thumb|Orka parą wołów (obraz olejny z 1789, François-André Vincent „Lekcja orki”) thumb|Orka jednoskibowym pługiem koleśnym parą koni thumb|Orka pługiem przeciąganym między lokomobilami thumb|Orka pługiem dwuskibowym Ursusem C-360 thumb|Schemat orki –: 1,2 – calizna, 3 – skiba, 4 – głębokość orki, 5 – szerokość skiby, 6 – ściana bruzdy, 7 – dno bruzdy, 8 – bruzda thumb|Schemat orki: 1 – w zgon (w skład), 2 – w rozgon (w rozorywkę), 3 – orka jednostronna Orka – uprawka odwracająca wykonywana pługami lemieszowymi lub talerzowymi, mająca na celu odwrócenie i pokruszenie uprawianej warstwy roli.

Podział orki ze względu na głębokość płytka – 5–10 cm; jest to najczęściej podorywka, średnia – do 10–20 cm; jest to najczęściej orka siewna, głęboka – 20–30 cm; jest to najczęściej orka przedzimowa, pogłębiona – wykonywana sporadycznie w celu zwiększenia miąższości warstwy ornej; głębokość orki pogłębionej jest większa o kilka centymetrów od stosowanych na danym polu orek głębokich, z pogłębiaczem – wykonywaną sporadycznie w celu spulchnienia warstwy podornej, zwłaszcza gdy wytworzy się podeszwa płużna; podczas tej orki pług wyposaża się w pogłębiacz, orka agromelioracyjna – orka bardzo głęboka (45–60 cm) wykonywana specjalnym pługiem (głęboszem) w celu poprawienia co najmniej na kilka lat niekorzystnych właściwości profilu glebowego.

Podział orki ze względu na termin wykonania podorywka – orka płytka rozpoczynająca zespół uprawek pożniwnych, wykonywana latem bezpośrednio po zbiorze roślin, orka siewna – orka zasadnicza wykonywana na średnią głębokość rozpoczynająca zespół uprawek przedsiewnych pod rośliny ozime, orka przedzimowa (ziębla) – głęboka orka wykonywana jesienią na polach przeznaczonych pod rośliny jare, wiosenna, wykonywana wiosną pod rośliny jare; uznawana jest za zabieg z reguły szkodliwy, powodujący nadmierne przesuszenie roli.

Podział orki ze względu na sposób wykonania jednostronna – polegającą na dokładaniu kolejnych skib do tego samego brzegu pola; wykonywana jest pługiem obracalnym lub wahadłowym; powierzchnia zaoranego pola jest równa (bez bruzd i grzbietów), a czas wykonania takiej orki krótszy niż przy orce zagonowej, w rozorywkę (w rozgon) – polegającą na dokładaniu skib do brzegów składu; kończy się na środku składu, gdzie powstaje bruzda, w skład (w zgon) – polegającą na dokładaniu skib do wcześniej wyoranego grzbietu na środku składu; na brzegach składu powstają dwie bruzdy, kombinowana – łączącą orki w skład i rozorywki w celu ograniczenia liczby grzbietów i bruzd na zaoranym polu bez wydłużania jałowych przejazdów, w figurę – rodzaj orki na polach o kształtach nieregularnych zaczynającej się od środka pola równolegle do brzegów specjalnie wytyczonego wieloboku, który zaoruje się najpierw w zgon; orkę tę kończy się na brzegach pola, w okółkę – rodzaj orki na polach o kształtach nieregularnych wykonywanej w ten sposób, że zaczynając od brzegów pola orze się je dookoła, a kończy w środku, gdzie małą nie zaoraną część zaoruje się w zgon lub rozgon; zaletą tej orki jest brak bruzd i grzbietów, a wadą pozostawianie omijaków (calizny) na zakrętach i trudności zakończenia orki. „on land” – orka likwidująca niekorzystny nacisk kół ciągnika na dno bruzdy, które toczą się po caliźnie; podczas tej orki nie tworzy się podeszwa płużna.

Podział orki ze względu na zadania zasadnicze: podorywka, orka siewna, orka przedzimowa zwana zięblą, razówka uzupełniające: odwrotka, orka wiosenna specjalne: orka agromelioracyjna

Podział orki ze względu na prędkość szybkie – 7–10 km/h, np. podorywka, orka siewna wolne – 4–6 km/h, np. orka przedzimowa

Rodzaje orki na terenach nachylonych wstęgowa – zgodnie z przebiegiem poziomic, czyli w poprzek spadków, czasem w połączeniu z pasami buforowymi poziomicowa – wykonywana zgodnie z warstwicami terenu, od wstęgowej różni się sposobem prowadzenia bruzd tarasowa – na wyodrębnionych poziomych pola w formie schodkowo ułożonych stopni

Narzędzia uprawowe i maszyny uprawowe zastępujące pług odkładnicowy pług talerzowy brona talerzowa glebogryzarka pługofrezarka

Zobacz też konkurs orki uprawa roli agrotechnika rolnictwo

Bibliografia Bronisław Jabłoński, Bolesław Świętochowski, Roman Krężel, Maria Radomska. Technologia uprawy roli. W: Ogólna uprawa roli i roślin (praca zbiorowa). Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1996, wyd. 4, s. 130-152, .

Kategoria:Uprawki