Alina Centkiewicz (ur. w Hłuszkach, zm. 11 marca 1993 w Warszawie) – literatka, autorka (wraz z mężem Czesławem Centkiewiczem) książek podróżniczych, głównie o tematyce polarnej.
Życiorys Córka Bolesława Giliczyńskiego i Jadwigi z domu Rogowskiej. W 1918 roku jej rodzina przeniosła się do Warszawy.
W 1925 Alina Centkiewicz ukończyła gimnazjum żeńskie Związku Nauczycielstwa Polskiego. Swoją pierwszą podróż (do Brazylii) odbyła w 1923 r. wraz z ojcem, który pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Opieki nad Emigracją. Na studia prawnicze wyjechała w 1925 r. do Grenoble. 4 grudnia 1926 r. w czasie jednej z wycieczek w Alpy poznała swego przyszłego męża Czesława Centkiewicza, który studiował elektronikę na Politechnice w Grenoble (potem w 1928 r. przeniósł się na studia do belgijskiego Liège). W 1929 uzyskała dyplom magistra prawa i wróciła do Warszawy, by opiekować się chorymi rodzicami (sparaliżowany ojciec). Po ukończonym kursie bibliotekarskim przy Uniwersytecie Warszawskim, zaczęła, w 1932 roku, pracować jako Kierownik Biblioteki Państwowego Banku Rolnego w Warszawie. Po powrocie do Warszawy Czesława Centkiewicza znajomość z nim ponownie się rozwinęła i z czasem przekształciła się w narzeczeństwo. Ślub odbył się w listopadzie 1939 r. W czasie niemieckiej okupacji Centkiewiczowie mieszkali w Warszawie. Alina pracowała jako urzędnik w Państwowym Banku Rolnym do 1943 r. thumb|Nagrobek Aliny i Czesława Centkiewiczów, Warszawa, Cmentarz Wojskowy na Powązkach (kwatera 3A tuje-2-15)
Była więźniem Pawiaka, a następnie 7 sierpnia 1944 została osadzona w niemieckim obozie koncentracyjnym Ravensbrück. Pod koniec II wojny światowej została przewieziona do Stuttgartu. W 1946 r. powróciła do kraju i odnalazła męża. Zamieszkali w Jeleniej Górze.
W latach 1946–1950 była wiceprzewodniczącą Ligi Kobiet w Jeleniej Górze i członkiem Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Od 1948 roku należała do PZPR. W 1949 wyszła drukiem pierwsza napisana wspólnie z mężem książka Odarpi, syn Egigwy.
W 1950 r. osiadła w Legionowie, gdzie została wybrana radną. W drugiej połowie 1955 r. przeprowadziła się wraz z mężem na Saską Kępę w Warszawie. Zamieszkali w domu przy ul. Zakopiańskiej 16.
W 1958 roku była pierwszą Polką (szóstą kobietą na świecie), która stanęła na Antarktydzie.
Pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 3A tuje-2-15)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Odznaczenia i upamiętnienie Została odznaczona m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1956), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1962), Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego (1968), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1969), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1974) oraz Złotą odznaką honorową "Za Zasługi dla Warszawy" (1965)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 11, 30 czerwca 1965, s. 7..
W 1963 otrzymała wraz z mężem Nagrodę „Problemów”.
W 1969 otrzymała wraz z mężem Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt twórczości literackiejDziennik Polski, r. XXV, nr 169 (7905), s. 3..
W 1970 roku została Kawalerem Orderu Uśmiechu. W 1979 otrzymała Dyplom honorowy Związku Pisarzy ZSRRRadzieckie dyplomy dla polskich artystów, "Trybuna Ludu", nr 267, 13 listopada 1979, s. 9..
W 2004 rondu u zbiegu ulic Jagiellońskiej i Parkowej w Legionowie nadano imię Aliny i Czesława Centkiewiczów.
26 września 2012 otrzymała pośmiertnie tytuł Honorowego Obywatela Miasta Legionowa.
Twórczość (wybór) Z Czesławem Centkiewiczem wydała m.in.: Odarpi, syn Egigwy (1949) Zdobywcy bieguna północnego (1950) Na podbój Arktyki (1952) W lodach Eisfiordu (1953) Radiostacja zamilkła (1953) Znowu na Wyspie Niedźwiedziej (1954) Arktyka, kraj przyszłości (1954) Niezwykła podróż (1955) Bohaterski szturman (1956) Na białym szlaku (1956) Pułkownik Orvin mylił się (1959) Wyspy Mgieł Wichrów (1959) Tajemnice szóstego kontynentu (1960) Opowieści spod bieguna (1960) Kierunek – Antarktyda (1961) Fridtjof, co z ciebie wyrośnie? (1962) Zaczarowana zagroda (1963) Mufti – osiołek Laili (1964) Tumbo z Przylądka Dobrej Nadziei (1964) (Klub Siedmiu Przygód) Czy foka jest biała (1965) Piotr w krainie białych niedźwiedzi (1965) Człowiek, o którego upomniało się morze (1966) Okrutny biegun (1969) Osaczeni wielkim chłodem (1970) Nie prowadziła ich Gwiazda Polarna (1974) Tumbo nigdy nie zazna spokoju (1977) (Klub Siedmiu Przygód)
Przypisy
Linki zewnętrzne Słownik Biograficzny Ziemi Jeleniogórskiej
Kategoria:Członkinie Ligi Kobiet Polskich (Polska Ludowa) Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Honorowi obywatele Legionowa Kategoria:Pisarze związani z Jelenią Górą Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Laureaci Nagrody „Problemów” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Urzędnicy bankowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Więźniowie KL Ravensbrück Kategoria:Zmarli w 1993 Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa)