Jerzy Nasierowski (ur. 27 maja 1933 w Grochach) – polski aktor teatralny, filmowy i radiowy, pisarz.

Życiorys Wczesne lata Urodził się w Grochach w zamożnej rodzinie ziemiańskiej. Uczęszczał do VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie (1957).

1957–1973. Początki kariery aktorskiej Pierwszy raz na wystąpił w 1956 r. w spektaklu Proces Mary Dugan w Teatrze Estrada, a następnie, w 1957 r. w Jak wam się podoba Williama Szekspira w reżyserii Władysława Krasnowieckiego – przedstawieniu dyplomowym studentów PWST. W tym samym roku rolą w Wojnie i pokoju na podstawie powieści Lwa Tołstoja zadebiutował w Teatrze Powszechnym w Warszawie [dostęp 2025-12-09]. W grudniu 1957 wyemitowano spektakl telewizyjny Sędziowie w reżyserii Maryny Broniewskiej (na podstawie sztuki Stanisława Wyspiańskiego), w którym Nasierowski zagrał Joasa [dostęp 2025-12-09]. Rok później odegrał główną rolę Jeana w kolejnej sztuce telewizyjnej Pod wesołym młynem [dostęp 2025-12-09] oraz doczekał się dwóch premier teatralnych: 8 maja Bartłomiejowy jarmark i 10 października Elżbieta, królowa Anglii.

W tym samym roku zadebiutował na dużym ekranie w filmie Zamach (reż. Jerzy Passendorfer), będącym rekonstrukcją Akcji Kutschera [dostęp 2025-12-09]. W latach 1959–1962 wystąpił w 14 widowiskach Teatru Telewizji. W tym samym czasie grywał epizody w macierzystym teatrze, z którego przeszedł w 1960 do Teatru Narodowego w Warszawie. Od 1962 do 1964 zatrudniony w Teatrze Komedia w Warszawie. W latach 60. zwrócony w kierunku kina oraz Teatru Polskiego Radia. Wystąpił w jednej z głównych ról w filmie Godzina pąsowej róży (1963) u boku Elżbiety Czyżewskiej i Błękitny pokój (1965) u boku Poli Raksy. Ten ostatni wyreżyserował Janusz Majewski, który był mężem jego krewnej Zofii Nasierowskiej. Ma na koncie także epizod w serialu Stawka większa niż życie. W 1968 ostatni raz zagrał w dwóch spektaklach Teatru Telewizji: Ranny las oraz Eurydyka. Jego dorobek w latach 60. zamyka kryminał Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię (również w reżyserii Janusza Majewskiego).

Na początku lat 70. udzielał się wyłącznie w radiu.

Problemy z prawem Jerzy Nasierowski dokonał kilku włamań. Pierwszego, bardzo nietypowego, dokonał w 1965 z Barbarą Witek-Swinarską (żoną reżysera Konrada Swinarskiego) do mieszkania malarza Franciszka Starowieyskiego, gdzie ukradł paszport Ewy Starowieyskiej i, dla niepoznaki, kilka starych zegarów.

Zabójstwo Anny Wujek

.

.

Proces Nasierowskiego, Rukuszewicza i Banasia był jednym z najgłośniejszych w PRL-u. Zapadł 25-letni wyrok dla Nasierowskiego w dniu 13 lutego 1973 roku. Od swego aresztowania (doszedł wyrok za przestępstwa skarbowe) Nasierowski sekretnie pisał w celi „książkę życia”. Tematem jej jest droga aktora do przestępstw na szerokim tle zgłębianego namacalnie systemu więziennego w PRL-u. Przedterminowo wyszedł na wolność w 1982 roku, po wstawiennictwie pisarza Romana Bratnego. Nasierowski został ułaskawiony przez przewodniczącego Rady Państwa prof. Henryka Jabłońskiego. Zbrodnia i... skrócona do połowy przez ówczesną cenzurę, pod narzuconym przez władze pseudonimem Jerzy Trębicki, została wydana w 1988. Jej oryginalną po latach rozszerzoną wersję wznowiła Korporacja Ha!art w 2019.

