Roy Harris Jenkins, baron Jenkins of Hillhead (ur. 11 listopada 1920 w Abersychan w Monmouthshire, zm. 5 stycznia 2003 w Oxfordshire) – brytyjski polityk, członek Partii Pracy, Partii Socjaldemokratycznej i Liberalnych Demokratów, przewodniczący Komisji Europejskiej w latach 1977–1981, minister w rządach Harolda Wilsona i Jamesa Callaghana.
Życiorys Urodził się w Pontypool (Monmouthshire) 11 listopada 1920 jako syn Arthura Jenkinsa, działacza Narodowego Związku Górników i późniejszego deputowanego, oraz Harriet Haris. Wykształcenie odebrał w , w University College w Cardiff oraz w Balliol College na Uniwersytecie Oksfordzkim, gdzie uzyskał dyplom z filozofii, politologii i ekonomii. Dwukrotnie kandydował na przewodniczącego Oxford Union, dwukrotnie bez powodzenia. Podczas II wojny światowej walczył w szeregach Królewskiej Artylerii. Następnie pracował w Bletchley Park, gdzie pracował jako kryptolog. Dosłużył się rangi kapitana.
20 stycznia 1945 poślubił Jennifer Morris. W 1945 podjął nieudaną próbę dostania się do Izby Gmin z okręgu Solihull. W 1948 roku uzyskał mandat w Izbie Gmin w wyborach uzupełniających w okręgu Southwark Central w okręgu Southwark, reprezentując Partię Pracy. Został jednocześnie najmłodszym deputowanym w Izbie (). Po zmianie granic okręgów wyborczych w 1950, reprezentował Birmingham Stechford. Jenkins należał do stronników Hugh Gaitskella. Po jego śmierci w 1963 i wyborze Harolda Wilsona na lidera laburzystów został odsunięty na boczny tor.
Po wygranych przez laburzystów wyborach z 1964 Jenkins został ministrem lotnictwa. 22 grudnia 1965 został członkiem gabinetu jako minister spraw wewnętrznych. Na tym stanowisku przeprowadził liberalizację prawa dotyczącego rozwodów, zlikwidował cenzurę widowisk teatralnych oraz udzielił rządowego poparcia inicjatywom deputowanych Davida Steela (legalizacja aborcji) i Leo Abse'ego (depenalizacja kontaktów homoseksualnych). W 1967 został Kanclerzem Skarbu. Pozostawał na tym stanowisku do porażki Partii Pracy w wyborach z 1970. W lipcu 1970 został wybrany wiceprzewodniczącym partii. Z tego stanowiska zrezygnował w 1972. Po powrocie laburzystów do władzy w 1974 ponownie został ministrem spraw wewnętrznych. Na tym stanowisku odpowiadał za uchwalenie Prevention of Terrorism Act, który wydłużał czas przez który podejrzani o terroryzm mogli być przetrzymywani w aresztach.
Jenkins był jednym z kandydatów na lidera Partii Pracy po rezygnacji Wilsona w 1976. W wyborach zajął jednak trzecie miejsce, za późniejszym zwycięzcą Jamesem Callaghanem i Michaelem Footem. We wrześniu 1976 przestał być ministrem spraw wewnętrznych. Rok później został przewodniczącym Komisji Europejskiej. Za jego kadencji utworzono w 1979 Europejski System Monetarny (do którego przystąpiły wszystkie kraje EWG oprócz Wielkiej Brytanii). Jenkins był pierwszym przewodniczącym KE, który reprezentował Wspólnoty Europejskie na szczytach państw grupy G8. Na czele Komisji Jenkins stał do 1981.
Po powrocie do Wielkiej Brytanii w styczniu 1981 założył Partię Socjaldemokratyczną, w skład której weszli przedstawiciele prawego skrzydła Partii Pracy, na czele z Davidem Owenem, Billem Rodgersem i Shirley Williams. Jenkins już w 1981 podjął próbę powrotu do Izby Gmin, ale przegrał z laburzystami wybory uzupełniające w okręgu Warrington. Dopiero w 1982 wygrał inne wybory uzupełniające w okręgu Glasgow Hillhead. Kampanię wyborczą 1983 roku prowadził jako kandydat na premiera porozumienia socjaldemokratów i liberałów. Od 1982 stał na czele SDP, jednak po wyborach z 1983 zastąpił go David Owen. Jenkins zasiadał w Izbie Gmin do 1987, kiedy przegrał wybory z kandydatem Partii Pracy George’em Gallowayem.
W 1987 Jenkins został kreowany parem dożywotnim jako baron Jenkins of Hillhead i zasiadł w Izbie Lordów. W tym samym roku został kanclerzem Uniwersytetu Oksfordzkiego. W 1993 został odznaczony Orderem Zasługi. W latach 1988–1997 stał na czele Liberalnych Demokratów w Izbie Lordów. W grudniu 1997 stanął na czele tzw. „Komisji Jenkinsa”, która miała za zadanie rozważyć alternatywne systemy ustalania wyników wyborów w Wielkiej Brytanii. W 2000 Jenkins dostał zawału serca. Następny zawał miał miejsce w 2001. 5 stycznia 2003 o godzinie 9.00 doznał kolejnego zawału serca, który zakończył się śmiercią.
Jenkins był autorem 19 książek, w tym biografii byłych premierów: Gladstone’a, Balfoura, Asquitha, Baldwina i Churchilla. Za biografię Gladstone’a dostał w 1995 nagrodę Whitbreada.
Przypisy
Bibliografia John Campbell, Roy Jenkins, a biography, Weidenfeld & Nicolson, 1983,
Giles Radice, Friends and Rivals: Crosland, Jenkins and Healey, Little, Brown, 2002,
Kategoria:Brytyjscy ministrowie spraw wewnętrznych Kategoria:Kanclerze skarbu Kategoria:Przewodniczący Komisji Europejskiej Kategoria:Parowie dożywotni Kategoria:Politycy Liberalnych Demokratów Kategoria:Politycy Partii Pracy (Wielka Brytania) Kategoria:Politycy Partii Socjaldemokratycznej (Wielka Brytania, 1981) Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1945–1950 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1950–1951 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1951–1955 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1955–1959 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1959–1964 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1964–1966 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1966–1970 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1970–1974 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1974–1974 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1974–1979 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1979–1983 Kategoria:Brytyjscy parlamentarzyści 1983–1987 Kategoria:Brytyjscy oficerowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Wielka Brytania) Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Oksfordzkiego Kategoria:Laureaci Międzynarodowej Nagrody Karola Wielkiego Kategoria:Uczestnicy II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2003