mały|Grób Giedroycia na cmentarzu Powązkowskim (2020) Romuald Tadeusz Giedroyć książę herbu Hippocentaurus (ur. 7 lutego 1750 w Bobcinie, zm. 15 października 1824 w Warszawie) – polski generał major (1792), uczestnik konfederacji barskiej i insurekcji kościuszkowskiej, członek Rady Najwyższej Rządowej Litewskiej (1794), generał dywizji Królestwa Polskiego; wolnomularzStanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738–1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 203..
Życiorys Pochodził ze starej arystokratycznej rodziny litewskiej, której przysługiwał tytuł kniaziowski.
Syn Józefa i Róży z Kiełpszów. Ojciec był starostą bernatowskim.
Od 1765 roku uczęszczał jako kadet do Szkoły Rycerskiej. Podczas konfederacji barskiej przystąpił do powstańców i służył pod komendą Kazimierza Pułaskiego, a później Michała Ogińskiego. Brał udział w bitwach z armią rosyjską pod Grodnem, Mołczadzią, Bezdzieżem. Do zakończenia konfederacji barskiej dosłużył się stopnia majora. W latach 1772–1778 pozostawał poza służbą wojskową.
Od 1778 do 1787 na stanowisku wicekomendanta (wicebrygadiera) litewskiej 1 Brygady Kawalerii Narodowej (huzarów). W 1787 zdymisjonowany w stopniu generała majora.
Brał udział w insurekcji kościuszkowskiej. 24 kwietnia 1794 roku został wybrany do Rady Najwyższej Rządowej Litewskiej w Wilnie. Stał się jednym z najbardziej zaufanych zastępców naczelnika Jakuba Jasińskiego. W 1794 roku był członkiem Deputacji TajnejBartłomiej Szyndler, Powstanie kościuszkowskie 1794, Warszawa 1994, s. 135.. W czasie działań wojennych na terenie Kurlandii służył pod komendą generała Tomasza Wawrzeckiego. W dowód uznania za sukcesy w Inflantach Giedroyć został awansowany na generała lejtnanta i otrzymał od Tadeusza Kościuszki pierścień Ojczyzna Obrońcy Swemu. Po klęsce insurekcji na Litwie generał Giedroyć przedostał się na zachód i uczestniczył w obronie Warszawy. Po upadku powstania dostał się do niewoli rosyjskiej, z której jednak został szybko zwolniony. Wyjechał do Paryża, gdzie w ramach Deputacji Polskiej organizował wybuch powstania na Litwie.
W 1796 przybył potajemnie na Żmudź i próbował wywołać rebelię przeciw władzy rosyjskiej. Po niepowodzeniach i dekonspiracji spisku opuścił Litwę i zbiegł ponownie do Francji. Na początku XIX wieku wrócił na ziemie polskie. Nie udzielał się politycznie. Dopiero w 1812 roku podczas marszu armii napoleońskiej na Moskwę powierzono mu funkcję organizatora pospolitego ruszenia na Litwie. Po klęsce tej wyprawy był dowódcą pułku litewskich ułanów osłaniających odwrót Napoleona I. Podczas bitwy pod Sierakowem 13 lutego 1813 roku dostał się do niewoli rosyjskiej. Do 1815 roku przebywał na zesłaniu w Archangielsku. Po utworzeniu Królestwa Polskiego powrócił do Warszawy. Wszedł w skład Komitetu Wojennego i został awansowany na generała dywizji.
Jego żoną była Karolina z Borzymowskich, z którą miał synów Józefa Stefana (1787-1855) i Aleksandra Konstantego (zm. 1844) oraz córki Kunegundę i Łucję.
Był odznaczony Orderem św. StanisławaTadeusz Jeziorowski: The Napoleonic Orders. Ordery Napoleońskie. Warszawa 2018, s. 147..
Zmarł w Warszawie w 1824 roku. Został pochowany na Powązkach (kwatera 25-3-3).
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Deputacji Tajnej Kategoria:Członkowie Rady Najwyższej Rządowej Litewskiej Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie majorowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie dywizji Wojska Królestwa Kongresowego Romuald Giedroyć Kategoria:Konfederaci barscy Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni złotą obrączką „Ojczyzna Obrońcy Swemu” Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Polscy zesłańcy do Archangielska Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Powstańcy kościuszkowscy w niewoli rosyjskiej Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1792 Kategoria:Urodzeni w 1750 Kategoria:Zmarli w 1824