Lata 90. Powrót do aktorstwa W 1993 wystąpił w filmie Pora na czarownice [dostęp 2025-12-09] w roli homoseksualisty Siwego. Film cieszył się zainteresowaniem, ponieważ poruszał nośny wówczas temat epidemii zakażeń wirusem HIV. W latach 1995–1998 Nasierowski był w członkiem zespołu Tarnowskiego Teatru im. Ludwika Solskiego. Wystąpił w sztukach: Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (premiera: 16 grudnia 1995), Skąpiec (premiera: 25 stycznia 1996) i Ironia losu (premiera: 14 września 1996).

W 1999 wystąpił w epizodycznej roli w filmie sensacyjnym Moja Angelika [dostęp 2025-12-09]. Rok później Olaf Lubaszenko zaangażował go do swojej komedii Chłopaki nie płaczą [dostęp 2025-12-09].

Po 2000 roku W pierwszej dekadzie XXI wieku Nasierowski grywał w filmach rzadko i raczej mało znaczące epizody. M.in. u Krzysztofa Zanussiego, także w serialu Boża podszewka oraz w fabularnej Zamianie, w Panoptikonie i u Andrzeja Wajdy w Wałęsa. Człowiek z nadziei [dostęp 2025-12-09], o życiu i działalności przywódcy „Solidarności”. Od lipca 2015 Nasierowski prowadzi autorski kanał w serwisie YouTube, gdzie komentuje społeczne wydarzenia, lecz i (zawsze samokrytycznie) swą kryminalną przeszłość. W 2016 Nasierowski, po dwudziestu paru latach nieobecności na scenie teatralnej, zwrócił uwagę opinii publicznej swym angażem do roli w spektaklu Dogville na podstawie filmu Larsa von Triera. Spektakl w reż. Aleksandry Popławskiej i Marka Kality wystawił stołeczny Teatr Syrena. Obsadzenie Nasierowskiego w głównej roli wywołało publiczne oburzenie, lecz m.in. recenzent Jakub Panek napisał w „Gazecie Wyborczej”: „Głos Jerzego Nasierowskiego czaruje, wprowadza w swego rodzaju trans, przyciąga uwagę widzów”, a recenzent Michał Centkowski w „Neewsweeku”: „W pamięć zapada (w „Dogville”) świetna muzyka Macieja Zakrzewskiego oraz hipnotyczna kreacja Jerzego Nasierowskiego jako narratora”.

W 2019 Nasierowski zagrał epizod kardynała w stołecznym Teatrze Nowym w Matce Joannie od aniołów w reż. Jana Klaty. Równolegle nagrywał dwudziestoparogodzinny audiobook swej wznowionej w 2018 i poszerzonej Zbrodni i..., oraz tyle samo trwający Gejerel autorstwa Krzysztofa Tomasika. Wcześniej i później grał w teledyskach m.in. Piotra Smoleńskiego, Filipa Załuski, Andrzeja Dragana, w clipie Smolika/Kev Fox oraz w etiudach studentów Szkoły Filmowej w Łodzi i Szkoły filmowej Bogusława Lindy. Po epizodzie w filmie Ukryta gra Łukasza Kośnickiego w 2019 Nasierowski przewijał się na dalszym planie w Magnezji Macieja Bochniaka, a następnie w epizodzie w Masażyście u Małgorzaty Szumowskiej i Michała Englerta. 16 lipca 2020 wyemitowany został film produkcji HBO Europe „W domu”. To zbiorowa praca 5-10 minutowych projektów kilkunastu polskich czołowych reżyserów. Nasierowski odtwarza w serialu wiersz Czesława Miłosza „Piosenka o końcu świata” w reż. Andrzeja Dragana, profesora fizyki i uznanego eksperymentującego filmowca.

Od 30 września do 11 grudnia 2020 był dziennikarzem w internetowej rozgłośni Halo.Radio. Niedługo po odejściu z rozgłośni rozpoczął prowadzenie własnego kanału w serwisie YouTube, za pośrednictwem którego komentuje wydarzenia społeczno-polityczne z Polski i z zagranicy.

Kariera pisarska Na podstawie własnych przeżyć, w czasie odbywania kary, napisał powieść Zbrodnia i... (1988). Do przedterminowego uwolnienia aktora przyczyniło się osobiste wstawiennictwo Romana Bratnego, który stał się mecenasem książki Nasierowskiego i do której napisał przedmowę. Bratny, m.in. bazując na przeżyciach Nasierowskiego, napisał swoją książkę Rok w trumnie (1983). Nasierowski na początku lat 90. zajmował się głównie pisaniem. W latach 1990–1994 wydał cztery książki, co stanowiło jego źródło utrzymania. Na portalu internetowym Gaylife.pl publikował powieść w odcinkach Ten pedalski PRL według Nasierowskiego. W początkowym okresie swojej twórczości literackiej posługiwał się pseudonimem „Jerzy Trębicki”.

