Hafsydzi (arab. Banu Hafs) – muzułmańska dynastia berberyjska panująca na terenie obecnej Tunezji i krajów sąsiednich w latach 1228–1574, początkowo jako dziedziczni namiestnicy Almohadów. W 1236 Jahja I (1228-1249) ogłosił niezależność i znacznie poszerzył granice państwa, głównie w kierunku zachodnim. Syn Jahji, Muhammad I al-Mustansir (1249-1277) kontynuował dzieło ojca, ogłaszając się w 1253 kalifem (zwyczajowo jednak władcy hafsydzcy nazywani byli sułtanami). Jesienią 1270 roku Muhammad został zmuszony do złożenia okupu francuskim krzyżowcom za odstąpienie od oblężenia stolicy. Kraj, także dzięki ożywionej działalności dyplomatycznej, stał się regionalną potęgą. Syn Muhammada – Jahja II został w 1279 obalony, co zapoczątkowało okres walk wewnętrznych. Po 1300 nastąpił rozpad kalifatu na część wschodnią ze stolicą w Tunisie i zachodnią, ze stolicą w Badży (fr. Bougie). Tę niekorzystną sytuację wykorzystały inne berberyjskie dynastie, Abdalwadydzi i Marynidzi. Ci ostatni w latach 40. (1347–1350) i 50. XIV wieku dwukrotnie okupowali terytorium hafsydzkie. Sytuację opanował dopiero Ahmad II, który panował w latach 1370–1394, zapewniając krajowi niemal stuletni okres rozkwitu. Ostatecznie jednak dynastia nie zdołała od początku XVI wieku powstrzymać rosnących wpływów hiszpańskich, a przede wszystkim tureckich i wraz z obaleniem przez Turków Muhammada VII nastąpił jej kres.
Władcy hafsydzcy: Jahja I 1228–1249 Muhammad I al-Mustansir 1249–1277 Jahja II 1277–1279 Ibrahim I 1279–1283 Abd al Aziz 1283 Ahmad ben Marzuk 1283–1284 Umar I 1284–1295 Muhammad II 1295–1309 Abu Bakr I 1309 Chalid I 1309–1311 Zakarija I 1311–1317 Muhammad III 1317–1318 Abu Bakr II 1318–1346 Ahmad I 1346–1347 Abu Hafs Umar II 1347 Al Fadl 1350 Ibrahim II 1350–1369 Chalid II 1369–1370 Ahmad II 1370–1394 Abd Al Aziz II 1394–1434 Muhammad IV 1434–1435 Usman 1435–1488 Jahja III 1488–1489 Abd Al Mu'min 1489–1490 Zakarija II 1490–1494 Muhammad V 1494–1526 Muhammad VI 1526–1542 Ahmad III 1542–1569 Panowanie tureckie 1569–1573 Muhammad VII 1573–1574
Zobacz też Historia Tunezji
Kategoria:Dynastie Kategoria:Historia Tunezji