Eugeniusz Ajewski, konspiracyjne nazwisko Andrzej Morski, ps. „Kotwa” (ur. we Władywostoku, zm. 8 maja 2006 w Warszawie) – żołnierz podziemia podczas II wojny światowej, podpułkownik, architekt, sędzia bokserski.
Życiorys Syn Stanisława i Marii Mirowskiej. Wykształcenie przed wojną: uczeń IV Gimnazjum Miejskiego, student podziemnego Wydziału Budowniczego Politechniki Warszawskiej, praktyka u Wawelberga. Był harcerzem.
W wojnie obronnej 1939 roku walczył w 18 pułku artylerii lekkiej z Grupy Operacyjnej „Narew”. Jako dowódca działonu odzyskał 2 utracone działa. Po przerwaniu walk próbował podjąć studia we Lwowie. Aresztowany przez NKWD 3 października 1939 roku.
W październiku 1939 roku zaraz po powrocie do Warszawy rozpoczął działalność konspiracyjną. Wraz z kapitanem Jackiem Januszem Wyszogrodzkim ps. „Jacek”, złożył przysięgę na ręce ppłk. Franciszka Juliana Znamirowskiego ps. „Profesor”.
Zarobkowo pracował jako robotnik budowlany i student na Wydziale Architektury u prof. Stefana Władysława Bryły na tajnej Politechnice Warszawskiej.
W tym czasie zajmował się działalnością sabotażową na budowlach niemieckich. Materiały sabotażowe były dostarczane przez kpt. Piotra Wojtyńskiego ps. „Tygrys”, z szefostwa Komendy Głównej Armii Krajowej. Ważniejsze akcje, dokonania: wykolejanie pociągów, spalenie kilku strategicznych dla okupanta obiektów wojskowych. Wśród żołnierzy niemieckich wyjeżdżających na front prowadził (bardzo ryzykowną dla siebie) dywersję moralną. Organizował zdobywanie broni, zajmował się szkoleniem.
Był dowódcą II plutonu w 3. kompanii szturmowej IV Rejonu Obwodu Mokotów. W powstaniu warszawskim walczył od 1 sierpnia na Mokotowie w pułku „Baszta”. Po nieskutecznym natarciu na koszary na ul. Rakowieckiej na rozkaz dowódcy batalionu IV Rejonu wycofał się z gmachu SGGW. Był zastępcą dowódcy komp. 02. „Wihtala”, por. Witolda Janiszewskiego. Od 25 września jako dowódca kompanii w batalionie „Olza”. Po kapitulacji Mokotowa wzięty do niewoli, uciekł z konwoju i trafił do partyzantki w grójeckiem.
Po wojnie zajmował się rozwojem harcerstwa i sportu. Przez 45 lat był sędzią bokserskim. Do chwili śmierci członek władz Światowego Związku Żołnierzy AK, przewodniczący Komisji Historycznej i redaktor „Biuletynu Informacyjnego” Okręgu Warszawskiego ŚZŻAK. Działacz zaangażowany w powstanie Muzeum Powstania Warszawskiego.
Przez 6 lat członek Komisji Budowy Muzeum Powstania Warszawskiego. Członek Rady Honorowej Budowy Muzeum Powstania Warszawskiego. Twórca 10 pomników „Baszty” oraz „Kotwicy” na Kopcu Powstania Warszawskiego. Autor siedmiotomowej monografii „Mokotów Walczy 44”, prowadził „Złote Księgi”, „Baszta”, TOnZ, WOZB, SZŻAK, i inne opracowania. Członek oddziału warszawskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich.
Wszystkie materiały i dokumenty zebrane podczas publikacji Mokotów Walczy 1944 zostały przekazane przez autora do Muzeum Historycznego miasta stołecznego Warszawy (do czasu powstania planowanego Muzeum AK i powstania 1944). W 2008 ukazał się komiks Płaszcz Ajewskiego opowiadający o powstaniu warszawskim.
Pochowany w Panteonie Żołnierzy Polski Walczącej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 18D-L01-4)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.. thumb|Grób Eugeniusza Ajewskiego na terenie Panteonu Żołnierzy Polski Walczącej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie
Odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2006) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1997) – pkt 17. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (2-krotnie) Krzyż Partyzancki Złoty Krzyż Zasługi Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Krzyż Kampanii Wrześniowej (Londyn) Krzyż Armii Krajowej Warszawski Krzyż Powstańczy Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” Medal Wojska (4-krotnie) Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Złota odznaka „Za opiekę nad zabytkami” Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Odznaka pamiątkowa Akcji „Burza” Odznaka „Zasłużony dla Światowego Związku Żołnierzy AK” Złota Syrenka Medal 400-lecia stołeczności Warszawy Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Odznaka „Zasłużony dla Polskiego Związku Bokserskiego Złota Odznaka „Zasłużony dla Budownictwa Społecznego” Srebrna Odznaka „Zasłużony dla Budownictwa Społecznego” Brązowa Odznaka „Zasłużony dla Budownictwa Społecznego”
Przypisy L.Bartelski, s. 190. L.Bartelski, s. 59. L.Bartelski, s. 619.
Bibliografia Eugeniusz Ajewski, Mokotów Walczy 1944, tom 1-7, 1990-1992.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Architektów Polskich Kategoria:Członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (kombatanci) Kategoria:Członkowie ZHP Kategoria:Ludzie urodzeni we Władywostoku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Za Zasługi dla ZHP Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową Akcji „Burza” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich więzień w okupowanej Polsce 1939–1941 Kategoria:Polscy sędziowie bokserscy Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zmarli w 2006