Stolin (biał. Сто́лін) – miasto na Polesiu na Białorusi, nad Horyniem, w obwodzie brzeskim, siedziba władz rejonu stolińskiego, około 15 km od granicy z Ukrainą; do 1945 siedziba powiatu stolińskiego w województwie poleskim, 12 400 mieszk. (2010).
Demografia
Historia thumb|left|Rynek w Stolinie na początku XX wieku Stolin powstał w sercu Polesia, nad Horyniem. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1555. Stolin zapisał się w dziejach klęską wojsk litewskich w r. 1655 w potyczce z armią moskiewską pod wodzą kniazia Wołkońskiego. Pobliski majątek w Mańkiewiczach (teraz w granicach miasta) należał do Radziwiłłów od XVI w. do 1939.
Miasto położone było w końcu XVIII wieku w powiecie pińskim województwa brzeskolitewskiegoВялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 119..
Do przełomu XIX i XX w. był tu folwark ordynacji dawidgródeckiej. Żona Antoniego Radziwiłła Maria Dorota w 1885 założyła 50–hektarowy park krajobrazowy w lesie na skarpie doliny rzeki Horyń, a w 1905 wybudowano wspaniale wyposażony neobarokowy pałac z wieżą. Spalony w czasie II wojny światowej, rozebrany, nie pozostał po nim ślad. Syn Antoniego Stanisław Radziwiłł był adiutantem J. Piłsudskiego – zginął w 1920.
Podczas okupacji hitlerowskiej, 23 maja 1942 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 7000 osób. 11 września 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali w getcie i pobliskim lesie. Sprawcami zbrodni był SS-Polizei-Reiter-Abteilung II i ukraińska policja.
W latach 1919-1939 miejscowość była siedzibą gminy Stolin.
Zabytki Synagoga w Stolinie – barokowo-klasycystyczna z 1792, obecnie opuszczona i zdewastowana, Miejski park kultury i wypoczynku, Park kultury i wypoczynku w Mańkiewiczach to dawny majątek Radziwiłłów, obecnie pałacowy park krajobrazowy o pow. 28 ha z systemem alei i polan. Z zachowanymi filarami dawnej bramy, domku odźwiernego i zabudowaniami gospodarczymi, w których mieści się muzeum krajoznawcze (od 2005) i szkoła muzyczna, Cerkiew prawosławna pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z 1938, parafialna.
Współpraca thumb|Pomnik w śródmieściu z herbem Stolina i rokiem 1555 pierwszej wzmianki w kronikach Homberg, Niemcy
Urodzeni w Stolinie Tadeusz Kern-Jędrychowski – oficer Armii Krajowej Bohdan Sienkiewicz – polski dziennikarz i marynista
Przypisy
Linki zewnętrzne
Informacje o mieście Stolin Zdjęcia miasta Stolin Pałac Radziwiłłów
* Kategoria:Garnizony KOP Kategoria:Miasta I Rzeczypospolitej (województwo brzeskolitewskie)