Autonomia Autonomia instytucjonalna uniwersytetów francuskich, w porównaniu z innymi państwami jest znacznie ograniczona, ponadto nie jest gwarantowana ani przepisami Konstytucji z 1958 r., ani postanowieniami preambuły Konstytucji z 1946 r., ani też postanowieniami Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela. Francuski system szkolnictwa wyższego jest typowym systemem o przewadze władzy państwa nad szkołami wyższymi. Pierwsze prawo o uniwersytetach z dnia 10 lipca 1896 r. nie przewidywało autonomii uczelni w ogóle. Dopiero przepisy ustawy „Edgar Faure” nr 98 – 978 z dnia 12 listopada 1968 r. o szkolnictwie wyższym nadały uniwersytetom pewną autonomię w zakresie zarządzania, administrowania, kształcenia i finansów. Autonomia uniwersytetów została zwiększona na podstawie przepisów ustawy „Savary” z dnia 26 stycznia 1984 r. o szkolnictwie, a także na podstawie kolejnych ustaw: z dnia 12 lipca 1999 r. o innowacyjności i badaniach naukowych oraz ustawy nr 2007-1199 z dnia 10 sierpnia 2007 r. o wolności i odpowiedzialności uniwersytetów.
Za elementy autonomii finansowej uniwersytetów francuskich należy uznać: zobowiązanie władz publicznych do zapewnienia uczelniom publicznym środków finansowych niezbędnych do wykonywania ich zadań, prawo prowadzenia działalności gospodarczej niezależnie od działalności edukacyjnej i naukowej, prawo przenoszenia niewykorzystanych środków publicznych na kolejny rok oraz prawo do zbywania aktywów.
Struktura studiów
Obecnie Struktura studiów od 2006 r. jest trzystopniowa.
Dostęp do studiów doktoranckich uzyskuje się po ukończeniu studiów magisterskich lub na podstawie specjalnego zezwolenia wydawanego studentom, którzy ukończyli studia na równorzędnym poziomie za granicą lub którym uznano dotychczasowe wykształcenie. Każdy doktorant ma obowiązek uczestniczyć w co najmniej 100 godzinach kursów, które z założenia przygotowują do udziału w projektach badawczych oraz pogłębiają wiedzę naukową.
Przed 2006 Przed wprowadzeniem trzystopniowego systemu studiów struktura studiów we Francji przedstawiała się następująco:
Diplôme d’études universitaires générales (DEUG – Dyplom ogólnych studiów uniwersyteckich) – poziom matura + 2 lata studiów czyli poziom 5 według Międzynarodowej Standardowej Klasyfikacji Kształcenia ISCED 2011; Licence (licencjat) – poziom matura + 3 lata studiów czyli poziom 6 według ISCED 2011; Maîtrise – poziom matura + 4 lata studiów czyli poziom 6 według ISCED 2011; Diplôme d’études approfondies (DEA – dyplom studiów pogłębionych) – poziom matura + 5 lat studiów czyli poziom 7 według ISCED 2011.
Organy przedstawicielskie Organem przedstawicielskim uczelni jest Konferencja Prezydentów Zakładów Szkolnictwa Wyższego (Conférence des chefs d’établissements de l’enseignement supérieur), która zrzesza członków Konferencji Prezydentów Uniwersytetów, członków Konferencji Dyrektorów Państwowych Wyższych Szkół Inżynierskich oraz innych członków reprezentujących szkoły francuskie za granicą, a także instytucje naukowe niebędące uniwersytetami.
Jakość kształcenia Na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 lipca 1934 r. o warunkach przyznawania tytułu zawodowego inżyniera, Komisja do spraw Tytułów Inżynierskich (Commission des Titres d’Ingénieurs) zajmuje się oceną jakości kształcenia na kierunkach studiów kończących się uzyskaniem tego tytułu w uczelniach prywatnych, a na mocy przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. o szkolnictwie wyższym, również w uczelniach publicznych. W celu oceny pozostałych kierunków studiów utworzono Państwową Komisję do spraw Oceny Publicznych Placówek Naukowych, Kulturalnych i Zawodowych (Comité national d’évaluation des établissements publics à caractère scientifique, culturel et professionnel). W 2006 r. została ona połączona z Narodowym Komitetem Ewaluacji Nauki (Comité national d’évaluation de la recherche) i przekształcona w Agencję do spraw Oceny Badań i Kształcenia w Szkolnictwie Wyższym (Agence d’évaluation de l’enseignement supérieur et de la recherche).
