Maria Izabela (Izabella) Cywińska-Michałowska, primo voto Cywińska-Adamska (ur. 22 marca 1935 we LwowieIzabella Cywińska urodziła się we Lwowie, w dokumentach jako miejsce urodzenia wpisano jednak Kamień Puławski (zob. ), zm. 23 grudnia 2023 w Warszawie) – polska reżyser teatralna i filmowa, krytyk filmowy; w latach 1970–1973 dyrektor Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu, w latach 1973–1989 dyrektor Teatru Nowego w Poznaniu, w latach 1989–1991 minister kultury i sztuki, w latach 2008–2011 dyrektor artystyczna Teatru Ateneum w Warszawie.
Życiorys thumb|Grób Izabelli Cywińskiej Córka Andrzeja i Elżbiety z domu Łuszczewskiej. Jej dziadkiem był Konrad Łuszczewski, a stryjecznym prapradziadkiem Stanisław Skarbek.
W młodości należała do Powszechnej Organizacji „Służba Polsce”. Była absolwentką I Liceum Ogólnokształcącego w Legnicy. Ukończyła etnografię na Uniwersytecie Warszawskim oraz studia na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Reżyserowała w teatrach Białegostoku, Warszawy, Nowej Huty.
W latach 1970–1973 była dyrektorem Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu. W 1973 reaktywowała Teatr Nowy w Poznaniu, którym kierowała do 1989. W 1981 wystawiła w nim sztukę Oskarżony: czerwiec pięćdziesiąt sześć. W konsekwencji była przez kilka miesięcy internowana w okresie stanu wojennego (współautorem scenariusza był Włodzimierz Braniecki). W marcu 2008, po śmierci Gustawa Holoubka, objęła obowiązki dyrektora artystycznego Teatru Ateneum w Warszawie. Funkcję tę pełniła do lipca 2011.
Jako reżyser realizowała spektakle w Teatrze Telewizji (m.in. Wróg ludu Ibsena i Cmentarze Hłaski) oraz produkcje filmowe (serial Boża podszewka w 1997 i 2004, filmy Kochankowie z Marony i Cud purymowy).
Od 12 września 1989 do 12 stycznia 1991 sprawowała urząd ministra kultury i sztuki w gabinecie Tadeusza Mazowieckiego. W 1991 wstąpiła do Unii Demokratycznej. Przed wyborami parlamentarnymi w 2001 wchodziła w skład wyborczego komitetu honorowego Unii Wolności. W 2005 podpisała deklarację poparcia Partii Demokratycznej, była też współautorką programu tego ugrupowania w dziedzinie kultury. Była członkinią komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i w 2015. Została członkinią Komitetu Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie.
Jej pierwszym mężem był krytyk Jerzy Adamski; małżeństwo zakończyło się rozwodem. Jej drugim mężem został aktor Janusz Michałowski. Napisała wspomnienia pt. Nagłe zastępstwo. Z dziennika pani minister. Opublikowała też pamiętnik pt. Dziewczyna z Kamienia.
Została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
W 2024 została patronką Teatru Nowego w Poznaniu, w którym w 2025 odsłonięto upamiętniający ją mural.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2011)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 maja 2011 r. o nadaniu orderów (). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1989) Złoty Krzyż Zasługi (1974) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1976) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) Krzyż Oficerski Orderu „Za zasługi dla Litwy” (2006) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za osiągnięcia w twórczości reżyserskiej (1977) Nagroda Przewodniczącego Komitetu do spraw Radia i Telewizji (1986) Medal Kalos Kagathos (1987) Tytuł honorowego obywatela Kalisza (2008) Tytuł honorowego obywatela Poznania (2013)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
. [dostęp 2021-04-08]. . [dostęp 2021-04-08].
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Legnicy Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Artyści związani z Kaliszem Kategoria:Członkowie Powszechnej Organizacji „Służba Polsce” Kategoria:Dyrektorzy Teatru Nowego w Poznaniu Kategoria:Honorowi obywatele Kalisza Kategoria:Honorowi obywatele Poznania Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ministrowie kultury III Rzeczypospolitej Kategoria:Ministrowie kultury PRL Kategoria:Nagrodzeni Medalem Kalos Kagathos Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Politycy Unii Demokratycznej Kategoria:Polscy krytycy filmowi Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem „Za Zasługi dla Litwy” Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2023 Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii