Nandu szare (Rhea americana) – gatunek dużego, nielotnego ptaka z rodziny nandu (Rheidae), zamieszkujący Amerykę Południową.
Systematyka Takson opisany po raz pierwszy przez Linneusza pod nazwą Struthio americanus na podstawie okazów zebranych w Sergipe i Rio Grande do Norte w Brazylii. Takson blisko spokrewniony z Rhea pennata, w niewoli stwierdzono wypadki krzyżowania się obu gatunków. Wyróżniono pięć podgatunków R. americana.
Występowanie Nandu szare zamieszkuje w zależności od podgatunku: R. americana americana – północno-wschodnia i wschodnia Brazylia R. americana intermedia – południowo-wschodnia Brazylia i Urugwaj R. americana nobilis – wschodni Paragwaj R. americana araneipes – wschodnia Boliwia, południowa Brazylia, zachodni Paragwaj R. americana albescens – północno-wschodnia i wschodnia Argentyna
Morfologia Długość ciała 127–140 cm (samica nieco mniejsza), rozpiętość skrzydeł ok. 150 cm, masa ciała ok. 20–25 kg. Upierzenie szarobrunatne, wierzch głowy, kark i grzbiet czarny, brzuch brudnobiały. Samce są nieco większe od samic. Małe skrzydła pomagają mu podczas nagłej zmiany kierunku biegu.
Ekologia Tryb życia Zazwyczaj zamieszkują pampę, campos i Cerrado; zwykle na obszarach bogatych w wysoką roślinność, z tendencją do unikania otwartych, trawiastych terenów. Badania na argentyńskiej pampie wykazały unikanie obszarów zmienionych na pola uprawne. W jednym z regionów ptaki zajmowały ponad 50% naturalnych użytków zielonych, ale mniej niż 5% agroekosystemów. Poza sezonem rozrodczym tworzą stada liczące 20–30 osobników (czasami nawet 100). Podczas rozrodu ptaki te są zazwyczaj spotykane w pobliżu mokradeł. Nandu są wszystkożerne. Większą część pożywienia stanowią rośliny włącznie z liśćmi, nasionami, korzeniami i owocami. Pokarm jest uzupełniany owadami (szczególnie prostoskrzydłe), a także jaszczurkami, żabami, małymi ptakami i wężami. W Brazylii zarejestrowano nandu polujące na ryby. Czasami łapie muchy gromadzące się wokół padliny.
thumb|240px|Jajo nandu szarego Rozród Sezon rozrodczy zależnie od regionu trwa od lipca do stycznia. Samce prowadzą walki o terytorium, ryczą używając wola jako rezonatora. Parzy się z 3 do 8 samic, które składają jaja do jednego gniazda budowanego przez samca. Jest to zagłębienie w ziemi wysłane suchą trawą. Samica składa od 13 do 30 jaj (średnia wielkość jaja 132–90 mm, masa 600 g) w gnieździe. Jaja wysiadywane są wyłącznie przez samca. Po okresie inkubacji wynoszącej 35–40 dni wykluwają się młode. Pisklęta są zagniazdownikami, wodzi je samiec. Pełny wzrost osiągają po 6 miesiącach. Dojrzałość płciową uzyskują po 2–3 latach.
Status i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody gatunek ten został zaliczony do kategorii NT (bliski zagrożenia).
Przypisy G. R. Gray, 1871. Hand-list of genera and species of birds: distinguishing those contained in the British Museum, 3, s. 2. P. L. Sclater & O. Salvin, 1873. Nomenclator Avium Neotropicalium, s. 154. J. K. W. Illiger, 1811. Prodromus systematis mammalium et avium, Berolini: Sumptibus C. Salfelds, s. 247. R. P. Lesson, 1828. Manuel d'Ornithologie, 2, s. 208. Sclater, 1860. Proceedings of the Zoological Society of London, pt. II, s. 207, 208, 210
Linki zewnętrzne
Kategoria:Nandu Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza