Daniel Kahneman (ur. 5 marca 1934 w Jafie, zm. 27 marca 2024) – izraelsko-amerykański psycholog i ekonomista, laureat Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 2002 roku.
Życiorys Urodził się 5 marca 1934 w Jafie (obecnie część miasta Tel Awiw-Jafa), w ówczesnym Brytyjskim Mandacie Palestyny.
Doktorat z psychologii obronił na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley w 1961, od 1993 aż do śmierci był profesorem psychologii na Uniwersytecie w Princeton. Był też wykładowcą Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie i współpracownikiem kilkunastu uczelni amerykańskich i kanadyjskich.
Jest autorem około 200 publikacji naukowych z ekonomii, psychologii i prawa oraz pogranicza tych dziedzin. Wraz z Amosem Tverskim opracował teorię perspektywy, opisującą procesy decyzyjne w warunkach niepewności. Za zastosowanie narzędzi z psychologii w badaniach ekonomicznych, ze szczególnym uwzględnieniem teorii perspektywy, otrzymał w 2002 Nagrodę Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii (wspólnie z Vernonem L. Smithem).
Jego publikacje ukazywały się m.in. w „”, „”, „” i „”.
System 1 i System 2 System 1 i System 2 to jedna z najbardziej znanych koncepcji Daniela Kahnemana, przedstawiona w książce Thinking, Fast and Slow (2011). Opisuje ona dwa tryby pracy ludzkiego umysłu:
System 1
działa automatycznie, szybko i bez wysiłku; odpowiada za intuicję, natychmiastowe osądy i reakcje emocjonalne; korzysta z heurystyk, przez co jest podatny na błędy poznawcze i iluzje.
System 2
działa wolniej, sekwencyjnie i wymaga większego wysiłku poznawczego; angażuje świadome rozumowanie, analizę i planowanie; pełni funkcję nadzorczą, korygując pochopne wnioski Systemu 1.
Koncepcja ta stała się fundamentem współczesnej psychologii poznawczej i ekonomii behawioralnej, wyjaśniając, dlaczego ludzie często podejmują decyzje w sposób szybki i intuicyjny, a dopiero później je racjonalizują.
Wybrane publikacje
Kahneman D., , Poznań: Media Rodzina, 2012, , OCLC 823709042; tytuł oryginału: , Farrar, Straus and Giroux, 2011, , OCLC 706020998.
Odznaczenia Prezydencki Medal Wolności (USA, 2013)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Hebrajskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Hebrajskiego Kategoria:Izraelscy psycholodzy Kategoria:Izraelscy ekonomiści Kategoria:Amerykańscy psycholodzy Kategoria:Amerykańscy ekonomiści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Princeton Kategoria:Nobliści – ekonomia Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Jafie Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 2024