Publikacje książkowe 1981: Jasnozielono-ciemno, . 1988: Zbrodnia i..., . 1990: Seks, zbrodnia i kara, . 1992: Nasierowski, ty pedale, ty Żydzie, . 1993: Nasierowski, ty antychryście, . 1993: Nasierowski, ty..., . 2002: Nie moje życie, . 2007: Romeo & Romeo, .

Filmografia 25px Filmy fabularne Rok Tytuł Reżyser Rola 1955 Godziny nadziei Jan Rybkowski żołnierz WP 1958 Zamach Jerzy Passendorfer Kajtek 1963 Ranny w lesie Janusz Nasfeter Jastrząb 1963 Godzina pąsowej róży Hanna Balińska Karol 1965 Błękitny pokój Janusz Majewski Henryk 1967 Pieczona gęś Romuald Drobaczyński referendarz 1969 Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię Janusz Majewski złodziej w Hotelu Bristol 1993 Pora na czarownice Piotr Łazarkiewicz homoseksualista Siwy 1999 Moja Angelika Stanisław Kuźnik żebrak 2000 Chłopaki nie płaczą Olaf Lubaszenko gość 2000 Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową Krzysztof Zanussi asystent profesora 2002 Suplement Krzysztof Zanussi asystent profesora 2009 Zamiana Konrad Aksinowicz Fantom, właściciel lokalu dla transwestytów 2010 Panoptykon Sławomir Shuty, Barbara Kurzaj sąsiad 2013 Wałęsa. Człowiek z nadziei Andrzej Wajda dziadek Mijaka 2018 Rezerwat Jakub Nurzyński 2019 Mandragory Nikodem Marek 2019 Kroki Maciej Bogdański 2019 Fra upphafi Filip Załuska dziadek Mijaka 2019 Brudna robota Nina Poznańska staruszek 2019 Ukryta gra Łukasz Kośmicki karciarz 2020 Noamia Antonio Galdamez mężczyzna w klubie gejowskim 2020 Śniegu już nigdy nie będzie Małgorzata Szumowska urzędnik 2020 Magnezja Maciej Bochniak ciotka Flora 2021 Przejście Dorota Lamparska Ślepiec 2022 Silent Twins Agnieszka Smoczyńska pacjent 2022 Lipstick on the Glass Kuba Czekaj biskup 2022 Johnny Daniel Jaroszek Bolesław 2023 Ukryta sieć Piotr Adamski ksiądz na urodzinach Henryka Wójcickiego 2023 Night Road Mukai Liao 2023 Chłód Daniel Le Hai starszy mężczyzna 2023 Chcesz pokoju, szykuj się do wojny Agnieszka Elbanowska mężczyzna z lornetką 2024 Biała odwaga Marcin Koszałka kompozytor 2025 Testimony of Disappointment Magdalena Synoradzka ojciec 25px Seriale telewizyjne 1965 Podziemny front Hubert Drapella konspirator, kolega Ryśka (odc.3) 1967 Stawka większa niż życie Andrzej Konic polski kapitan (odc.17) 2005 Boża podszewka II Izabella Cywińska niemiecki jeniec (odc.2) 2020 W domu Andrzej Dragan 2024 Forst Daniel Jaroszek mężczyzna na scenie 2024 Biała odwaga Marcin Koszałka kompozytor

Teatr

Życie prywatne Do 1973 był w związku z Mieczysławem Gajdą, którego poznał na studiach. Jerzy Urban określił Nasierowskiego „pierwszym pedałem III Rzeczpospolitej”.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Absolwenci i uczniowie szkoły imienia Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Pierwowzory postaci literackich Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Aktorzy i aktorki teatrów warszawskich Kategoria:Pisarze literatury LGBT Kategoria:LGBT w Polsce Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy przestępcy Kategoria:Dziennikarze Halo.Radio Kategoria:Ułaskawieni przez Radę Państwa (Polska Ludowa) Kategoria:Urodzeni w 1933