Georges-Louis Leclerc de Buffon (ur. 7 września 1707 w Montbard w Côte-d’Or, zm. 16 kwietnia 1788 w Paryżu) – hrabia, francuski filozof, przyrodnik i matematyk. Od 1753 r. członek Akademii Francuskiej (fotel 1), prekursor ewolucjonizmu, autor liczącej 44 tomy Historii naturalnej.
Życiorys Wywarł wpływ na XVIII-wieczne środowisko przyrodników, szczególnie dzięki liczącemu 44 tomy dziełu Histoire naturelle, générale et particulièreHenryk Katz, Historia powszechna 1789-1870 w zarysie. Warszawa 1961, s. 437., wydawanemu w latach 1749–1788, a napisanemu przy współudziale L.J.M. Daubentona i Lacépède’a. Opisał również swoją teorię kosmogeniczną w Époques de la nature (w Polsce jako Epoki natury przez Pana Buffon wydane w języku francuskim, 1876).
Był jednym z pierwszych uczonych, który próbował szukać naturalnych, pozareligijnych wyjaśnień dla powstania Układu Słonecznego. Według jego hipotezy Ziemia i inne planety powstały wskutek zderzenia Słońca z wielką kometą. Strzępy materii słonecznej wyrwane podczas zderzenia miały następnie stygnąć, a z nich utworzyły się planety. Zasadniczą wadą teorii było przecenianie możliwości komet, gdyż ich masa jest zbyt mała.
Buffon przeprowadził serię doświadczeń nad stygnięciem rozgrzanych kul z żelaza i innych substancji, chcąc na tej podstawie obliczyć czas, jaki upłynął od powstania Ziemi do jej ostygnięcia do obecnej temperatury. Według tych obliczeń
Zwrócił uwagę także na fakt, iż zmiany środowiskowe wpływają na zmiany wyglądu organizmów. Swoją filozofią nawiązywał do tradycji kartezjańskiej. Czynności biologiczne i psychologię zwierząt interpretował mechanistycznie, jednak ogólnie miał deistyczne podejście do przyrody. Współpracował przy Encyclopédie.
Uważany za wynalazcę tzw. soczewki Fresnela.
Istnieje opinia, jakoby Karol Linneusz, szwedzki przyrodnik, chcąc dokuczyć Buffonowi, nadał ropusze szarej nazwę Rana bufo nawiązując do jego nazwiska. Jest to jednak wątpliwe, gdyż słowo bufo było znane już w łacinie klasycznej, gdzie również oznaczało ropuchęSłownik łacińsko-polski, red. J. Korpanty, t. 1, Warszawa 2001, s. 255; K. Smagowicz, Mantichora. Etymologiczny słownik nazw zwierząt, Kraków 2004, s. 95..
Zobacz też igła Buffona
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Georges-Louis Leclerc de Buffon – publikacje w bibliotece Polona [dostęp 2021-10-24]. Buffon, Georges-Louis Leclerc , Encyclopedia of Mathematics, encyclopediaofmath.org [dostęp 2025-04-23]. Buffon, Georges Louis Leclerc, Comte de (1707–88) , Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-09].
Kategoria:Członkowie Francuskiej Akademii Nauk Kategoria:Francuscy filozofowie XVIII wieku Kategoria:Francuscy matematycy XVIII wieku Kategoria:Twórcy Encyclopédie Kategoria:Członkowie Akademii Francuskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Montbard Kategoria:Urodzeni w 1707 Kategoria:Zmarli w 1788