Olgierd Marian Łukaszewicz (ur. 7 września 1946 w Chorzowie) – polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy oraz działacz kulturalny i społeczny. W latach 2002–2005 i 2011–2018 prezes Związku Artystów Scen Polskich (ZASP).
Życiorys Absolwent VII Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach. W 1968 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie.
Występował w Teatrze Rozmaitości w Krakowie (1968–1970), a następnie przeniósł się do Warszawy. Związany z warszawskimi teatrami: Dramatycznym (1970–1973), Współczesnym (1973–1974), Powszechnym (1974–1986) i Studio (1986–1997).
W 1988 wyjechał do Wiednia. Na niemieckojęzycznych scenach występował nieprzerwanie osiem lat, m.in. dwa sezony był etatowym aktorem Teatru Miejskiego w Bonn. Po powrocie do kraju został aktorem Teatru Narodowego (1997–2001), a w 2000 wrócił na deski Teatru Współczesnego. Od 2003 jest w zespole Teatru Polskiego.
W 1997 podczas Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnął dłoń na Promenadzie Gwiazd.
Był pomysłodawcą i inicjatorem kilku niecodziennych akcji aktorów warszawskich scen. W Dzień Wszystkich Świętych 1999 przed Teatrem Narodowym odbył się „Namiot Przymierza” będący happeningiem-posłaniem aktorów polskich poświęconym pamięci Żydów i w 2000 „Sybir – ostatnie pożegnanie” – hołd złożony zesłańcom. Był inspiratorem „Nocy pielgrzyma” – misterium teatralnego ku czci Juliusza Słowackiego, które odbyło się 29 września 2001 z okazji odsłonięcia pomnika poety na Placu Bankowym w Warszawie.
mały|Olgierd Łukaszewicz w trakcie mowy na Tour de KonstytucjaPL w Parku Skaryszewskim (2022).
W latach 2002–2005 był prezesem Związku Artystów Scen Polskich. W 2005 był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. 17 stycznia 2011, podczas 40. Nadzwyczajnego Walnego Zjazdu Delegatów ZASP w Skolimowie, został wybrany ponownie na prezesa ZASP. Tę funkcję pełnił do 15 kwietnia 2018, kiedy to na jego miejsce wybrano Pawła Królikowskiego.
8 grudnia 2017 ustanowił Fundację My Obywatele Unii Europejskiej im. Wojciecha B. Jastrzębowskiego. Ścisłą współpracę z nią zadeklarowała Unia Europejskich Demokratów, na której posiedzeniu rady krajowej wkrótce gościł. W 2018 poparł kandydatury Piotra Ikonowicza i Jacka Wojciechowicza na prezydenta Warszawy. W 2019 bez powodzenia kandydował do Parlamentu Europejskiego z listy Wiosny (wcześniej Nowoczesna bezskutecznie rekomendowała go na listę Koalicji Europejskiej).
Ma brata bliźniaka, Jerzego, który jest operatorem filmowym i reżyserem. Mąż aktorki Grażyny Marzec.
Filmografia thumb|Łukaszewicz i Grażyna Marzec (2006) 1968: Dancing w kwaterze Hitlera – Waldek 1969: Sól ziemi czarnej – Gabriel Basista 1969: Znicz olimpijski – polski narciarz 1969: Dzieci z naszej szkoły – marynarz (odc. 10) 1970: Romantyczni – Władysław Zaborowski 1970: Pogoń za Adamem – aktor grający w filmie Zawady rolę „Żbika” 1970: Brzezina – Stanisław, brat Bolesława 1971: Perła w koronie – Jaś 1971: Wezwanie – Stefek Zawada, syn Jadwigi i Wojciecha 1971: Bicie serca – zabójca starca 1972: Przeprowadzka – kierowca Staszek 1972: Wesele – widmo 1973: Przyjęcie na dziesięć osób plus trzy – Kazimierz, przewodniczący rady zakładowej 1973: Stracona noc – dziedzic Jan 1973: Zasieki – Andrzej 1974: Zwycięstwo – oficer niemiecki 1975: Dzieje grzechu – Zygmunt Szczerbic, właściciel majątku Zgliszcze, chlebodawca Niepołomskiego, kochanek Ewy 1975: Noce i dnie – Janusz Ostrzeński, syn Michaliny i Daniela 1975: Znikąd donikąd – „Kordian” 1976: Zaklęty