thumb|Grób Wacława Barcikowskiego i jego żony Janiny na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Wacław Barcikowski (ur. 10 października 1887 w Warszawie, zm. 2 maja 1981 tamże) – polski prawnik, adwokat i działacz polityczny. Przewodniczący Stronnictwa Demokratycznego (1949–1956), Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (1945–1956), wicemarszałek Sejmu Ustawodawczego, członek (1947–1952) i zastępca przewodniczącego (1952–1956) Rady Państwa, poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys Pochodził z warszawskiej rodziny robotniczej. Był synem Damazego Adama i Marii. W dzieciństwie pracował fizycznie w zakładach „Szukierta i Siemensa” w stolicy. Przed I wojną światową przez szereg lat przebywał w Moskwie, gdzie brał udział m.in. w rewolucji 1905. W 1912 zdał w Moskwie egzamin maturalny. W 1918 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Moskiewskiego.
W latach 1919–1924 pracował jako prokurator. Z przyczyn politycznych zrzekł się funkcji i przeszedł do adwokaturyWładysław Gomułka „Pamiętniki” t.I, s. 440 BGW 1994 .. Bronił m.in. w procesach: brzeskim (1931) (obrońca Mieczysława Mastka), toruńskim (1931) i łuckim (1934). W 1936 był m.in. obrońcą Władysława Gomułki. Działał w Lidze Obrony Praw Człowieka i Obywatela, działającej przeciw prześladowaniom politycznym. Organizacja ta została rozwiązana przez polskie władze sanacyjne w 1937. W latach 1937–1939 członek Klubu Demokratycznego w Warszawie. W okresie II wojny światowej działał w ruchu oporu, m.in. jako jeden z głównych działaczy Polskiej Ludowej Akcji Niepodległościowej oraz przewodniczący Naczelnego Komitetu Ludowego Zjednoczonych Stronnictw Demokratycznych i Socjalistycznych (1943–1944). Zwolennik jego współpracy z Polską Partią Robotniczą.
Po wojnie aktywny w Stronnictwie Demokratycznym, zaangażowany w prace Komitetu Słowiańskiego w Polsce. Zasiadał w jego Centralnym Komitecie i Prezydium CK (1945–1958). W latach 1945–1949 I wiceprzewodniczący CK, a w latach 1949–1956 przewodniczący CK SD. Był posłem do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji. W latach 1947–1952 przewodniczący Komisji Prawniczej i Regulaminowej w Sejmie Ustawodawczym, w latach 1948–1952 przewodniczący Klubu Poselskiego SD. Zasiadał w Prezydium KRN (1945–1947), następnie był wicemarszałkiem Sejmu Ustawodawczego (1947–1952) i członkiem Rady Państwa. W latach 1952–1956 zastępca przewodniczącego Rady Państwa.
W okresie 1945–1956 sprawował funkcję pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Współodpowiedzialny za degradację w sądownictwie w okresie stalinowskim, w grudniu 1956 wycofał się z życia politycznego.
Działał w Towarzystwie Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Sprawował funkcję przewodniczącego: Polskiego Związku Zachodniego, Polskiego Komitetu Słowiańskiego, Towarzystwa Przyjaciół Młodzieży Szkół Wyższych, a także Zrzeszenia Prawników Demokratów (następnie Zrzeszenia Prawników Polskich). W listopadzie 1949 został członkiem Ogólnokrajowego Komitetu Obchodu 70-lecia urodzin Józefa StalinaŻycie Warszawy, nr 306 (1808), 6 listopada 1949, s. 1.. Od 1962 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu PokojuSkład Ogólnopolskiego Komitetu Pokoju, "Trybuna Ludu", nr 163, 14 czerwca 1962, s. 4..
