Żydowce-Klucz – osiedle administracyjne Szczecina i jednostka pomocnicza Gminy Miasto Szczecin, położona w dzielnicy Prawobrzeże. Obejmuje historyczne części miasta Żydowce i Klucz.
Powierzchnia osiedla wynosi 1029,4 ha (10,294 km²). Według danych miejskich za 2018 rok liczyło ono 2264 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 220 osób na km².
Historia administracyjna W podziale administracyjnym Szczecina funkcjonującym w latach 60. i 70. XX wieku Żydowce i Klucz stanowiły odrębne osiedla dzielnicy Dąbie. Według danych z 1960 roku Klucz liczył 1278 mieszkańców, a Żydowce 2603Szczecin w liczbach 1962, Szczecin: Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Szczecinie, 1962, s. 20..
Wspólne osiedle administracyjne Żydowce-Klucz utworzono w ramach podziału Szczecina na dzielnice i osiedla przyjętego uchwałą Rady Miejskiej z 28 listopada 1990 roku. Granice osiedla były następnie zmieniane uchwałami z 1994, 1998 i 2003 roku.
Szczegółowe dzieje obu historycznych części miasta opisują osobne hasła Żydowce i Klucz.
Charakterystyka Osiedle ma zróżnicowaną strukturę przestrzenną, wynikającą z połączenia dwóch historycznych układów osadniczych Żydowiec i Klucza. Dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, uzupełniona niską zabudową wielorodzinną, terenami usługowymi i produkcyjno-usługowymi oraz obszarami zieleni i terenami otwartymi. W Żydowcach znajdują się tereny po dawnych zakładach włókien chemicznych Wiskord.
Zachodnia i północna część osiedla leżą w obniżeniu Doliny Dolnej Odry, część wschodnia u podnóża Wzgórz Bukowych, a południowa na Równinie Wełtyńskiej. Na terenie osiedla występują obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody, w tym fragmenty obszarów Natura 2000, Szczeciński Park Krajobrazowy „Puszcza Bukowa” wraz z otuliną oraz użytek ekologiczny Klucki Ostrów.
Transport Podstawowy układ drogowy osiedla tworzą m.in. ciąg ulic Romana Dmowskiego i Rymarskiej, stanowiący część drogi krajowej nr 31, autostrada A6 oraz droga ekspresowa S3. Na terenie Klucza znajduje się węzeł „Szczecin Klucz” łączący A6 z S3.
Przez osiedle przebiega linia kolejowa nr 273. 9 czerwca 2024 roku w Żydowcach uruchomiono przystanek osobowy Szczecin Żydowce, wybudowany w ramach Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej w pobliżu ul. Transportowej.
Osiedle obsługują linie szczecińskiej komunikacji miejskiej: 64, wybrane kursy linii 66 wydłużane do Klucza oraz nocna linia 533.
Przez Żydowce-Klucz przebiega również linia autobusowa nr 1 organizowana przez Gminę Gryfino, kursująca na trasie Radziszewo – Szczecin Zdroje przez Klucz i Podjuchy.
Samorząd mieszkańców Żydowce-Klucz są jednostką pomocniczą Gminy Miasto Szczecin. Obecny statut osiedla został przyjęty przez Radę Miasta Szczecin 27 maja 2025 roku.
Organami osiedla są Rada Osiedla oraz Zarząd. Rada jest organem uchwałodawczym, natomiast Zarząd pełni funkcję wykonawczą. Zgodnie ze statutem Zarząd liczy pięć osób: przewodniczącego, wiceprzewodniczącego, skarbnika, sekretarza i członka Zarządu.
Galeria
Zobacz też Żydowce Klucz Wiskord Szczecin Żydowce Klucki Ostrów Podział administracyjny Szczecina
Przypisy