Stowarzyszenie – Towarzystwo Naukowe Płockie (łac. Societas Scientiarum Plocensis) – jedno z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce działające do dziś. Powstało w 1820 z inicjatywy Kajetana Morykoniego. Po klęsce powstania listopadowego represje zaborcy spowodowały przerwanie jego prac do 1907. Kolejna przerwa w funkcjonowaniu to lata II wojny światowejZbigniew Paweł Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie – rys dziejów w 200-leciu, [w:] Z.P. Kruszewski, Towarzystwa naukowe – niedoceniane organizacje, WNN Novum, TNP, Płock 2020, s. 291–378.Zbigniew Paweł Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie – rys dziejów w 200-leciu, [w:] Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Naukowego Płockiego za rok 2020, TNP, Płock 2021, s. 189–276.Zbigniew Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie w odrodzonej Polsce, TNP, Płock 2018.Zbigniew Paweł Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie – podmiot życia publicznego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011.Zbigniew Paweł Kruszewski, Jerzy Stefański, Mała Encyklopedia Towarzystwa Naukowego Płockiego, TNP, Płock 2011, s. 96–101.Anna Maria Stogowska, Rola intelektualna i kulturotwórcza Towarzystwa Naukowego Płockiego w latach 1820–1830, 1907-1939, TOnZ, Płock 1998..
Opis Towarzystwo Naukowe Płockie to stowarzyszenie regionalne, otwarte, o charakterze ogólnym. TNP działa w Płocku. W swojej strukturze posiada Oddział w Łęczycy oraz sześć sekcji. Pracami Towarzystwa kieruje siedmioosobowy zarząd, na czele z prezesem prof. dr. hab. n. med. Maciejem Słodkim (od 28 maja 2026 r.). Dotychczasowy prezes prof. Zbigniew Kruszewski (od 2002 do 2026) został wybrany prezesem honorowym. Działalność TNP polega na prowadzeniu badań naukowych i upowszechnianiu wiedzy metodami i środkami właściwymi dla organizacji społecznych. Towarzystwo Naukowe Płockie organizuje konferencje i sesje naukowe, odczyty, spotkania autorskie i wystawyTamże oraz http://www.tnp.org.pl/.. Od początku swojego istnienia Towarzystwo prowadzi znaną w całym kraju naukową Bibliotekę im. Zielińskich. Przy TNP prowadzone było seminarium doktoranckie, kierowane w kolejności przez prof. Antoniego Rajkiewicza, prof. Mirosława Krajewskiego, ks. prof. Michała Grzybowskiego i prof. Danielę ŻukSprawozdanie z działalności Towarzystwa Naukowego Płockiego za rok 2025, Płock 2026, s. 87.. W 2019 decyzją zarządu TNP zostało przekształcone w Proseminarium Naukowe przy TNP pod kierownictwem ks. prof. Daniela Brzezińskiego.
TNP wydaje publikacje książkowe oraz czasopisma – kwartalnik „Notatki Płockie” (od 1956 do chwili obecnej) oraz „Rocznik Towarzystwa Naukowego Płockiego” (1929, 1931, 1934, 1983, 2013–2017). Od czerwca 2018 wydawcą „Rocznika” jest Akademia Mazowiecka w Płocku.
Od 2004 r. Towarzystwo Naukowe Płockie jest organizacją pożytku publicznego.
Siedziba TNP znajduje się przy placu Narutowicza 8 w Płocku na Starym Mieście.
Prezesi TowarzystwaLudzie TNP. Słownik biograficzny (1820-2020), pod red. M. Kamińskiej, TNP, Płock 2019.
Poczet prezesów odrodzonego Towarzystwa Naukowego Płockiego 1907-2007, praca zbiorowa, TNP, Płock 2007.
Dr Aleksander Maciesza (1875-1945) w 130. rocznicę urodzin i 60. rocznicę śmierci, pod red. Z. Kruszewskiego i A. Kansego, TNP, Płock 2006.
Marian Chudzyński, Dr Aleksander Maciesza. Zasłużony prezes Towarzystwa Naukowego Płockiego w latach 1907–1945, TNP, Płock 2000.
Michał Marian Grzybowski, Biskup Adam Michał Prażmowski. Pierwszy prezes Towarzystwa Naukowego w Płocku, TNP, Płock 1995. ks. bp Adam Michał Prażmowski (1820–1830) Aleksander Maciesza (1907–1945) Bolesław Jędrzejewski (1945–1949) Roman Lutyński (1950–1957) Tadeusz Gierzyński (1957–1968) Jakub Chojnacki (1968–2002) Zbigniew Kruszewski (2002–2026) Maciej Słodki (2026– )
ZarządProtokół ze Zwyczajnego Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego Członków Stowarzyszenia – Towarzystwa Naukowego Płockiego z dnia 28.05.2026 r. prof. dr hab. n. med. Maciej Słodki – prezes dr Grzegorz Gołębiewski – wiceprezes ks. prof. UMK dr hab. Daniel Brzeziński – wiceprezes dr Tomasz Piekarski – skarbnik prof. SWPW dr hab. Małgorzata Kamińska – sekretarzyni generalna prof. AMP dr hab. Andrzej Kansy – członek Zarządu prof. PW dr hab. inż. Andrzej Marciniak – członek Zarządu
Sekcje TNP i ich przewodniczącySprawozdanie z działalności Towarzystwa Naukowego Płockiego za rok 2025, Płock 2026, s. 48. Dialogu – prof. PANS dr hab. Leszek Zygner Historyczna – dr Grzegorz Gołębiewski Nauk Humanistycznych – dr Wioletta Żórawska Nauk Społecznych – radca prawny dr Waldemar Podel Nauk Technicznych – p.o. prof. PW dr hab. inż. Andrzej Marciniak Pedagogiczna – prof. SWPW dr hab. Małgorzata Kamińska
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona Towarzystwa Naukowego Płockiego
Kategoria:Polskie towarzystwa naukowe Kategoria:Organizacje w Królestwie Kongresowym Kategoria:Kultura w Płocku
Kategoria:Organizacje pożytku publicznego