Krzysztof Kosiński (ukr. Криштоф Косинський) herbu Rawicz (ur. 1545, zm. w 1593 w Czerkasach) – polskiFranciszek Rawita-Gawroński, Kozaczyzna ukrainna w Rzeczypospolitej Polskiej do końca XVIII-go wieku: zarys polityczno-historyczny. Warszawa 1922, s. 51. szlachcic, hetman kozacki, przywódca pierwszego kozackiego powstania w latach 1591–1593 z udziałem kozaków i chłopówTadeusz Łepkowski, Słownik historii Polski. Warszawa 1973, s. 189..
Życiorys Krzysztof Kosiński urodził się na Podlasiu (ziemia drohicka) w 1545 roku. Pochodził z rodziny szlacheckiej, pieczętującej się herbem Rawicz. Jak podaje Adam Boniecki w Herbarzu Polskim: „Leonard, z żony Barbary Mikołajowej Laszczowej, miał synów: Kaspra i Krzysztofa. [...] Krzysztof, będzie to pewnie, owym watażką kozackim, czy też hetmanem, jak go niektórzy mienią, co pierwszy dał początek rozruchom kozackim, które następnie wciąż się powtarzały”Herbarz polski. Uzupełnienia i sprostowania do części 1. Boniecki, Adam. – T. 11: Kosiński. – s. 273..
Utraciwszy majątek wskutek prowadzenia hulaszczego trybu życia, w 1586 przystał do kozaków zaporoskich. Za zasługi wyświadczone Rzeczypospolitej i dzięki wstawiennictwu hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, został na sejmie 1590 pułkownikiem kozaków rejestrowych, dostał też dobra Rokitno i Olszanice w województwie kijowskim. Jednakże już w 1591 przywilej na te dobra otrzymali Ostrogscy. Kosiński zebrał wówczas 5 tysięcy kozaków i ogłosiwszy się ich atamanem, ruszył na Ostrogskich. 29 grudnia 1591 zdobył Białą Cerkiew, gdzie zabrał i zniszczył dokumenty i przywileje odnoszące się do ziem województwa kijowskiego. Niezadowolenie Kozaków z ustawy sejmowej z 1590 roku i prywatny zatarg przeistoczył się wkrótce w powstanie kozacko-chłopskie, zwane od nazwiska przywódcy – powstaniem Kosińskiego.
Został pokonany w bitwie pod Piątkiem. Zbiegł na Zaporoże i stanął na czele 2000 Kozaków. Kontynuowana walka zakończyła się klęską pod Czerkasami, a sam przywódca poległ w czasie szturmu.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Hetmani kozaccy Krzysztof Kategoria:Kozacy rejestrowi Kategoria:Przywódcy powstań kozackich Kategoria:Uczestnicy powstań kozackich w I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1545 Kategoria:Zmarli w 1593