Tatra KT4 – typ tramwaju wytwarzanego w latach 1974–1997 w zakładach ČKD w Pradze w Czechosłowacji (później Czechy).
Konstrukcja KT4 to dwuczłonowy, jednokierunkowy tramwaj, wyposażony w czworo harmonijkowych drzwi. Pudło osadzone jest na dwóch dwuosiowych wózkach. Wóz nie posiada niskiej podłogi.
Pojazd należy do rodziny tramwajów tzw. „krótkoprzegubowych” – pudło każdego członu podparte jest na wózku mającym możliwość ruchu obrotowego względem członu, jednocześnie przegub pozwala na ruch członów względem siebie. Stabilną jazdę zapewnia układ dźwigni zabudowanych pod wagonami.
Produkowane odmiany KT4D
Najliczniej produkowaną wersją jest KT4D przeznaczona dla miast NRD, produkowana w latach 1974–1990. Wagony tego typu znalazły się w wielu miastach Niemiec Wschodnich – Berlinie, Poczdamie, Chociebużu, Erfurcie, Frankfurcie nad Odrą, Gerze, Görlitz, Gotha, Brandenburgu, Lipsku, Plauen i Zwickau. W roku 1982 wyprodukowano 2 prototypowe wagony KT4Dt o rozruchu tyrystorowym. W 1983 ruszyła ich produkcja seryjna i do 1987 wszystkie 99 wyprodukowanych egzemplarzy trafiło do Berlina Wschodniego. Ogółem wyprodukowano 1042 wagony w różnych wersjach przeznaczonych dla miast NRD. W latach 90. większość z nich poddała swoje wagony modernizacjom polegającym głównie na montażu nowych kabin i pulpitu motorniczego, drzwi odskokowych, połówkowych pantografów, nowego układu elektrycznego i zmianom w przedziale pasażerskim. W miastach Chociebuż i Brandenburg (KTNF6) oraz Gera (KTNF8) w modernizowanych wagonach wprowadzono część niskopodłogową.
Tatry KT4 są w Niemczech zastępowane nowocześniejszym taborem, a wycofywane wozy znajdują odbiorców w innych krajach europejskich. Tym sposobem rozpoczęto eksploatację KT4D w Rumunii (Oradea), na Ukrainie (Lwów) i na Węgrzech (Szeged). W Polsce (Szczecin) eksploatowanych jest 73 wagonów KT4DtM, zakupionych od berlińskiego przewoźnika BVG. Wagony te przeszły gruntowną modernizację w zakładach Siemens, dzięki czemu znacznie różnią się od fabrycznych KT4Dt. W latach 2011–2015, 34 wagony zostały ponownie zmodernizowane przez Tramwaje Szczecińskie. Tramwaje KT4D są eksploatowane w innych państwach europejskich nie tylko liniowo – wagon zakupiony w Gerze używany jest w czeskim Libercu jako wóz roboczy.
Wagony Tatra KT4D w Berlinie Historia wagonów KT4D w stolicy Niemiec, Berlinie rozpoczęła się 28 marca 1976 roku, kiedy pierwsza Tatra KT4D przybyła do Berlina Wschodniego, stolicy ówczesnej NRD. Trzy dostarczone tramwaje rozpoczęły służbę 11 września tego roku na linii 76. Jednak dopiero rok później, bo w grudniu 1977 roku dostarczono tramwaje KT4D pierwszej serii różniące się od zerowej serii malowaniem. Seria z lat 1981 – 1982 różniła się siedzeniami.
W 1994 roku rozpoczęto modernizację berlińskich wagonów KT4D, którą wykonała firma Siemens AG. Zmodernizowane wagony zostały oddane do użytku w 1995 roku i oznaczone jako typ KT4DtM.
W roku 2007 berlińskie przedsiębiorstwo komunikacyjne sprzedało 21 wagonów Tatra KT4DtM dla Szczecina, a w 2010 kolejnych 11 wagonów. W roku 2012 spółka Tramwaje Szczecińskie zakupiła kolejne 42 Tatry KT4Dt, które dostarczono w latach 2012−2013.
KT4SU Wersja KT4SU produkowana seryjnie w latach 1980–1990 w ilości 415 egzemplarzy przeznaczona była dla ZSRR. Dwa prototypy z roku 1976 były początkowo testowane w Pradze, a następnie eksploatowane we Lwowie. Kolejne egzemplarze eksploatowane są do dziś w miastach takich jak: Eupatoria, Królewiec, Lipawa, Lwów, Piatigorsk, Żytomierz, Tallinn, Winnica.
KT4YU Jugosłowiańska wersja KT4YU produkowana była dla Belgradu i Zagrzebia. Ogółem w latach 1980–1997 wyprodukowano 260 sztuk, w tym jeden prototyp z rozruchem tyrystorowym, oznaczony jako typ KT4YUt.
