mały|Piotr Szembek jako pułkownik przed powstaniem listopadowym mały Piotr Szembek herbu Szembek (ur. 14 grudnia 1788 w Warszawie, zm. 21 marca 1866 w Siemianicach) – hrabia, generał dywizji Wojska Polskiego.
Życiorys Piotr Szembek urodził się 14 grudnia 1788 roku w Warszawie, w rodzinie Józefa Ignacego i Kunegundy z Walewskich. Kształcił się w Akademii Wojskowej w Berlinie. Od 1807 służył w wojskach Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Był kapitanem armii Księstwa Warszawskiego. Uczestniczył w inwazji na Rosję w 1812 rokuMarek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, Warszawa 1980, s. 379.. W 1813 roku w Gdańsku ożenił się z Fryderyką Becu de Tavernier. Ich synem był hrabia Aleksander Szembek (w latach 1824–1830 uczeń polskiego poety romantycznego, Józefa Bohdana Zaleskiego). W okresie od 24 maja 1829 roku do 24 stycznia 1831 roku dowodził 3 Brygadą 1 Dywizji Piechoty w Sochaczewie.
Tytuł hrabiego dla Piotra został ustanowiony 17 stycznia 1816 roku w Prusach, a zatwierdzony w Królestwie Kongresowym w 1820Kuryer Litewski, nr 130, 29 października 1820 roku. Do stopnia generała brygady awansował w roku 1829.
W powstaniu listopadowym (1830–1831) gubernator wojskowy Warszawy od 4 grudnia do 16 grudnia 1830Andrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 483., członek Rady Wojennej. Generał i dowódca 4 Dywizji Piechoty. Brał udział w bitwach pod Wawrem i Olszynką Grochowską. Mówiono o nim „Ufaj Szembekowi. Szembek nie zdradzi”. Jednym z jego adiutantów był Franciszek Kacper Fornalski. Na skutek konfliktu z naczelnym wodzem gen. Janem Skrzyneckim został zdymisjonowany. Kontynuował jednak karierę wojskową jako ochotnik w korpusie Jana Kantego Juliana Sierawskiego, a po dymisji Skrzyneckiego został przywrócony do służby w stopniu generała dywizjiKronika powstań..., s. 112.. Po zakończeniu powstania osiadł w swych dobrach Siemianice koło Kępna w Wielkopolsce.
W 1835 roku został skazany przez władze rosyjskie na konfiskatę dóbr za udział w powstaniu listopadowymTygodnik Petersburski, 1835, nr 75, s. 232..
Był członkiem loży wolnomularskiej Français et PolonaisMarek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, 1980, s. 63..
Od nazwiska generała wziął swoją nazwę plac Szembeka w Warszawie, przy którym wznosi się kościół parafialny Najczystszego Serca Maryi oraz centrum handlowe i Bazar Szembeka na Grochowie. Niedaleko placu Szembeka, przy ul. Boremlowskiej 6, znajduje się Szkoła Podstawowa nr 374 im. gen. Piotra Szembeka.
W okresie zaboru ziem polskich przez Rosjan pamiątki po Piotrze Szembeku przechowywano w pałacu w Czarnominie na Podolu.
W latach 1996–1999 imię generała Piotra Szembeka nosiła 4 Brygada Zmechanizowana w Gorzowie Wielkopolskim.
Ordery i odznaczenia Order Virtuti Militari IV kl. (1809) Order Virtuti Militari III kl. (1810) Order Legii Honorowej V kl. (1813)Rocznik woyskowy Królestwa Polskiego z roku 1827, s. 12. Order św. Włodzimierza IV kl. (1816) Order św. Anny II kl. (1819) Order św. Stanisława II kl. (1829)Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006, s. 235. mały|Tablica upamiętniająca Piotra Szembeka (Aleja Chwały Olszynki Grochowskiej, ul. Traczy, Warszawa)Znak Honorowy za 20 lat służby (1830)Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s] Medal św. Heleny (1857) Order Orła Czerwonego II kl. (1861)
Przypisy
Kategoria:Generałowie dywizji powstania listopadowego Kategoria:Generałowie brygady Wojska Królestwa Kongresowego Kategoria:Hrabiowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława II klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Znakiem Honorowym (20 lat służby) Kategoria:Oficerowie Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Patroni jednostek Wojska Polskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem św. Heleny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polscy hrabiowie Królestwa Prus Kategoria:Polscy uczestnicy wojen napoleońskich Kategoria:Polscy wolnomularze (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Skazani na konfiskatę dóbr za udział w powstaniu listopadowym Piotr Szembek Kategoria:Uczestnicy bitwy o Olszynkę Grochowską (1831) Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1788 Kategoria:Zmarli w 1866