Kierunek – Socjalna Demokracja (słow. SMER – sociálna demokracia, SMER) – słowacka partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym, określana także jako partia lewicy narodowej. Przewodniczącym ugrupowania od czasu jego powstania jest Robert Fico.
Historia Partię założył w 1999 Robert Fico, jeden z liderów postkomunistycznej Partii Demokratycznej Lewicy. Ugrupowanie zajęło trzecie miejsce w wyborach parlamentarnych w 2002, zdobywając 13,5% głosów i 25 mandatów (na 150). Pozostała wówczas w opozycji wobec drugiego rządu Mikuláša Dzurindy, sprzeciwiała się przeprowadzanym przez centroprawicę reformom, opowiadając się np. za zlikwidowaniem podatku liniowego. W pierwszych w historii Słowacji wyborach do Parlamentu Europejskiego 2004 partia osiągnęła 16,9% głosów i zajęła trzecie miejsce (3 mandaty).
1 marca 2003 do partii dołączyła Partia Porozumienia Obywatelskiego. 1 stycznia 2005 Smer zakończył proces integracji z innymi lewicowymi formacjami – przyłączyły się do niego Partia Demokratycznej Lewicy, Socjaldemokratyczna Alternatywa i Socjaldemokratyczna Partia Słowacji. Nastąpiła wówczas zmiana nazwy partii na Kierunek – Socjalna Demokracja.
W 2006 Smer wygrał wybory parlamentarne z wynikiem 29,1% głosów i 50 mandatami. Ugrupowanie zawarło koalicję z Partią Ludową – Ruchem na rzecz Demokratycznej Słowacji Vladimíra Mečiara i Słowacką Partią Narodową Jána Sloty, tworząc rząd, na czele którego stanął Robert Fico. Gabinet ten funkcjonował przez pełną kadencję do 2010. Za zawarcie koalicji ze skrajnie prawicową i nacjonalistyczną Słowacką Partią Narodową w 2006 Smer został czasowo zawieszony w prawach członkowskich w Partii Europejskich Socjalistów.
W wyborach w tym samym roku partia zdobyła 34,8% głosów i ponownie zajęła pierwsze miejsce wśród ugrupowań politycznych (62 mandaty). Słabe wyniki koalicjantów, z których pierwszy znalazł się poza parlamentem, a drugi utracił ponad połowę posłów, spowodowały jednak przejście partii Roberta Ficy do opozycji. Już w 2012 po rozpadzie centroprawicowej koalicji doszło do kolejnych wyborów do Rady Narodowej. Smer odniósł zdecydowane zwycięstwo z wynikiem 44,4%, co przełożyło się na 83 mandaty w 150-osobowym parlamencie. Pozwoliło to na utworzenie pierwszego od czasu rozpadu Czechosłowacji monopartyjnego gabinetu, na czele którego ponownie stanął Robert Fico.
W 2016 Smer ponownie zwyciężył w wyborach krajowych, tracąc jednak ponad 30 mandatów i tym samym bezwzględną większość w parlamencie. Partia zawiązała wówczas koalicję ze Słowacką Partią Narodową oraz ugrupowaniami Most-Híd i SIEŤ, jej lider pozostał premierem.
W marcu 2018, po skandalu związanym z zabójstwem dziennikarza Jána Kuciaka i masowych protestach, Robert Fico podał się do dymisji, która została przyjęta przez prezydenta Andreja Kiskę. W tym samym miesiącu na czele nowego gabinetu stanął inny członek partii, dotychczasowy wicepremier Peter Pellegrini.
W wyborach do Rady Narodowej w 2020 Smer otrzymał 18,3% głosów (38 mandatów), zajmując drugie miejsce za ugrupowaniem Zwyczajni Ludzie. W konsekwencji partia utraciła władzę, przechodząc do opozycji. W czerwcu tego samego roku doszło do rozłamu w partii, gdy Peter Pellegrini ogłosił powołanie nowej partii pod nazwą Głos – Socjalna Demokracja i z grupą posłów wystąpił z klubu poselskiego.
W wyborach w 2023 partia zajęła pierwsze miejsce z wynikiem 22,9% głosów (42 mandaty). Ugrupowanie podpisało porozumienie koalicyjne z partią Petera Pellegriniego, a także z narodowcami, co skutkowało ponownym zawieszeniem w październiku 2023 jego członkostwa w Partii Europejskich Socjalistów. W tym samym miesiącu Robert Fico powrócił na urząd premiera.
Wyniki wyborów + Wyniki w wyborach parlamentarnych Wybory Poparcie Mandaty Zmiana200213,5%25–200629,1%50+25201034,8%62+12201244,4%83+21201628,3%49–34202018,3%38–11202322,9%42+4 + Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego Wybory Poparcie Mandaty Zmiana L. miejsc dla Słowacji200416,9%3–14200932,05+213201424,1%4–113201915,7%3–114202424,8%5+215 + Wyniki w wyborach prezydenckich Wybory Popierany kandydat Głosowanie Poparcie Uwagi 2004 Ivan GašparovičI tura22,3% Przejście do II turyII tura59,9% Wygrana z Vladimírem Mečiarem 2009 Ivan GašparovičI tura46,7% Przejście do II turyII tura55,5% Wygrana z Ivetą Radičovą 2014 Robert FicoI tura28,0% Przejście do II turyII tura40,6% Przegrana z Andrejem Kiską 2019 Maroš ŠefčovičI tura18,7% Przejście do II turyII tura41,6% Przegrana z Zuzaną Čaputovą 2024 Peter PellegriniI tura37,0% Przejście do II turyII tura53,9% Wygrana z Ivanem Korčokiem
Przypisy
Kategoria:Międzynarodówka socjalistyczna Kategoria:Słowackie partie socjalistyczne i socjaldemokratyczne