thumb|Żywokost bulwiasty thumb|Żywokost uplandzki Żywokost (Symphytum L.) – rodzaj roślin liczący około 27–35 gatunków. Rośliny te występują w Europie (11 gatunków), w basenie Morza Śródziemnego, regionie Kaukazu i Azji zachodniej (w Turcji 20 gatunków). W Polsce dziko rosną cztery gatunki (żywokost bulwiasty S. tuberosum, czeski S. bohemicum (uznawany też za podgatunek żywokostu lekarskiego), sercowaty S. cordatum i najbardziej rozpowszechniony – żywokost lekarski S. officinale). Poza tym niektóre inne gatunki są uprawiane i przejściowo dziczejące. W środowisku naturalnym rośliny te zasiedlają siedliska wilgotne i leśne, także łąki, murawy i tereny skaliste. Niektóre gatunki stosowane są w ziołolecznictwie, a szereg jest uprawiany jako rośliny ozdobne. W wielu miejscach gatunki wprowadzone do upraw stały się gatunkami inwazyjnymi (np. w Wielkiej Brytanii S. caucasicum i S. × uplandicum).
Morfologia Pokrój Byliny osiągające do 2 m wysokości, o pędach pokrytych szorstkimi włoskami. Korzenie grube. Liście Skupione w rozecie przyziemnej i skrętolegle rozmieszczone wzdłuż łodygi. Często o nasadzie zbiegającej wzdłuż łodygi. Kwiaty 5-krotne, zebrane w skrętki na szczycie rozgałęzień łodygi. Działki kielicha zrośnięte tylko u nasady lub co najwyżej do połowy, ich łatki są nierówne, nieznacznie powiększające się w czasie owocowania. Płatki korony zrośnięte w długą rurkę, koloru białego, jasnożółtego, różowego, czerwonego, fioletowego i niebieskiego, często zmieniającego się w czasie kwitnienia i przekwitania. W rurce korony znajdują się lancetowate osklepki. Pręciki równej długości, krótsze od rurki korony, pylniki równowąsko podługowate. Zalążnia górna, czterokomorowa, z pojedynczą, nitkowatą szyjką słupka zwykle wystającą z rurki korony. Znamię główkowate. Owoce Rozłupnie rozpadające się na cztery pomarszczone, rzadko gładkie rozłupki.
Systematyka Rodzaj należy do podplemienia Boragininae, plemienia Boragineae, podrodziny Boraginoideae z rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae.
Wykaz gatunków Symphytum aintabicum Hub.-Mor. & Wickens Symphytum anatolicum Boiss. Symphytum asperum Lepech. – żywokost szorstki Symphytum × bicknellii Buckn. Symphytum bornmuelleri Buckn. Symphytum brachycalyx Boiss. Symphytum bulbosum K.F.Schimp. Symphytum carpaticum Yu.M.Frolov Symphytum caucasicum M.Bieb. – żywokost kaukaski Symphytum circinale Runemark Symphytum cordatum Waldst. & Kit. ex Willd. – żywokost sercowaty Symphytum creticum (Willd.) Runemark Symphytum davisii Wickens Symphytum × ferrariense C.Massal. Symphytum grandiflorum DC. – żywokost wielkokwiatowy Symphytum gussonei F.W.Schultz Symphytum hajastanum Gvin. Symphytum ibiricum Steven Symphytum kurdicum Boiss. & Hausskn. Symphytum longisetum Hub.-Mor. & Wickens Symphytum × mosquense S.R.Majorov & D.D.Sokoloff Symphytum officinale L. – żywokost lekarski Symphytum orientale L. Symphytum ottomanum Friv. Symphytum podcumicum Yu.M.Frolov Symphytum pseudobulbosum Azn. Symphytum savvalense Kurtto Symphytum sylvaticum Boiss. Symphytum tauricum Willd. Symphytum tuberosum L. – żywokost bulwiasty Symphytum × ullepitschii Wettst. Symphytum × uplandicum Nyman – żywokost uplandzki Symphytum × wettsteinii Sennholz
Zastosowanie Ziołolecznictwo Żywokost przejściowo wycofano z listy ziół leczniczych jako roślinę posiadającą właściwości niekorzystne dla zdrowia. Po wielu dyskusjach przywrócono go na listę i można nadal stosować go w ziołolecznictwie jako środek do pobudzania wzrostu tkanki kostnej, skórnej i mięśniowej.
Przypisy
Kategoria:Ogórecznikowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza