Sarah Margaret Ferguson, wcześniej Sara, księżna Yorku (ur. 15 października 1959 w Londynie) – brytyjska pisarka, osobowość telewizyjna, producentka filmowa i businesswoman. W latach 1986–1996 członkini brytyjskiej rodziny królewskiej jako żona Andrzeja, księcia Yorku.
Rodzina i edukacja Urodziła się 15 października 1959 o godz. 9:03 w klinice położniczej Welbecka w Londynie. Jej ojcem był major Ronald Ferguson (1931–2003)), a matką – Susan z domu Wright (1938–1998; zginęła w wypadku samochodowym w Argentynie). Dorastała ze starszą siostrą, Jane (ur. 26 sierpnia 1957), początkowo w posiadłości Lowood House położonej w okolicy Sunninghill w hrabstwie Berkshire, a od 1969 na farmie Dummer Down. Jej wychowaniem w pierwszych latach życia zajmowały się nianie. Jej rodzice rozeszli się w 1972 po 14 latach małżeństwa z powodu romansów Ronalda i coraz poważniejszego związku Susan z Hectorem Barrantesem, argentyńskim graczem polo. Sara obwiniała się o rozpad małżeństwa rodziców i wyprowadzkę matki, przez co zaczęła zmagać się z brakiem pewności siebie, niską samooceną i potrzebą akceptacji. Po rozstaniu rodziców pozostała z ojcem na farmie Dummer Down, w prowadzeniu domu pomagała im Ros Runnell. Fergusonowie ostatecznie rozstali się wiosną 1974, matka Sary w lipcu 1975 wyszła za Barrantesa i zamieszkała na ranczu „El Pucará” niedaleko w prowincji Buenos Aires, a ojciec w listopadzie 1976 ożenił się z Susan Deptford. Sarah z kolejnego małżeństwa ma dwoje przyrodniego rodzeństwa: brata Andrew (ur. 7 września 1978) i siostrę Alice, a także przyrodnią siostrę Elizabeth z kolejnego małżeństwa ojca.
Od wczesnego dzieciństwa jeździła konno, a w młodości uczestniczyła w ogólnokrajowych zawodach jeździeckich, m.in. w Szkolnych Mistrzostwach Anglii w 1968, ale nie poświęciła się tej dyscyplinie zawodowo. Grała także w tenisa i netballa oraz trenowała jazdę na nartach i pływanie. W 1969 rozpoczęła naukę w szkole z internatem Daneshill w Stratfield Turgis. W tym okresie przylgnął do niej przydomek „Fergie”. W 1972 przeniosła się do szkoły z internatem Hurst Lodge w Ascot, w której uczęszczała na dodatkowe zajęcia z tenisa, pływania i tańca nowoczesnego, poza tym prowadziła drużynę koszykówki i należała do samorządu szkolnego. W 1976 przerwała naukę w szkole, bo nie zdała egzaminów z angielskiego pisanego, literatury angielskiej, biologii, języka francuskiego i geografii. W trakcie tzw. gap year wyleciała na pół roku do Argentyny, gdzie nauczyła się języka hiszpańskiego.
Ukończyła, ze słabym wynikiem, dziewięciomiesięczny kurs stenografii, księgowości i gotowania w Queen’s Secretarial College w South Kensington. Przez trzy miesiące dorywczo pracowała w agencji wynajmu nieruchomości „Flatmates Unlimited”, następnie przez półtora roku była zatrudnuina w agencji PR-owej „Durden Smith Communications”. Jesienią 1980 ponownie wyleciała na pół roku do Argentyny. Po powrocie do Anglii pracowała jako sekretarka w galerii sztuki w Covent Garden, poza tym dorywczo pracowała w firmie Sports Sponsorship International i w agencji nieruchomości Noble House Company, a w kwietniu 1984 zaczęła prowadzić londyńskie biuro wydawnictwa książkowego Burton Skira.
