Wilson Kosgei Kipketer (ur. 12 grudnia 1972 w Kapsabet) – kenijski lekkoatleta reprezentujący od 1995 roku Danię, który specjalizował się w biegu na 800 metrów.
Dwukrotny uczestnik i medalista igrzysk olimpijskich. Trzy razy stawał na podium mistrzostw świata oraz halowych mistrzostw świata. Zdobywca złotego medalu mistrzostw Starego Kontynentu. W biegach na 800 i 1000 metrów poprawiał w sumie siedem razy rekordy świata (w hali i na stadionie). Od 7 lipca 1997 był współrekordzistą, a od 13 sierpnia 1997 aż do 22 sierpnia 2010 roku był samodzielnym rekordzistą globu w biegu na 800 metrów, kiedy to najlepszy rezultat w historii zabrał mu David Rudisha. Przez jedenaście lat jego trenerem był Polak Sławomir Nowak. W 2000 roku ożenił się z Dunką, Pernille. 16 sierpnia 2005 oficjalnie zakończył karierę.
Kariera Gdy był nastolatkiem jego talent dostrzegł Kipchoge Keino – kenijski długodystansowiec, czterokrotny medalista olimpijski. Keino zasugerował Kipketerowi pójście do katolickiej szkoły św. Patryka w Iten, która znana była z wychowywania młodych biegaczy. Pierwszymi dużymi występami międzynarodowymi były dla biegacza starty w mistrzostwach świata juniorów w 1988 w Kanadzie – w biegu na 800 metrów został zdyskwalifikowany już w eliminacjach, a kenijska sztafeta 4 x 400 metrów z Kipketerem na pierwszej zmianie zajęła wówczas 7. miejsce w biegu eliminacyjnym i nie awansowała do finału. Dwa lata później na kolejnym juniorskim czempionacie był 4. w biegu na 800 metrów, a sztafeta zajęła 8. miejsce.
W 1990 roku biegacz wyjechał do Danii na wymianę studencką i podjął naukę na Uniwersytecie Kopenhaskim. W tym samym czasie złożył wniosek o przyznanie mu duńskiego obywatelstwa, które otrzymał w 1994 i od 1995 zaczął reprezentować nowy kraj. Trzykrotnie zdobył złote medale młodzieżowych mistrzostw Danii startując w barwach Københavns IF (w 1991 na 800 metrów, w 1992 na 400 i 800 metrów). W 1993 i 1994, jeszcze jako Kenijczyk wywalczył jedyne w swojej karierze tytuły mistrza Danii, startując w barwach IF Sparta Kopenhaga – klub ten reprezentował aż do zakończenia kariery sportowej. Już w swoim pierwszym dużym międzynarodowym starcie – na mistrzostwach świata w Göteborgu (1995) – zdobył dla Danii złoty medal i tytuł mistrza globu w biegu na 800 metrów. W 1996 roku był niepokonany przez cały sezon jednak Międzynarodowy Komitet Olimpijski zabronił mu bronić duńskich barw na igrzyskach olimpijskich w Atlancie. Po tym wydarzeniu Kipketer rozważał zakończenie kariery, jednak na koniec sezonu 1996 ustanowił rekord życiowy na zawodach w Rieti czasem 1:41,83.
U szczytu swojej kariery Kipketer był w 1997 roku. W marcu podczas halowych mistrzostw świata zdobył złoty medal i dwa razy poprawiał halowy rekord świata: 1:43,96 (7 marca) i 1:42,67 (9 marca). Podczas zawodów DN Galan w Sztokholmie, 7 lipca, wyrównał rekord świata w biegu na 800 metrów uzyskując na stadionie olimpijskim rezultat 1:41,73 (poprzednio rezultat ten osiągnął w 1981 roku Sebastian Coe). Miesiąc później obronił tytuł mistrza świata wygrywając bieg na 800 m w Atenach. Po czempionacie na zawodach Weltklasse Zürich poprawił rekord świata czasem 1:41,24 – rekord Kipketera był jednym z trzech takich wyników osiągnięty podczas tego mityngu w ciągu 70 minut – oprócz średniodystansowca najlepsze wyniki w historii osiągnęli wówczas także Haile Gebrselassie w biegu na 5000 metrów oraz Wilson Boit Kipketer w biegu na 3000 m z przeszkodami. Dwa tygodnie później w Kolonii wynikiem 1:41,11 ustanowił rekord świata w biegu na 800 metrów, który przetrwał aż do sierpnia 2010 roku. Na koniec sezonu został wybrany najlepszym lekkoatletą 1997 roku w prestiżowym plebiscycie Track & Field Athlete of the Year.
W 1998 roku pojechał na wakacje do rodzinnej wioski w Kenii. Po powrocie źle się czuł, a lekarze rozpoznali jego chorobę jako grypę. Ostatecznie okazało się, że zachorował na malarię. Mimo walki z chorobą ostatecznie wystartował w mistrzostwach Europy, podczas których zajął 8. miejsce. Do odnoszenia dużych sukcesów wrócił w kolejnym sezonie kiedy to zdobył srebrny medal halowych mistrzostw globu oraz ponownie obronił mistrzowski tytuł na stadionie.
