Eugeniusz Małaczewski właśc. Eugeniusz Korwin-MałaczewskiWspółcześni polscy pisarze i badacze literatury, T.5, Warszawa 1997, s. 276–278., ps. i krypt. Siemion Biednyj, E.M., Eu-Ko-Ma, K-M., M.Polski Słownik Biograficzny, T.19, Wrocław 1974, s. 426. (ur. 1 stycznia 1897 w Kiwaczówce k. HumaniaTadeusz Linkner, Inferno wojny i bolszewickiego zła w zbiorze opowiadań Eugeniusza Małaczewskiego „Koń na wzgórzu”. na UkrainieMałaczewski Eugeniusz, The horse on the hill, Wydawnictwo LTW, Warszawa 2002., zm. 19 kwietnia 1922 w Zakopanem) – polski działacz niepodległościowy, prozaik i liryk, oficer piechoty Wojska Polskiego, murmańczyk, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się w rodzinie Fabiana, niezamożnego ziemianina, i Klementyny z domu Bielinskiej. Ukończył gimnazjum w Humaniu i pracował w tamtejszej kancelarii adwokackiej. Od 1915 był ochotnikiem w armii rosyjskiej. Przebył długą kampanię we Wschodniej Małopolsce. Na froncie białoruskim, pod Mołodecznem uległ zatruciu gazami. Niedługo potem przy­jęto go do szkoły oficerskiej. Jadąc na urlop do Mo­skwy trafił na wybuch rewolucji. Stając w obronie pułkownika podczas tumultu, pobity został przez tłum tak ciężko, że kilka miesięcy przebył w szpitalu.

Od lipca 1917 był oficerem I Korpusu Polskiego w Rosji, a od stycznia 1918 – III Korpusu. Po rozbrojeniu przez Austriaków skierował się na północ, do oddziałów polskich, ale po drodze trzykrotnie aresztowali go bolszewicy. Skazany na śmierć uciekł z konwoju. Od lipca 1918 służył w Archangielsku, w oddziałach Murmańczyków (odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za walki o zdobycie tego miasta). Następnie udał się do Paryża, do Błękitnej Armii gen. Hallera, z którą w kwietniu 1919 powrócił do Polski. Brał udział w ofensywie przeciw wojskom ukraińskim na terenach Galicji Wschodniej (maj-czerwiec 1919). Następnie został odkomenderowany do Czeladzi w Zagłębiu Dąbrowskim, gdzie uczestniczył w zbrojnym konflikcie polsko-czeskim. W 1919 zaczął drukować pierwsze utwory w „Tygodniku Ilustrowanym” (wiersz pt. Płacz Wisły). Podczas pobytu w Warszawie zaangażował się w działalność Instytutu Mesjanistycznego i wkrótce został jego członkiem. Od marca 1920 pracował jako referent w Naczelnym Komitecie Organizacyjnym „Żołnierza Polskiego” w Warszawie; m.in. w redakcji pisma „Placówka. Ilustracja Polska”, gdzie ogłaszał wiersze i prozę. W czasie wojny polsko-bolszewickiej był początkowo propagandystą w Sekcji Opieki nad Żołnierzem Ministerstwa Spraw Wojskowych, a potem prowadził referat literacki w Głównym Inspektoracie Armii Ochotniczej dowodzonej przez J. Hallera. Pełniąc obowiązki adiutanta generała J. Hallera, walczył w sierpniu 1920 pod Warszawą, a następnie brał udział w pościgu za cofającymi się oddziałami bolszewickimi. Został awansowany do rangi porucznika. Po wojnie prowadził niewielki majątek na Ukrainie. Opowiadania, felietony i wiersze publikował m.in. w „Rzeczypospolitej” (1920–1922), „Straży nad Wisłą” (1920), „Bluszczu” (1921–1922). Był członkiem Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich.

Zmarł w zakopiańskim hospicjum na gruźlicę, pochowany na Nowym Cmentarzu w Zakopanemopr. Jędrzej Dydo, Wstań Polsko moja. Antologia poezji i piosenki z okresu I wojny światowej, Krzyż Nowohucki, Kraków, 1981, s.74 (kwatera N5-1-7). mały|Grób Eugeniusza Małaczewskiego na Nowym Cmentarzu w Zakopanem Dzieła Opowiadania Koń na wzgórzu (w PRL objęte cenzurą) Dzieje Baśki Murmańskiej Liryka Pod lazurową strzechą Wielka bitwa narodów Na dalekiej północy Tam, gdzie ostatnia świeci szubienica

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6941 – pośmiertnie, 10 maja 1922 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 20 grudnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych 8 października 1936 Order Virtuti Militari wraz z legitymacją odebrała siostra Eugeniusza i jej mąż Mikołaj Tostanowski.

Zobacz też Baśka Murmańska

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Utwory Eugeniusza Małaczewskiego w serwisie Polona.pl Rękopis listu Eugeniusza Małaczewskiego do Artura Oppmana w serwisie Polona.pl (zawiera niepublikowany wiersz „Nasze śluby”).

Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze związani z Zakopanem Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu w Zakopanem Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1922