Grandes écoles École nationale d’administration (ENA) École normale supérieure École normale supérieure w Paryżu École normale supérieure w Cachan w Lyonie École pour l’informatique et les techniques avancées (EPITA) (ECE)
École des Hautes Études Commerciales
Uniwersytety Aix-Marsylia Université d’Aix-Marseille I – Provence Université d’Aix-Marseille II – Méditerranée Université d’Aix-Marseille III – Paul Cézanne Université d’Avignon et des Pays de Vaucluse
Amiens Université de Picardie – Université de Picardie-Jules Verne mieszcząca się w Amiens.
Małe Antyle-Gujana Francuska Université Antilles-Guyane
Besançon Université de Franche-Comté : Besançon
Bordeaux Université Bordeaux I – Victor Segalen – Michel de Montaigne Université Bordeaux 4 – Montesquieu
Caen Uniwersytet w Caen
Clermont-Ferrand Université de Clermont-Ferrand I – Owernia Université de Clermont-Ferrand II – Blaise Pascal
Korsyka Université de Corse – Pasquale Paoli
Dijon Université de Bourgogne – Burgundia
Grenoble Université de Savoie – Savoie i Haute-Savoie Université Grenoble Alpes (od 1 stycznia 2016) Université de Grenoble I – Joseph Fourier (do 1 stycznia 2016) Université de Grenoble II – Pierre Mendès France (do 1 stycznia 2016) Université de Grenoble III – Stendhal (do 1 stycznia 2016)
Lille Université Lille Nord de France
Uniwersytet Lille I – Nauki przyrodnicze i techniczne, matematyka i ekonomia. Université Lille 2 Droit et Santé – Prawo i nauki polityczne, medycyna, sport i zdrowie publiczne. Université Charles-de-Gaulle Lille 3 – nauki humanistyczne i piękne.
Université de Valenciennes et du Hainaut-Cambrésis
Limoges Université de Limoges
Lyon Université de Lyon I – Claude Bernard Université de Lyon II – Lumière Université de Lyon III – Jean Moulin Université de Saint-Étienne – Jean Monnet
Montpellier Université Montpellier 1 – Sciences et Techniques du Languedoc Université Montpellier 3 – Paul Valéry Université de Perpignan
Nancy-Metz Zespół lotaryńskich uniwersytetów europejskich grupuje następujące uczelnie:
/ Université de Nancy I
– Université de Metz
Nantes Université d’Angers Université du Mans – Maine Université de Nantes
Nicea Université de Nice – Sophia Antipolis Université du sud – Toulon – Var
Orlean-Tours Université d’Orléans Université de Tours – François Rabelais
Paryż i Île-de-France
Université de Paris I – Panthéon-Sorbonne Université de Paris II – Panthéon-Assas Université de Paris III – La Sorbonne Nouvelle Université de Paris IV – Paris-Sorbonne Université de Paris V – René Descartes Université de Paris VI – Piotr i Maria Curie Université de Paris VII – Denis Diderot – Vincennes-Saint-Denis Université Paris-IX Dauphine Université de Paris X – Nanterre Université de Paris XI – Paris Sud Université de Paris XII Val-de-Marne – Paris-Val-De-Marne Université de Paris XIII – Paris Nord
Université d’Évry-Val d’Essonne Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines
Poitiers Université de Poitiers Université de La Rochelle
Reims
Université de technologie de Troyes
Rennes thumb|200px|Uniwersytet w Rennes 1 – Brest
Université de Rennes I Université de Rennes II Haute-Bretagne
Réunion Université de la Réunion
Rouen Université du Havre Université de Rouen
Strasburg Université de Mulhouse – Haute-Alsace Université de Strasbourg I – Louis Pasteur Université de Strasbourg II – Marc Bloch Université de Strasbourg III – Robert Schuman
Tuluza Université Toulouse 1 – nauki społeczne Université Toulouse 2 – Toulouse-Le Mirail Université Toulouse 3 – Paul Sabatier
Zbiorowości zamorskie
Uczelnie techniczne 1-9 3IL –
C CESI – CESTI Supméca – Centre d’études supérieures des techniques industrielles CNAM – Conservatoire national des arts et métiers CPE – École supérieure de chimie, physique, électronique de Lyon
