Saul Wahl (właściwie Saul Katzenellenbogen; 1541–1617) – rabin litewski, dzierżawca ceł i warzelni soli na Litwie, osobisty bankier domu Radziwiłłów. Według legendy jednodniowy król Polski w 1587. Jakkolwiek samo jego istnienie jest faktem, to sprawowanie władzy w I Rzeczypospolitej jest odrzucane przez historiografię.
Podania thumb|Nagrobek na nowym cmentarzu żydowskim w Cieszynie na którym znajduje się inskrypcja informująca, że upamiętnia Gitel Rapaport zmarłą w 1917 roku, której ojciec Izrael Ozer pochodził "z rodu świętego gaona, uczonego pana Saula Wahla".
Jego dzieje znane są z wielu współczesnych przekazów żydowskich. Według jednej z takich opowieści, książę Mikołaj Krzysztof Radziwiłł CzarnyIsidore Singer, Julius Gottlieb, Saul Wahl w: Jewish encyclopedia udał się do Włoch z pielgrzymką pokutną. Przybył do Padwy w przebraniu żebraczym, gdzie wszyscy kwitowali jego książęce pochodzenie śmiechem i drwinami. Oparcie miał dopiero uzyskać u rabina , który przyjął go z należnymi honorami i zapewnił gościnę. W dowód wdzięczności Radziwiłł podjął się odszukania w Polsce jego syna Saula, który przebywać miał w jednej z tamtejszych jesziw. Faktycznie chłopak przebywał w światowej sławy szkole talmudycznej w Brześciu Litewskim, skąd Radziwiłł zabrał go na swój dwór.
Saul miał wzbudzać zachwyt swoją wiedzą i mądrością, stając się sławnym w całym państwie. Wkrótce zgromadził wielki majątek, będąc bankierem, dzierżawcą ceł i warzelni soli na Litwie. 17 maja 1578 uzyskał nawet przywilej królewski na kupno soli wielickiej w Koronie.
W czasie bezkrólewia po śmierci Stefana Batorego w 1586, niezdecydowana szlachta długo nie mogła wybrać jego następcy. Wobec podwójnej elekcji Maksymiliana Habsburga i Zygmunta III Wazy – w końcu miano skorzystać z powołania króla tymczasowego (rex pro tempore), którą to godność miano zaproponować Radziwiłłowi. Ten jednak odmówił, ale wysunął kandydaturę Saula.
W 1587, wśród powszechnego entuzjazmu, został okrzyknięty w Lublinie królem Saul Wahl (wahl – niem. wybór) przez szlachtę. Jego panowanie miało trwać tylko jedną noc, miał wtedy wydać wiele nowych praw i przywilejów, poprawiających położenie Żydów w Polsce.
Miał syna o imieniu .
Przypisy
Bibliografia Hirsch Edelman, Gedullat Sha'ul („The Elevation of Saul”), London, 1844; M. A. Getzelten, Po Povodu Legendi o Yevereie, Korolie Polskom („Regarding the Legend of the Jew King of Poland”), in Razsvyet, 1880, nr 41; S. A. Bershadski, Saul Wahl, in Voskhod, 1889; Karpeles, Jewish Literature and Other Essays, pp. 272–292, Philadelphia, 1895. Eisenstadt, Da'at Kedoshim („Wisdom of the Holy Ones”), s. 84; St. Petersburg, 1897–98;
Linki zewnętrzne https://www.lwl.org/juedisches-leben/geschichten/folgeseite.php?id_geschichten=343
Kategoria:Bankierzy I Rzeczypospolitej Kategoria:Dzierżawcy ceł I Rzeczypospolitej Kategoria:Legendarni władcy Polski Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XVI wieku Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XVII wieku Kategoria:Rabini w I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1541 Kategoria:Zmarli w 1617