thumb|Wiesiołek mylący thumb|Fuksja 'Multa' Wiesiołkowate (Onagraceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu mirtowców zawierająca około 22 rodzaje i około 656 gatunków. Rodzina kosmopolityczna, jest rozpowszechniona na całym świecie od strefy borealnej po tropikalną poza suchymi strefami Afryki i Australii. Najsilniej zróżnicowana jest w zachodniej części Ameryki Północnej i w Andach. Nazwa rodziny pochodzi od rodzaju Onagra (nazwa synonimiczna dla rodzaju Oenothera). Do rodziny należy szereg ważnych roślin ozdobnych, zwłaszcza z rodzaju fuksja, ale także klarkia, wierzbownica, wiesiołek, a niektóre gatunki z rodzaju ludwigia uprawiane są jako rośliny wodne w stawach. Jadalne są kwiaty i owoce z rodzaju fuksja oraz korzenie i liście większości gatunków z rodzaju wiesiołek. Z nasion roślin z tego ostatniego rodzaju pozyskuje się olejek stosowany w medycynie.

Morfologia thumb|Ludwigia grandiflora Pokrój Rośliny zielne (jednoroczne i byliny), rzadziej krzewy lub drzewa (bardzo rzadko, do 30 m wysokości), a także drewniejące pnącza. Rośliny wodne (Ludwigia) zakorzenione w dnie o liściach pływających. Liście Zwykle skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe i okółkowe. Pojedyncze, rzadko z przylistkami u nasady, często zresztą szybko odpadającymi. Blaszka całobrzega, ząbkowana lub pierzasto klapowana. Liście często zebrane przy ziemi w różyczkę liściową. Kwiaty Kwiaty entomogamiczne lub anemogamiczne, zebrane w ulistnione kłosy i grona, rzadziej wiechy, rzadko też zdarza się, że kwiaty są pojedyncze. Najczęściej są promieniste, choć zdarzają się nieco grzbieciste, zwykle też są obupłciowe, rzadko jednopłciowe. Dno kwiatowe silnie wydłużone (hypancjum) z gruczołami miodnikowymi wewnątrz. Działki kielicha są zwykle 4, rzadziej od 2 do 5, przyrośnięte są do hypancjum i mogą być zielone lub kolorowe. Płatki korony występują w liczbie od dwóch do czterech (rzadko pięć lub brak ich zupełnie). Pręciki są cztery lub jest ich 8, u roślin z rodzaju Lopezia z jednym lub dwoma dodatkowymi prątniczkami. Zalążnia dolna lub wpół dolna powstaje z wielu owocolistków tworzących od dwóch do czterech (rzadko sześć) komór. Szyjka słupka pojedyncza z liczbą łatek znamienia odpowiadającą liczbie działek (zwykle czterema). Owoce Zwykle suche – torebka, rzadko orzech, wyjątkowo jagoda, nasiona liczne.

Biologia Rośliny przeprowadzają fotosyntezę typu C3. Przypuszczalna podstawowa liczba chromosomów dla rodziny to 11, przy czym x=(6-)7(-18).

Systematyka Przynależność rodziny do rzędu mirtowców (Myrtales) nie budzi wątpliwości, jest ona zaliczana do niego we wszystkich ważniejszych systemach klasyfikacji roślin. Jest też dobrze zdefiniowana i w jej zakresie nie zachodzą zmiany, inaczej jest jednak z zaliczanymi tu rodzajami. Badania molekularne nad filogenezą roślin tu zaliczanych spowodowały w ostatnich latach szereg zmian na tym szczeblu i tak: rozszerzono zakres rodzaju wiesiołek Oenothera włączając do niego wyodrębniane wcześniej rodzaje Calylophus, Gaura i Stenosiphon; z kolei rodzaj Chamissonia został podzielony na: Camissoniopsis, Chylismia, Chylismiella, Eremothera, Eulobus, Neoholmgrenia, Taraxia i Tetrapteron. Pozycja według APWeb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina siostrzana dla rodziny krwawnicowatych (Lythraceae) w obrębie rzędu mirtowców (Myrtales).

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999) Gromada okrytonasienne Magnoliophyta Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe Rosidae Takht., nadrząd Myrtanae Takht., rząd mirtowce Myrtales Rchb., podrząd Onagrineae Rchb., rodzina wiesiołkowate Onagraceae Juss.

Podział i wykaz rodzajów

Podrodzina: Ludwigioideae W. L. Wagner & Hoch (brak hypancjum) Ludwigia L. – ludwigia

Podrodzina: Onagroideae (hypancjum wydłużone) Camissonia Link Camissoniopsis W. L. Wagner & Hoch Chylismia (Torr. & A.Gray) Nutt. ex Raim. Chylismiella (Munz) W. L. Wagner & Hoch Circaea L. – czartawa Clarkia Pursh – klarkia, dzierotka Epilobium L.– wierzbownica Eremothera W. L. Wagner & Hoch Eulobus Nutt. ex Torr. & A.Gray Fuchsia L. – fuksja Gayophytum A. Jussieu Gongylocarpus Schltdl. & Cham. Hauya Candolle Lopezia Cavanilles – lopezja Megacorax S. González & W. L. Wagner Neoholmgrenia W. L. Wagner et Hoch Oenothera L. – wiesiołek Taraxia (Torrey & A. Gray) Raimann Tetrapteron (Munz) W. L. Wagner & Hoch Xylonagra Donnell Smith & Rose

Przypisy

*