KT4K 50 wagonów KT4K przeznaczonych dla Pjongjangu wyprodukowanych zostało w roku 1991 w Chinach ze sprowadzonych części. W trakcie eksploatacji wagony KT4K uległy przebudowie i usunięciu przegubu. Obie części tramwaju zostały ze sobą złączone na stałe, co doprowadziło do powstania około 18-metrowego czteroosiowego tramwaju.
Modernizacje wagonów mały|Tatra KTNF6 w Tallinnie mały|Modernizowany wagon KT4DM w Ploeszti (pierwotnie eksploatowany w Poczdamie)
mały|Zmodernizowana Tatra KT4DtM w Szczecinie
KTNF6 i KTNF8
Niektóre miasta niemieckie modernizują swoje wagony typu KT4D nie tylko poprzez remont wnętrza, ale także poprzez wstawienie środkowego członu niskopodłogowego. Jeśli tramwaj ma 6 osi, nosi oznaczenie KTNF6, jeżeli 8 osi – KTNF8. Wagony tego typu są eksploatowane w Brandenburgu, Chociebużu, Gerze. Jedna sztuka jest eksploatowana na terenie Estonii, w Tallinnie.
KT4DME Jest to oznaczenie zmodernizowanych w Segedynie wagonów KT4D. Wagony otrzymały takie ulepszenia jak:
rozruch tyrystorowy nowe prostokątne reflektory nowe drzwi odskokowe wyświetlacze diodowe pantografy połówkowe
KT4DtM
W trakcie modernizacji zastosowano:
nową antypoślizgową podłogę nowe siedziska w przedziale pasażerskim kierunkowe matrycowe wyświetlacze z przodu, oraz z a pierwszymi drzwiami wyświetlacz numeru linii z tyłu pojazdu system informacji pasażerskiej drzwi odskokowo-wychylne przyciski otwierania drzwi nową kabinę motorniczego tyrystorowy rozruch TV8 nowy fotel motorniczego wraz z jego ogrzewaniem ogrzewanie przedniej szyby elektryczne sterowanie lusterkiem szafę z bezpiecznikami za kabiną motorniczego nowe tylne i przednie światła elektrycznie sterowany połówkowy odbierak prądu dodatkowe siedzenie w kabinie motorniczego wmontowane drzwi Dodatkowo w Szczecinie przeprowadzono kolejną modernizację w zakresie: wymiana niemieckiej aparatury Siemensa na polską wyprodukowaną przez firmę Woltan modernizacja pulpitu motorniczego wymiana tapicerki siedzeń na zgodną z Floating Garden montaż monitoringu montaż polskiej informacji pasażerskiej lakierowanie w barwy biało-zielone z niebieskimi wstawkami (Floating Garden)
Dostawy mały|Tatra KT4D i KTNF8 w Gerze mały|Tatra KT4D w Gałaczu mały|KT4SU w Tallinnie mały|Tatra KT4DtM w Ałmaty Państwo Miasto Typ Lata dostaw Liczba Numery taborowe Belgrad ∑ 1980–1997 220 KT4YU 1980–1990 200 201 – 400 KT4M-YUB 1997 20 401 – 420 Zagrzeb ∑ 1985–1987 51 KT4YU 1985–1986 50 301 – 350 KT4Dt 1986 (1987?) 1 351 Pjongjang KT4K 1991 50 Berlin ∑ 1976–1987 574 KT4D 1976–1987 475 KT4Dt 1983–1987 99 Brandenburg an der Havel KT4D 1979–1983 16 170 – 185 Erfurt KT4D 1976–1990 156 401 – 555 Frankfurt nad Odrą KT4D 1987–1990 34 201 – 234 Gera KT4D 1978–1990 60 Görlitz KT4D 1983–1990 11 001 – 011 Gotha KT4D 1981–1982 6 301 – 306 Chociebuż KT4D 1978–1990 65 1 – 65 Lipsk KT4D 1976 8 1301 – 1308 Plauen KT4D 1976–1988 35 201 – 235 Poczdam KT4D 1974–1983 45 001 – 044 Zwickau KT4D 1987–1990 32 928 – 954 Eupatoria KT4SU 1987–1990 18 30 – 47 Królewiec KT4SU 1987–1994 41 401 – 441 Lipawa KT4SU 1983–1988 22 216 – 235 Lwów KT4SU 1976–1988 145 1001 – 1145 Piatigorsk KT4SU 1988–1994 35 120 – 154 Tallinn KT4SU 1980–1990 73 51 – 123 Winnica KT4SU 1980–1990 81 148 – 228 Żytomierz KT4SU 1981–1987 20 19 – 3Łączna liczba:1748
Zobacz też Tramwaje Tatra Tramwaje w Tallinnie Tramwaje w Pjongjangu
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Wagony tramwajowe Tatra