Arboretum w Kórniku, czyli Arboretum Kórnickie – znajduje się w województwie wielkopolskim w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik. To najstarsze i najbogatsze w taksony arboretum w Polsce i czwarte co do wielkości kolekcji w Europie, gdyż na powierzchni ponad 50 ha znajduje się ponad 3500 taksonów drzew i krzewów, w tym wiele egzotycznych. Arboretum wraz z Zamkiem Kórnickim wpisane jest do rejestru zabytków pod sygnaturą 116/A. Od 11 lipca 2011 roku cały zespół zamkowo-parkowy wraz z kościołem parafialnym – nekropolią właścicieli wpisany został przez Prezydenta RP na listę pomników historiiRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 czerwca 2011 (). Obecnie Arboretum należy do Instytutu Dendrologii PAN.
Historia mały|lewo|Pomnik Tytusa Działyńskiego przy wejściu do zamku Arboretum zostało założone w 1826 roku wokół zamku w Kórniku przez jego właściciela, hrabiego Tytusa Działyńskiego. Wcześniej był tam ogród w stylu francuskim, założony przez Teofilę z Działyńskich Szołdrską-Potulicką (po rozwodzie z mężem, Aleksandrem Potulickim).
Dzieło to kontynuował syn Tytusa, Jan Kanty Działyński (dzięki któremu kolekcja osiągnęła ok. 1500 taksonów), a następnie wnuk, Władysław Zamoyski, który również dużo podróżował i interesował się dendrologią. Przed swoją śmiercią ofiarował swoje dobra kórnickie i zakopiańskie Fundacji Zakłady Kórnickie. Jej celem statutowym było m.in. założenie zakładu badania drzew (teraz: Instytut Dendrologii PAN) oraz opieka nad zamkiem i arboretum.
W 2026 roku zorganizowano obchody 200-lecia Arboretum Kórnickiego (oraz 600-lecia Zamku Kórnickiego), połączone m.in. z pokazami naukowymi i ogrodniczymi, wystawą rzeźby i dendrologiczną, plenerem malarskim, spacerami edukacyjnymi, grą terenową, koncertem plenerowym oraz wywiadem z dyrektorem Instytutu, profesorem Andrzejem Jagodzińskim.
Kolekcje W kolekcji znajdują się kilkusetletnie okazy drzew rodzimych, przede wszystkim lip, buków, i dębów, jak i dobrze zadomowione ponad stuletnie egzemplarze egzotycznych magnolii drzewiastych, jodeł greckich czy cypryśników błotnych z wykształconymi pneumatoforami (najstarsze w Polsce).
Są tu także kolekcje brzóz, jabłoni i wiśni oraz krzewów ozdobnych: lilaków, forsycji, tawuł, różaneczników i azalii. W Kórniku dokonano aklimatyzacji takich gatunków jak jodła koreańska, żywotnik zachodni (odmiana 'Aurescens'), jodła Veitcha czy kolkwicja chińska. Nowe i stare gatunki i odmiany drzew i krzewów są rozmnażane w Szkółkach Kórnickich.
Na terenie tzw. Nowego Arboretum znajdują się budynki Instytutu Dendrologii PAN z ogrodami doświadczalnymi.
Galeria
Turystyka i edukacja mały|Scena plenerowa podczas obchodów 200-lecia w 2026 roku mały|Wielki Dzień Otwarty z okazji 200-lecia Arboretum Kórnickiego 19.07.2026, na scenie plenerowej dr inż. Kinga Nowak (kierowniczka Arboretum) i prof. dr hab. Andrzej Jagodziński (dyrektor Intytutu Dendrologii PAN)
Godziny otwarcia Arboretum otwarte jest dla zwiedzających przez cały rok kalendarzowy. W maju i czerwcu otwarte jest w godzinach od 10 do 19, w pozostałych miesiącach krócej.
Zielone lekcje To cykl zajęć edukacyjnych skierowanych do uczniów przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Celem zajęć jest poszerzenie wiedzy uczniów dotyczącej przyrody oraz utrwalenie informacji pozyskanych w trakcie zajęć szkolnych m.in. na przyrodzie i biologiiZielone lekcje.
Ścieżka turystyczno-edukacyjna Drzewa Świata W 2010 roku otwarto w Arboretum ścieżkę Drzewa Świata, na odcinku 3,5 km, można zapoznać się z 25 gatunkami drzew występujących w Ameryce Północnej, Azji i Europie. Wybrane gatunki mają różny pokrój koron, budowę liści, kwiatów i owoców. Każde drzewo oznaczono tablicą, na której znaleźć można informację botaniczne, mapę zasięgu występowania oraz ciekawostki związane ze znaczeniem drzew w tradycji i kulturze. Ścieżka powstała w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską, przy wsparciu Gminy Kórnik oraz Fundacji Zakłady KórnickieŚcieżka turystyczno-edukacyjna Drzewa Świata.
Imprezy edukacyjno-przyrodnicze Zwiastuny wiosny i wystawa Wiosenne inspiracje (kwiecień) Kwitnące magnolie (maj) Kiedy znów zakwitną białe bzy (maj) Dni azalii i różaneczników w Arboretum Kórnickim (maj) Barwy jesieni (październik)
Owady Po raz pierwszy w Polsce stwierdzono tu występowanie wielu owadów i szpecieli: Graphocephala fennahi, Appendista robinae, Calepitrimerus darrowi, Eriophyes brownei, Aceria caliberberis (szkodnik berberysów) i Trisetacus cupressi. Po raz pierwszy na świecie opisano natomiast Epitrimerus taxifoliaeGabriel Łabanowski, Grażyna Soika, Roztocze i owady obcego pochodzenia w arboretach i ogrodach botanicznych, w: Materiały konferencyjne. Konferencja naukowa Biologia i Ekologia Roślin Drzewiastych, Kórnik-Poznań, 21-23.10.2013, PAN/Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, 2013, s.180-181, .
Zobacz też Ogród botaniczny Zamek w Kórniku Pawilon parkowy w Kórniku Zakłady Kórnickie Instytut Dendrologii PAN Arboretum Kórnickie (czasopismo)
Przypisy
Kórnik, arboretum Kategoria:Arboreta i ogrody botaniczne w Polsce Kategoria:Geografia województwa wielkopolskiego