Został pochowany z honorami 7 maja 1981 na Cmentarzu Wojskowym na PowązkachPogrzeb Wacława Barcikowskiego, „Kurier Polski”, nr 90 z 8–10 maja 1981, s. 1. (kwatera 32B-tuje-14)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze. W pogrzebie uczestniczyli m.in. przewodniczący Centralnego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego Edward Kowalczyk, zastępca przewodniczącego Rady Państwa Tadeusz Witold Młyńczak, I prezes Sądu Najwyższego Włodzimierz Berutowicz oraz wiceminister sprawiedliwości Józef MusiołPogrzeb W. Barcikowskiego, "Trybuna Ludu", nr 107, 8 maja 1981, s. 5..
Życie prywatne Żonaty z Janiną Sylwanowicz (1896–1985), miał syna Władysława, generała brygady lekarza Wojska Polskiego. Był dziadkiem Andrzeja Barcikowskiego.
Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1977)Wręczenie Orderu Budowniczego Polski Ludowej Wacławowi Barcikowskiemu, „Kurier Polski”, nr 223 z 19 października 1977, s. 1 Order Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (29 grudnia 1945) „w uznaniu zasług położonych dla odrodzenia Rzeczypospolitej Polskiej przez pracę konspiracyjną w szeregach Stronnictwa Demokratycznego”. Order Krzyża Grunwaldu III klasy (19 lipca 1946) „z tytułu zasług w walce z okupantem w okresie konspiracji, oraz w pracy nad odbudową kraju”. Medal za Warszawę 1939–1945 (17 stycznia 1946) „w pierwszą rocznicę wyzwolenia Warszawy zasłużonym w walce o wyzwolenie i odbudowę Stolicy (...)”. Medal „Za waszą wolność i naszą” (1966)30 rocznica walk "Dąbrowszczaków, "Życie Warszawy", nr 257, 26 października 1966, s. 5. Medal Rodła (pośmiertnie, 1987)Piastowska myśl zachodnia, "Życie i Myśl", nr 11-12/1987, s. 98. Order Braterstwa i Jedności ze Złotą Gwiazdą (Jugosławia, 1946)Podpisanie umowy o przyjaźni i wzajemnej pomocy pomiędzy Polską a Jugosławią [w:] „Trybuna Robotnicza”, nr 77, 19 marca 1946, s. 1 Medal pamiątkowy XXX-lecia Międzynarodowego Zrzeszenia Prawników Demokratów (1977)Posiedzenie ZG ZPP, "Prawo i Życie, nr 6, 6 lutego 1977, s. 2. Tytuł honorowego członka Zrzeszenia Prawników Polskich (1972)VIII Krajowy Zjazd ZPP zakończył obrady, "Słowo Powszechne", nr 133, 5 czerwca 1972, s. 2.
Przypisy
Bibliografia Wacław Barcikowski, [w:] Henryk Wosiński, Stronnictwo Demokratyczne w Polsce Ludowej. Cz. 3: Udział Stronnictwa w pracach parlamentu PRL w latach 1944–1968 (red. Wiktoria Beczek), Warszawa 1969, s. 26–27 (nota biograficzna ze zdjęciem).
Kolega Wacław Barcikowski, „Kurier Polski”, nr 86 z 4 maja 1981, s. 2. Wacław Barcikowski, W kręgu prawa i polityki: wspomnienia z lat 1919–1956 (zebrał, opracował i wstępem opatrzył Władysław Barcikowski), Katowice 1988. Władysław Barcikowski, Szpital grecki na wyspie Wolin, Szczecin 1989.
Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M.W. Łomonosowa Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Praw Człowieka i Obywatela Kategoria:Członkowie Polskiego Związku Zachodniego Kategoria:Członkowie Polskiej Ludowej Akcji Niepodległościowej Kategoria:Członkowie prezydium Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Członkowie Rady Państwa Polski Ludowej (1947–1952) Kategoria:Członkowie Rady Państwa PRL Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Prawników Polskich Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Pierwsi Prezesi Sądu Najwyższego (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Orderem Braterstwa i Jedności Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Przewodniczący Prezydium Centralnego Komitetu SD (1944–1989) Kategoria:Uczestnicy rewolucji w Imperium Rosyjskim (1905–1907) Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu Ustawodawczego (1947–1952) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1981