Życie prywatne Była związana z Kimem Smithem‑Binghamem, starszym od niej o 22 lata przedsiębiorcą i byłym rajdowcem Paddym McNallym i fotografem Martinem Schreiberem. thumb|Sarah i Andrew w dniu ślubu (1986) W czerwcu 1985 na przyjęciu z okazji królewskich wyścigów konnych w Ascot poznała księcia Andrzeja (syna królowej Elżbiety II i księcia Filipa), których zapoznała ze sobą księżna Diana, ówczesna bratowa Andrzeja. Sarah i Andrzej są ze sobą daleko spokrewnieni jako potomkowie księcia Williama Cavendisha i króla Jakuba I, poza tym poznali się już w dzieciństwie. 19 lutego 1986 się zaręczylihttps://www.yahoo.com/lifestyle/bp/july-23-prince-andrew-sarah-ferguson-married-1986-161204828.html.. Po ogłoszeniu zaręczyn wzięli udział w sesji fotograficznej pod Pałacem Buckingham oraz udzielili radiowego i telewizyjnego wywiadu. Pobrali się 23 lipca 1986 o godz. 11:30 w Opactwie Westminsterskim w Londynie podczas ceremonii, której przewodniczył arcybiskup Canterbury Robert Runcie. Z racji nadania Andrzejowi przez królową Elżbietę II tytułu księcia Yorku, Sarah po ślubie otrzymała tytuł Jej Królewskiej Wysokości Księżnej Yorku, poza tym uzyskała herb z mottem Ex Adversis Felicitas Crescit. Małżonkowie po ślubie wrócili do Pałacu Buckingham i pojawili się z resztą rodziny królewskiej na pałacowym balkonie, z którego pozdrowili zgromadzone tłumy. Następnie wyruszyli w pięciodniową podróż na Azory i pływali promem „HMY Britannia” po Oceanie Atlantyckim (w okolicach Szkocji). Mają dwie córki: Beatrycze (ur. 8 sierpnia 1988)https://www.nytimes.com/1988/08/09/world/duchess-of-york-has-a-baby.html i Eugenię (ur. 23 marca 1990). left|thumb|Ferguson (1988) Jest osobą przystępną, otwartą, pełną uroku i zainteresowaną ludzkimi problemami. Przez swój swobodny styl życia – w tym nieopanowanie, niesforność i zbytnią szczerość – była często krytykowana przez Pałac Buckingham, prasę i Brytyjczyków. Prasa często krytykowała ją za rozrzutność, trwonienie królewskiego funduszu (opłacanego z podatków), zbyt częste wyjazdy na wakacje, czerpanie korzyści finansowych ze swojej pozycji społecznej, brak wyczucia stylu i mało atrakcyjny wygląd. Powszechna krytyka wywołała w niej rozczarowanie życiem w rodzinie królewskiej i depresję W 1989 została okrzyknięta przez brytyjskie tabloidy osobą w największym stopniu szkodzącą reputacji rodziny królewskiej.
19 marca 1992 rodzina królewska potwierdziła doniesienia prasowe o separacji Andrzeja i Sary, którą wytłumaczono „różnicami nie do pogodzenia”. Według Ferguson, jedną z przyczyn rozpadu małżeństwa była częsta nieobecność męża, który był zaangażowany w sprawy marynarki, co prowadziło do tego, że małżonkowie widzieli się ze sobą jedynie przez około 40 dni w rokuhttps://abcnews.go.com/Entertainment/sarah-ferguson-reveals-road-recovery-documentary-oprah-winfrey/story?id=13780411. Sensację w mediach wywołały informacje o romansie Sary z przedsiębiorcą Steve’em Wyattem, który trwał od końca 1989 do stycznia 1992. Brytyjski tabloid „Daily Mirror” w sierpniu 1992 opublikował 55 zdjęć półnagiej Sary w towarzystwie amerykańskiego milionera, Johna Bryana; redakcja odnotowała wzrost sprzedaży dziennika o ponad 300 tys. egzemplarzy. Francuski magazyn „Paris Match”, który przedrukował zdjęcia, otrzymał karę finansową w wysokości 84 tys. funtów. Publikacja kompromitujących zdjęć Sary spowodowała krytykę księżnej i pogłębiła jej konflikt z rodziną królewską. thumb|Ferguson (1991) W 1992 premierę miała książka biograficzna pt. „Sarah’s Story: The Duchess Who Defied the Royal House of Windsor”, w której dziennikarze Chris Hutchins i Peter Thompson przedstawili krytyczny obraz Sary. W 1996 ukazały się kolejne dwie książki biograficzne o Sarze: „Fergie: The Very Private Life of the Duchess of York” Madame Vasso (jasnowidzki Sary) i „Fergie: Her Secret Life” Allana Starkie’ego (przyjaciela Johna Bryana, kochanka Sary).
30 maja 1996 Sąd Najwyższy w Londynie orzekł rozwód Sary i Andrzejahttps://apnews.com/article/53e4a388b8571a6bd88a092cd5dfce3f.. Ferguson po rozwodzie zachowała tytuł księżnej, ale nie mogła używać predykatu Jej Królewskiej Wysokości, poza tym otrzymała odszkodowanie, którego wysokość nie została potwierdzona. Do 2004 nadal mieszkała z Andrzejem w Sunninghill Park w Berkshire, w którym wspólnie zamieszkali w październiku 1990. Następnie przeprowadziła się do Doplhin House, ale po pożarze domu w 2008 zamieszkała z byłym mężem w Royal Lodge w Windsorze.
Od 1997 do jesieni 2001 była związana z hrabią Gaddem della Gherardescą. Następnie spotykała się m.in. z kierowcą rajdowym Rupertem Beckwith-Smithem.