E ECAM – , Lyon ECE – ECF – Écoles centrales de France ECLi – École centrale de Lille, Centrale Lille ECL – École Centrale de Lyon, Centrale Lyon ECM – Ecole Centrale de Marseille, Centrale Marseille ECN – École Centrale de Nantes, Centrale Nantes (filia w Saint-Nazaire) ECP – École centrale Paris, Centrale Paris ECPk – , Centrale Pekin ECPM – , Strasburg EEIGM – , Nancy EFREI – École des technologies de l’informatique et du management, dawniej : École française d’électronique et d’informatique EGIM – École généraliste d’ingénieurs de Marseille, future Ecole Centrale de Marseille EIC – EIGSI – EIPC – École d’ingénieurs du Pas-de-Calais EISTI – École internationale des sciences du traitement de l’information EIVP – EMA – EMN – École des mines de Nantes ENAC – École nationale de l’aviation civile ENGEES – ENI – ENIB – ENIM – ENISE – ENIT – ENIVL – ENIC – École nouvelle d’ingénieurs en télécommunications – Télécom Lille1 ENITA – ENITAB – ENITAC – ENITIAA – w Nantes ENESAD – ENM – ENPC – École nationale des ponts et chaussées, Ponts ENSA – École nationale supérieure agronomique ENSAIA – , w Nancy ENSAM – ENSAR – ENSAT – Zobacz też: INA P-G poniżej ENSAE – École nationale supérieure de l’aéronautique et de l’espace, SUPAERO ENSAE – École nationale de la statistique et de l’administration économique ENSAI – ENSAIT – (Roubaix) ENSAM – École nationale supérieure d’arts et métiers, Arts et Métiers ENSBANA – Ecole nationale supérieure de Biologie Appliquée à la Nutrition et l’Alimentation ENSCI – École nationale supérieure de la céramique industrielle Uczelnie chemiczne écoles nationales supérieures de chimie ENSCL – ENSCCF – ENSCM – École nationale supérieure de chimie de Montpellier ENSCMu – ENSCP – École nationale supérieure de chimie de Paris ENSCPB – École nationale supérieure de chimie et physique de Bordeaux ENSCR – ENSEA – ENSEEG – ENSEEIHT – ENSEIRB – ENSEM – , Nancy ENSERG – ENSG – , Nancy ENSG – ENSGI – , Grenoble ENSGSI – , Nancy ENSGTI – ENSHMG – ENSIA – ENSIAME – ENSIB – ENSIC – , Nancy ENSICA – ENSICAEN – ENSIEG – ENSIETA – École nationale supérieure des ingénieurs des études et techniques d’armement à Brest ENSIIE – École nationale supérieure d’informatique pour l’industrie et l’entreprise à Évry ENSIL – ENSIM – ENSIMAG – ENSITM – ENSM, les Écoles nationales supérieures des mines, regroupée dans le GEM – Groupement des Écoles des Mines – Mines d’Albi-Carmaux – Mines d’Alès – Mines de Douai École nationale supérieure des mines de Nancy – ENSMN École nationale supérieure des mines de Paris, Mines de Paris École nationale supérieure des mines de Saint-Étienne, Mines de Saint-Étienne ENSMA – École nationale supérieure de mécanique et d’aérotechnique de Poitiers ENSMM – École nationale supérieure de mécanique et des microtechniques de Besançon ENSPG – ENSPS – École nationale supérieure de physique de Strasbourg ENSSAT – ENST – École Nationale Supérieure des Télécommunications de Paris, Télécom Paris ENST Bretagne – École Nationale Supérieure des Télécommunications de Bretagne, Télécom Bretagne ENSTA – École nationale supérieure de techniques avancées ENSTIB – Ecole Nationale Supérieure des Technologies du Bois ENSTIMAC – École Nationale Supérieure des Technique Industrielle et des Mine d’Albi-Carmaux ENSTIMD – ENTPE – ENTM – EOST – École polytechnique, X EPF - École d'ingénieurs – anciennement École polytechnique féminine EPMI – EPSI – EPU Tours – ESAIP – Angers Grasse ESBS – ESCOM – ESCPI – , ingénieurs 2000 ESEO – ESGT – ESGI – École supérieure de génie informatique ESIA – École supérieure d’ingénieurs d’Annecy, Annecy ESIAL – , Nancy ESIEA – Paris Laval Casablanca, Maroc ESIEE – École supérieure d’ingénieurs en électronique et électrotechnique Amiens Paris ESIGELEC – École supérieure d’ingénieurs en génie électrique ESIGETEL –