dwór – Juliusz Żwirski 1976: Dagny – Władysław Emeryk 1977: Noce i dnie – Janusz Ostrzeński, syn Michaliny i Daniela 1977: Lalka – Leon, przewodniczący tajnego zebrania studentów (odc. 2) 1977: Jörg Ratgeb, malarz – biskup 1978: Układ krążenia – mąż Ewy Brzeskiej (odc. 7) 1978: Sowizdrzał świętokrzyski – Jan Kolasa 1979: Lekcja martwego języka – porucznik Alfred Kiekeritz 1979: Operacja Himmler – Schollenberg, przyjaciel Melhorna 1980: Królowa Bona – Ferdynand I, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, król Czech i Węgier (odc. 1 i 10) 1980: Gorączka – Marek „Leon” 1980: Głosy – Broniarek 1981: Ślepy bokser – Skwara, dyrektor gabinetu Leśniaka 1981: Szarża, czyli przypomnienie kanonu – lektor przy apelu poległych 1981: Klejnot wolnego sumienia – Henryk III Walezy 1982: Wilczyca – Otto von Furstenberg, kochanek hrabiny Julii 1982: Dolina Issy – Wiktor, brat Romualda 1982: Przesłuchanie – Konstanty, mąż Antoniny Dziwisz 1982: Raport Sonii 1983: Seksmisja – Albert Starski (Albercik) 1983: Widziadło – Władysław Jelonek 1983: Wierna rzeka – Józef Odrowąż 1983: Wir – Marek 1984: Zamiana – znajomy Tolka z pracy 1985: Dziewczęta z Nowolipek – aktor gwałcący Frankę 1985: C.K. Dezerterzy – dezerter z lasu 1986: Magnat – Franzel, syn Hansa Heinricha 1986: Rykowisko – ksiądz 1986: Borys Godunow – Mikołaj Czernikowski 1986: Biała wizytówka – Franzel, syn Hansa Heinricha 1987: Kingsajz – Paragraf 1987: Krótki film o zabijaniu – Andrzej Geller, mąż Doroty 1987: Zabij mnie glino – Marian Puciałło, kochanek Teresy Popczykowej 1988: Dotknięci – doktor Kramer 1988: Alchemik – alchemik Sendivius 1988: Alchemik Sendivius – alchemik Sendivius 1988: Dekalog II – Andrzej Geller, mąż Doroty 1988: Dekalog V – Andrzej Geller, mąż Doroty 1989: Modrzejewska – Wincenty Rapacki 1989: Sztuka kochania – adwokat Pasikonika 1991: Kobieta na wojnie – pułkownik Schwenke 1992: Nocne ptaki – pisarz Julian Kisielecki 1993: Jańcio Wodnik – dziad 1993: König der letzten Tage – Jan Matthys 1995: Awantura o Basię – Adam Bzowski, ojciec Basi 1995: Deborah – Marek Wawrowski 1995: Pokuszenie – ksiądz 1996: Awantura o Basię – Adam Bzowski, ojciec Basi (odc. 10-12) 1997: Sława i chwała – Edgar Szyller 1998: Amok – Leopold Kast, ojciec Maćka 1998: Siedlisko – Piotr Zarzycki, przyjaciel Kalinowskich 2000: Bajland – malarz Szagal, przyjaciel Horoszków 2000: Twarze i maski – Ryszard Gałecki 2000: Daleko od okna – wysłannik Reginy 2001: Miasteczko – mecenas Tadeusz Dudziewicz, przyjaciel Pietrasa (odc. 60 i 61) 2001: Przeprowadzki – książę Piotr Dowgiłło (odc. 8) 2001: Marszałek Piłsudski – książę Eustachy Sapieha 2001: Wiedźmin – czarodziej Stregobor 2002: Wiedźmin (serial) – czarodziej Stregobor (odc. 10) 2002: Kariera Nikosia Dyzmy – premier 2002–2011: Plebania – Aleksander Lubiniecki, syn księcia Ksawerego 2003: Ubu Król – rotmistrz Bardior 2004: Karol. Człowiek, który został papieżem – Karol Wojtyła, ojciec późniejszego papieża 2005: Pensjonat pod Różą – Adam Wierzewski, ojciec Bartka (odc. 42 i 43) 2007: Katyń – kapelan 2007: Regina – Aleksander Popiel 2007: Jutro idziemy do kina – ojciec Krysi 2008–2010: Czas honoru – dowódca „Czesława”, później „Doktora” i „Krawca” 2008: Doręczyciel – poeta (odc. 8) 2009: Generał Nil – gen. August Emil Fieldorf ps. „Nil” 2009: Miasto z morza – inż. Tadeusz Wenda, kierownik budowy portu w Gdyni 2009: Miasto z morza (serial) – inż. Tadeusz Wenda, kierownik budowy portu w Gdyni 2010: Mistyfikacja – Maciej Witkiewicz 2010: Mała matura 1947 – Wiliński, dyrektor szkoły 2010: Mała matura 1947 – Wiliński, dyrektor szkoły (odc. 1, 3 i 4) 2010: 1920. Wojna i miłość – Maurycy Olszyński, ojciec Zofii 2011: Daas – Jakub Frank 2011: Uwikłanie – Rudzki 2012–2014: M jak miłość – profesor Kazan 2013: Ojciec Mateusz – Stanisław Wilk (odc. 112) 2013: W imię... – biskup 2013: Biegnij, chłopcze, biegnij – doktor Żurawski 2014: Kamienie na szaniec – dr Trojanowski 2014: Bunny – ojciec Blanki 2015: Wyklęty – mężczyzna w celi 2015: Na dobre i na złe – Andrzej Pietrzak, ojciec Oli 2018: Solid Gold – generał Wilkosz 2018: Jak pies z kotem – Andrzej 2022: Gang Zielonej Rękawiczki – Henryk
Polski dubbing 1981: Miłość ci wszystko wybaczy – Hrabia Michał „Miś” Zborowski 1995: Rob Roy – Rob Roy 1998: Rudolf czerwononosy renifer – Śmiałek 1999: Inspektor Gadżet – Sanford Scolex/Szpon 2000: Rocky i Łoś Superktoś – prezydent Signoff 2001: W pustyni i w puszczy – Mahdi 2005: Jan Paweł II: Nie lękajcie się – Karol Wojtyła (dorosły) 2005: Jan Paweł II – kard. Adam Sapieha 2009: Gwiazda Kopernika 2012: Frankenweenie – pan Rzykruski 2014: Kapitan Ameryka: Zimowy żołnierz – Alexander Pierce 2015: Ant-Man – Hank Pym 2017: Logan: Wolverine – Charles Xavier 2018: Ant-Man i Osa – Hank Pym
Ordery, odznaczenia i nagrody Złota Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Śląskiego – Katowice 2017, leg nr. 5269 Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014), leg nr. 632 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2013) „Za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej i działalności społecznej” Splendor Splendorów „Za pasję, która inspiruje i za inspiracje, które poszerzają horyzonty sztuki” (2011) Statuetka „Polski Walczącej” przyznawanej w dowód uznania przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej (2009) Krzyż Zasługi I Klasy Orderu Zasługi RFN (2008, Niemcy) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) Złoty Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (2002) „Zasłużony dla Warszawy” – Za zasługi dla Miasta Stołecznego Warszawy (21.04.2002) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2000) Srebrny Krzyż Zasługi (1979) Odznaka Zasłużony Działacz Kultury (!5.05.1978) leg nr. 1324-78-5
Odznaczenia i nagrody branżowe Nagroda na 43 Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w kategorii „Drugoplanowa rola męska” – za film „Jak pies z kotem” w reżyserii J. Kondratiuka „Wielka Nagroda” XVII Festiwalu Teatru Polskiego i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa Teatry – Sopot 2016” przyznana przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze Polskiego Radia i Teatrze Telewizji Polskiej. Nagroda na 9 Festiwalu Teatrów Jednego Aktora we Wrocławiu za Psalmy Dawida w przekładzie Romana Brandstaettera (1986) Nagroda na 24 Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Franza w Pułapce Tadeusza Różewicza w Teatrze Studio w Warszawie (1984) Nagroda im. Zbyszka Cybulskiego za wybitne osiągnięcia aktorskie (1970)
Przypisy „Gazeta Lubuska”, 8–9 maja 1999.
.
Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 2019-06-25].
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Absolwenci VII Liceum Ogólnokształcącego im. Harcerzy Obrońców Katowic w Katowicach Kategoria:Polskie bliźnięta Kategoria:Laureaci Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Chorzowie Kategoria:Mistrzowie Mowy Polskiej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy działacze kulturalni Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Śląskiego