Członkini rodziny królewskiej W grudniu 1987 ukończyła 40-godzinny kurs pilotażu w bazie Królewskich Sił Powietrznych w Benson (Oxfordshire) i – jako pierwsza kobieta w rodzinie królewskiej – uzyskała prywatną licencję pilotahttps://apnews.com/article/719fa80fdcda22f2d7c109b0caa7a9f2.. W tym samym roku towarzyszyła mężowi w kilkunastodniowej oficjalnej wizycie w Kanadziehttps://www.thestar.com/news/world/royals/2011/06/30/royal_flashback_fergie_wins_hearts_in_metro_crowd.html. W 1988 udała się z nim do Kaliforniihttps://www.nytimes.com/1988/03/01/us/royal-couple-captivate-los-angeles.html i odbyła wizytę dyplomatyczną do Australii z okazji 200 lat istnienia państwa. Prasa wówczas skrytykowała Sarę i Andrzeja, którzy pozostawili w domu sześciotygodniową córkę.
Późniejsze związki z rodziną królewską We wrześniu 1997 towarzyszyła córkom w pogrzebie Diany, księżnej Walii. W kwietniu 2002 uczestniczyła w pogrzebie Elżbiety, królowej-matki. Z powodu ograniczeń wynikających z pandemii COVID-19 nie uczestniczyła w uroczystościach pogrzebowych swojego byłego teścia, Filipa, księcia Edynburga. We wrześniu 2022 została zaproszona do udziału w państwowym pogrzebie byłej teściowej, królowej Elżbiety II, z którą pozostawała w przyjacielskich stosunkach po rozwodzie z jej synem.
Nie została zaproszona na ślub księcia Edwarda w 1999 i księcia Wilhelma w 2011. Otrzymała zaproszenie na ślub księcia Henryka w 2018, ale została pominięta na liście gości weselnych. W październiku 2018 wystąpiła oficjalnie z członkami rodziny królewskiej w czasie ślubu swojej córki, księżniczki Eugenii, z Jackiem Brooksbankiem w Kaplicy Św. Jerzego w Windsorze.
Nie otrzymała zaproszenia na koronację króla Karola III 6 maja 2023, ale zasiadła u boku swojego byłego męża podczas koncertu koronacyjnego, który odbył się następnego dnia.
W grudniu 2023, po raz pierwszy od 1992, oficjalnie towarzyszyła rodzinie królewskiej w czasie tradycyjnego bożonarodzeniowego nabożeństwa w kościele św. Marii Magdaleny w Sandringham.
Działalność charytatywna W 1993 założyła organizację dobroczynną Children in Crisis, która wspiera leczenie noworodków. W listopadzie 1994 w Stanach Zjednoczonych otworzyła organizację charytatywną Chances for Children. W 2008 odbyła misję dobroczynną do Turcji. W 2010 otrzymała nagrodę od Variety Club za za działalność charytatywną na rzecz dzieci. W czerwcu 2020 założyła fundację charytatywną Sarah’s Trust. W październiku 2024 została ambasadorką założycielką organizacji Youth Impact Council, której celem było wspieranie dialogu międzypokoleniowego w temacie m.in. zmian klimatycznych i sprawiedliwości społecznej. thumb|Ferguson (2005) W latach 80. została patronką Stowarzyszenia Sportów Zimowych Sił Zbrojnych. W 1990 została patronką i działaczką organizacji Teenage Cancer Trust pomagającej dzieciom i młodym dorosłym w zmaganiach z chorobą nowotworową. Zainspirowana rozpoznaniem dysleksji u jej starszej córki, została patronką organizacji Springboard for Children, która pomaga dzieciom mającym trudności z pisaniem i czytaniem. W czerwcu 1993 została mianowana ambasadorką dobrej woli Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR). Patronowała organizacji charytatywnej MacIntyre Care, która pomaga niepełnosprawnym dzieciom. Do września 1996 była przewodniczącą Brytyjskiego Stowarzyszenia Choroby Neuronu Ruchowego (MNDA). Jest patronką organizacji Street Child, której celem jest zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa w szkole i w nauce. W 2005 została globalną ambasadorką Ronald McDonald House Charities. Była ambasadorką organizacji Not for Sale Fund walczącej z handlem ludźmi. W 2017 została ambasadorką British Heart Foundation. Od czerwca 2019 jest patronką Natasha Allergy Research Foundation, która zajmuje się walką z ostrymi reakcjami alergicznymi i wstrząsami anafilaktycznymi.
We wrześniu 2025 siedem organizacji charytatywnych zrezygnowało z jej patronatu po ujawnieniu przez brytyjskie media maila, którego wysłała w 2011 do amerykańskiego finansisty i przestępcy seksualnego Jeffreya Epsteina.
Wizyty w Polsce