Na początku olimpijskiego roku 2000 dwa razy poprawiał halowy rekord świata w biegu na 1000 metrów – 6 lutego w Stuttgarcie uzyskał czas 2:15,25, a 20 lutego w Birmingham 2:14,96. We wrześniu, w Sydney, zdobył swój pierwszy medal igrzysk olimpijskich – był drugi, przegrywając złoty medal o 0,06 sekundy.
23 czerwca 2002 podczas zawodów I ligi pucharu Europy w hiszpańskiej Sewilli duńska sztafeta 4 x 400 metrów, z Kipketerem na ostatniej zmianie, ustanowiła rekord kraju w tej konkurencji – 3:07,67. Był to ostatni z 18 rekordów Danii, jakie w ciągu kariery ustanowił Kipketer. Półtora miesiąca później zdobył złoty medal mistrzostw Europy pokonując mistrza świata z 2001 roku z Edmonton Szwajcara André Buchera. W kolejnym sezonie został, drugi raz w karierze, halowym wicemistrzem świata, a w Paryżu zajął 4. miejsce na mistrzostwach globu. Ostatni sukces odniósł w 2004 roku, zdobywając brązowy medal igrzysk olimpijskich. Chciał pożegnać się z kibicami w roku 2006 na mistrzostwach Europy, jednak ostatecznie zakończył karierę w sierpniu 2005 roku.
Osiągnięcia Rok Impreza Miejsce Konkurencja Lokata Wynik 1988 Mistrzostwa świata juniorów Greater Sudbury sztafeta 4 x 400 m 7. miejsce 3:11,71 bieg na 800 m DQ – 1990 Mistrzostwa świata juniorów Płowdiw bieg na 800 m 4. miejsce 1:48,13 sztafeta 4 x 400 m 8. miejsce 3:07,86 1995 I liga pucharu Europy Bazylea bieg na 800 m 1. miejsce 1:46,61 1995 Mistrzostwa świata Göteborg bieg na 800 m 16px 1. miejsce 1:45,08 1995 Finał Grand Prix IAAF Monako bieg na 800 m 2. miejsce 1:45,28 1996 I liga pucharu Europy Bergen bieg na 800 m 1. miejsce 1:44,33 1997 Halowe mistrzostwa świata Paryż bieg na 800 m 16px 1. miejsce 1:42,67 1997 II liga pucharu Europy Odense bieg na 800 m 1. miejsce 1:47,98 sztafeta 4 x 400 m 1. miejsce 3:09,96 1997 Mistrzostwa świata Ateny bieg na 800 m 16px 1. miejsce 1:43,38 1997 Finał Grand Prix IAAF Fukuoka bieg na 800 m 1. miejsce 1:42,98 1998 Mistrzostwa Europy Budapeszt bieg na 800 m 8. miejsce 1:50,13 1999 Halowe mistrzostwa świata Maebashi bieg na 800 m 16px 2. miejsce 1:45,49 1999 II liga pucharu Europy Pula bieg na 800 m 1. miejsce 1:47,03 1999 Mistrzostwa świata Sewilla bieg na 800 m 16px 1. miejsce 1:43,30 1999 Finał Grand Prix IAAF Monachium bieg na 800 m 1. miejsce 1:43,55 2000 Igrzyska olimpijskie Sydney bieg na 800 m 16px 2. miejsce 1:45,14 2002 I liga pucharu Europy Sewilla bieg na 800 m 1. miejsce 1:44,28 2002 Mistrzostwa Europy Monachium bieg na 800 m 16px 1. miejsce 1:47,25 2003 Halowe mistrzostwa świata Birmingham bieg na 800 m 16px 2. miejsce 1:45,87 2003 Mistrzostwa świata Paryż bieg na 800 m 4. miejsce 1:45,23 2003 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Monako bieg na 800 m 4. miejsce 1:46,40 2004 Igrzyska olimpijskie Ateny bieg na 800 m 16px 3. miejsce 1:44,65 2004 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Monako bieg na 800 m 4. miejsce 1:46,37
Rekordy życiowe KonkurencjaWynikDataMiejsceUwagiBieg na 400 m 46,85 19 czerwca 1994 Lyngby Bieg na 600 m 1:16,2Wynik z pomiaru ręcznego. 10 lipca 1996 Nicea Bieg na 800 m 1:41,11 24 sierpnia 1997 Kolonia były rekord świataBieg na 1000 m 2:16,29 23 sierpnia 1995 Kopenhaga rekord DaniiBieg na 1500 m 3:42,80 1993 Bieg na milę 3:59,57 5 lipca 1993 Sztokholm Bieg na 800 m (hala) 1:42,67 9 marca 1997 Paryż były halowy rekord świata, halowy rekord Europy, rekord halowych mistrzostw świata, 2. wynik w historii światowej lekkoatletykiBieg na 1000 m (hala) 2:14,96 20 lutego 2000 Birmingham halowy rekord świata
Przypisy
Bibliografia
[dostęp 27 sierpnia 2010].
Kategoria:Duńscy średniodystansowcy Kategoria:Kenijscy średniodystansowcy Kategoria:Duńscy medaliści olimpijscy Kategoria:Duńscy olimpijczycy (Sydney 2000) Kategoria:Duńscy olimpijczycy (Ateny 2004) Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2000 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2000 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2004 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 1995 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 1997 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 1999 Kategoria:Rekordziści świata w lekkoatletyce Kategoria:Urodzeni w 1972