresie 1953–1956 pracował w przedsiębiorstwach budowlanych na Wybrzeżu Gdańskim; w latach 1962–1981 sprawował kierownicze funkcje w Zjednoczonych Zespołach Gospodarczych Inco-Veritas. Od 1956 działał w Stowarzyszeniu „Pax”, od 1965 wchodził w skład prezydium zarządu głównego, w latach 1956–1962 był szefem organizacji wojewódzkich w Katowicach i Gdańsku, w latach 1980–1982 wiceprzewodniczącym, następnie do 1989 przewodniczącym zarządu głównego.

Od 1981 do 1982 był ministrem handlu wewnętrznego i usług (w 1982 członkiem Prezydium Rządu); w latach 1982–1985 wicepremierem, w okresie 1982–1986 przewodniczył Radzie ds. Rodziny przy Radzie Ministrów. W latach 1985–1989 zajmował stanowisko zastępcy przewodniczącego Rady Państwa. Od 1969 do 1989 sprawował mandat posła na Sejm PRL V, VI, VII, VIII i IX kadencji. W latach 1982–1989 był przewodniczącym Koła Poselskiego „Pax” (w Sejmie VIII i IX kadencji). Członek Prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego w 1982„Dziennik Polski”, r. XXXVIII, nr 223 (11 807), Kraków, 20 grudnia 1982, s. 2..

W 1983 wybrany na wiceprzewodniczącego Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W latach 1983–1988 przewodniczący Rady Obywatelskiej Budowy Pomnika Szpitala Centrum Zdrowia Matki Polki„Dziennik Łódzki”, nr 104 (10320), 27–29 maja 1983, s. 5.. W latach 1986–1988 członek prezydium Społecznego Komitetu Odnowy Starego Miasta ZamościaAndrzej Kędziora, Społeczny Komitet Odnowy Starego Miasta, Zamościopedia, 26 października 2014.. W latach 1988–1990 wchodził w skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, od 1989 przewodniczył działającej przy tej radzie Komisji ds. Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Stalinowskich. Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu. Pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 35K-1-25).

Wyniki wyborcze Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik 1969 Front Jedności Narodu Sejm PRL V kadencji nr 74 (Jelenia Góra) 246 099 (95,27%). 1972 Front Jedności Narodu Sejm PRL VI kadencji nr 74 (Jelenia Góra) 267 624 (96,85%). 1976 Front Jedności Narodu Sejm PRL VII kadencji nr 71 (Zielona Góra) 389 638 (98,80%). 1980 Front Jedności Narodu Sejm PRL VIII kadencji nr 72 (Zielona Góra) 414 189 (99,02%). 1985 Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego Sejm PRL IX kadencji lista krajowa 19 960 021 (97,67%). 1989 Stowarzyszenie „Pax” Sejm PRL X kadencji lista krajowa 7 820 484 (45,86%).

Odznaczenia i wyróżnieniaProfil na stronie Biblioteki Sejmowej. Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (1969)Wysokie odznaczenia dla księży i świeckich działaczy chrześcijańskich, „Trybuna Ludu”, nr 201, 22 lipca 1969, s. 8. Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Order „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” (Niemiecka Republika Demokratyczna, 1983)Odznaczenie NRD dla Z. Komendera, „Dziennik Bałtycki”, nr 218, 25 października 1983, s. 2. Order Przyjaźni (Czechosłowacja, 1988) Złota odznaka honorowa Czechosłowackiej Partii Ludowej (1988)Zenon Komender otrzymał honorową odznakę CzPL, „Słowo Powszechne”, nr 208, 24 października 1988, s. 1–6. Tytuł honorowego członka Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej NRD (1988)Tytuł honorowego członka CDU NRD dla Zenona Komendera, „Trybuna Ludu”, nr 16, 21 stycznia 1988, s. 8.

Publikacje O program rozwoju społeczno-ekonomicznego, Warszawa 1970 Pracą pokoleń, Warszawa 1977 Refleksje nad przebytą drogą, Warszawa 1986 Zgodnie z realiami, t. 1. Wybór publicystyki społeczno-gospodarczej, lata 1959–1970, Warszawa 1988

Przypisy

Bibliografia Informacje w BIP IPN

Kategoria:Członkowie Rady Państwa PRL Kategoria:Członkowie Tymczasowej Rady Krajowej PRON Kategoria:Działacze PAX Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Ludzie związani z Gdańskiem Kategoria:Ministrowie PRL Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polacy odznaczeni czechosłowackimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni niemieckimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowego Kategoria:Polscy zesłańcy w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich Kategoria:Posłowie z Listy Krajowej (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Jelenia Góra (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Zielona Góra (PRL) Kategoria:Uczestnicy Okrągłego Stołu (strona partyjno-rządowa) Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze Narodowej Organizacji Wojskowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Częstochowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 1993