Marian Kazimierz Zarzycki (ur. 25 lutego 1896 w Nowym Wiśniczu, zm. 14 października 1981 w Londynie) – pułkownik saperów Wojska Polskiego.
Życiorys Po wybuchu I wojny światowej wstąpił w 1914 r. do Legionów Polskich, gdzie służył w kompanii narciarskiej w 1 pułku piechoty, a od wiosny 1915 r. jako podoficer saperów w kompanii technicznej. Uczestniczył w kampaniach karpackiej, bukowińskiej i wołyńskiej. Na początku 1918 r. wstąpił do II Brygady gen. Józefa Hallera, w ramach której ukończył kurs oficerski ze stopniem chorążego. Następnie służył w II Korpusie jako dowódca plutonu saperów. Po bitwie pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej.
W listopadzie 1918 r. wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Został instruktorem szkolenia saperów kolejowych. W 1920 r. uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu działań wojennych objął funkcję komendanta Podoficerskiej Szkoły Saperów przy Dowództwie Okręgu Korpusu nr II w Lublinie. W 1922 r. został przeniesiony z 1 pułku saperów do 2 pułku saperówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 43 z 11 listopada 1922 r., s. 829.. W 1924 r. zostaje przeniesiony z Okręgowej Składnicy Inżynieryjno-Saperskiej nr II do 2 pułku saperówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 13 z 14 lutego 1924 r., s. 67 i kończy 7 miesięczny Kurs Doskonalący Oficerów Saperów z dniem 1 sierpnia 1924 r.Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 90 z 5 września 1924 r. W latach 1925–1926 dowodził kompanią w 2 pułku saperów. W 1927 r. zostaje przeniesiony z Zarządu Fortu Modlin do 1 pułku saperów w Modlinie na stanowisko kwatermistrzaDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 16 z 11 czerwca 1927 r.. W 1932 r. ukończył kurs dokształcający w Wyższej Szkole Wojennej w WarszawieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 13 z 9 grudnia 1932 r., s. 444.. Z dniem 1 kwietnia 1932 r. zostaje przeniesiony z 1 pułku saperów do Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie gdzie pełnił obowiązki Dyrektora Nauk i dowodził batalionem podchorążych w Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie do 1936 r.Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 6 z 23 marca 1932 r., s. 238. W okresie od 14 listopada 1938 roku do 3 września 1939 r. był dowódcą 7 batalionu saperów w Poznaniu.
3 września 1939 r. zakończył czynności mobilizacyjne w 7 batalionie saperów, a 4 września zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym melduje się u Dowódcy Saperów w Warszawie, po czym w tym samym dniu odjeżdża do Ośrodka Zapasowego Saperów w Puławach na stanowisko zastępcy dowódcy ośrodka. 17 września będąc w grupie gen. bryg. Tadeusza Kossakowskiego otrzymał rozkaz przekroczenie granicy węgierskiej, która przekracza w dniu 18 września.
Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, gdzie został wykładowcą w Ośrodku Wyszkolenia Oficerów Saperów w Thouars. 18 czerwca 1940 r. został ciężko ranny. Następnie zostaje ewakuowany do nieokupowanej części Francji, gdzie zostaje komendantem Polskiego Okręgu Wojskowego nr 2 w Evaux Les Bains gdzie się ukrywał i otrzymywał rozkazy z Londynu, aż do stycznia 1943 r. Po ucieczce z Francji przybył do Wielkiej Brytanii w marcu 1943 r. W 1943 r. mianowano go komendantem polskiego Centrum Wyszkolenia Saperów z siedzibą w Szkocji. Po wojnie zamieszkał w Anglii. Był jednym z organizatorów i członków zarządu Stowarzyszenia Polskich Saperów na Obczyźnie oraz wieloletnim „Saperem Seniorem”. Jego syn Janusz był porucznikiem saperem i brał udział w walkach 2 Korpusu Polskiego„Wojska inżynieryjno - saperskie na terenie Wielkopolski 1918–1939”, s. 70..
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (9 listopada 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie: 1922 po raz trzeciDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 31 z 16 września 1922 r., s. 706.) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi (25 maja 1939) „za zasługi w służbie wojskowej”. Srebrny Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
Awanse chorąży – 1918 podporucznik – 1918Dziennik Rozkazów Wojskowych nr 6 z 27 listopada 1918 r. kapitan – ze starszeństwem z 1 czerwca 1919„Rocznik Wojskowy” 1923, s. 907. (w 1924 - 47., a w 1928 - 17. lokata w korpusie oficerów zawodowych inżynierii i saperów) major – 18 lutego 1930 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 i 1. lokatą korpusie oficerów inżynierii i saperówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 5 z 20 lutego 1930 r. podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 i 3. lokatą w korpusie oficerów saperów, grupa liniowa pułkownik – 1945
Przypisy
Bibliografia Rocznik Oficerski 1923 s. 907. Rocznik Oficerski 1924, s. 800, 830. Rocznik Oficerski 1928, s. 569, 595. Rocznik Oficerski 1932, s. 250, 822. Zdzisław Cutter: Szkolnictwo saperskie w Wojsku Polskim 1918–1939, Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1996, Nr 3 (157), ISSN 0043-7182, s. 88.
Wojska inżynieryjno-saperskie na terenie Wielkopolski 1918–1939, Leszno - Poznań 2011, wyd. Instytut im. gen. Stefana Grota Roweckiego, .
Kategoria:Dowódcy 7 Pułku (batalionu) Saperów Wielkopolskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Wiśniczu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie Centrum Wyszkolenia Saperów Kategoria:Oficerowie saperów Wojska Polskiego we Francji (1939–1940) Kategoria:Podpułkownicy saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Pułkownicy saperów Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kaniowem (1918) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1981 Kategoria:Żołnierze korpusów polskich w Rosji 1917–1918 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918