mały|Rezolucja Prezesów Kół PSZ w sprawie Sokolnickiego, Londyn, 13 maja 1978 Juliusz Nowina-Sokolnicki, właściwie Juliusz Sokolnicki (ur. 16 grudnia 1925 w Pińsku, zm. 17 sierpnia 2009 w Colchesterze) – polski polityk emigracyjny, obywatel brytyjskiW sporządzonym 15 sierpnia 2009 dokumencie notariusz Colchester David James Cammack zaznaczył, że wzmiankowany w treści Juliusz Nowina-Sokolnicki wylegitymował się paszportem brytyjskim nr 304360431 – Zob.: Norbert Wójtowicz, Juliusz Sokolnicki – ofiara damnatio memoriae, [w:] Juliusz Nowina-Sokolnicki (1920–2009). Przyczynek do historii, red. Andrzej Szkoda, Warszawa 2012, s. 25., w latach 1972–1990 tytułujący się „Prezydentem Wolnej Polski na Wychodźstwie” – uważany przez rząd RP na uchodźstwie i część środowisk emigracyjnych za samozwańczego.
Młodość mały|Podziękowanie Lecha Wałęsy za odznaczenie go Orderem Odrodzenia Polski przez Juliusza Nowina-Sokolnickiego. W sporządzonym przez siebie życiorysie podał, że urodził się 16 grudnia 1920 w Pińsku. Na tej podstawie utrzymywał, iż w latach 1937–1938 studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim, a w sierpniu 1939 został zmobilizowany do Wojska Polskiego, w kampanii wrześniowej brał udział w szeregach 84 Pułku Strzelców PoleskichW życiorysie podano dosł. 84 batalion piechoty, jednak chodziło zapewne o 84 pułk piechoty. stacjonujący w Pińsku.. W istocie istnieją wątpliwości, czy nawet uczęszczał do gimnazjum w Pińsku. Miał uciec z radzieckiej niewoli i zaangażować się w kolportaż podziemnej prasy. Uwięziony przez gestapo był ponoć przetrzymywany na Pawiaku, a następnie trafił do obozu pracy w Metzu. Zwolniony w 1942 z powodu słabego stanu zdrowia przybył do Warszawy. Kolejne lata swojego życia Sokolnicki opisywał w późniejszym okresie „jako okres intensywnej działalności antynazistowskiej i antykomunistycznej w niewielkiej niezależnej organizacji określonej jako „Grupa Wolnych”. Podczas okupacji niemieckiej był podobno żołnierzem Armii Krajowej, w 1942 awansowany na stopień porucznika, a w 1943 na kapitana. W Polskich Siłach Zbrojnych miał zostać mianowany na stopień podpułkownika.
Władze RP na uchodźstwie stwierdziły, że Sokolnicki nie figurował w rejestrach AK. Nie ma też żadnych dowodów na jego służbę w Wojsku Polskim.
Działalność emigracyjna W bliżej nieznanych okolicznościach przedostał się pod koniec II wojny światowej do Wielkiej Brytanii. W 1947 został zdemobilizowany i był członkiem zarządu cywilnego polskiego obozu wojskowego. Wkrótce mianowany został sekretarzem 107. koła Stowarzyszenia Kombatantów Polskich „Witley i Okolice”. Rok później zamieszkał w Londynie, gdzie przez szereg lat pracował fizycznie. Równocześnie nie zaprzestał aktywności w strukturach polonijnych, m.in. sekretarzując Towarzystwu Oświaty Powszechnej. Od czerwca 1950 współredagował „Biuletyn Ziem Zachodnich”. W 1951 został działaczem piłsudczykowskiej Ligi Niepodległości Polski. Po powstaniu w 1954 niekonstytucyjnej Rady Trzech opowiedział się w tym sporze po stronie legalnego prezydenta. Wówczas to wraz z grupą byłych działaczy Ligi Niepodległości Polski współtworzył Konwent Walki o NiepodległośćSokolnicki Juliusz, [w:] Who is Who w Polsce, 8 wydanie, 2009, część 2, s. 3038.. Ugrupowanie to deklarowało wsparcie dla obozu prezydenckiegoSokolnicki nie wahał się przyrównywać Andersa, Arciszewskiego i Raczyńskiego do dążących do zniszczenia Konstytucji 3 Maja twórców konfederacji targowickiej. Zob. J. Sokolnicki, Dwie konstytucje, „Rzeczpospolita Polska”, nr 4 (176), 30 kwietnia 1969.. W latach 1955–1956 nawiązał krótkotrwały kontakt z wywiadem PRL, aby – jak twierdził – „rozpracować działalność służb reżymowych w środowiskach emigracyjnych”Maciej Dęboróg-Bylczyński, Recenzja http://historykon.pl/nowe/kryptonim-mikron-bezpieka-wobec-juliusza-sokolnickiego-recenzja/Szerzej na temat relacji Sokolnickiego z wywiadem PRL zob: N. Wójtowicz, Kryptonim „Mikron”. Bezpieka wobec Juliusza Sokolnickiego, Poznań 2015.. Po kilku spotkaniach zgłosił się do Scotland Yardu, gdzie przekazał posiadane informacje, w efekcie czego funkcjonariusz PRL-owskiego wywiadu został uznany za persona non grataN. Wójtowicz, Kryptonim „Mikron”. Bezpieka wobec Juliusza Sokolnickiego, Poznań 2015, .. W 1958 współzałożyciel Związku Obrony Polskich Ziem Zachodnich, członek zarządów Związku Ziem Wschodnich.
Był członkiem Rady Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1954–1957, wyznaczony przez Konwent Walk o Niepodległość, na pierwszym posiedzeniu 18 grudnia 1954 wybrany jej sekretarzem; pełnił mandat do 28 kwietnia 1957) oraz z ramienia Ruchu Odrodzenia Narodowego II kadencji (1958–1963), III kadencji (1963–1968) i IV kadencji (1968–1970). Od 12 stycznia 1967 był ministrem informacji i dokumentacji w rządzie Aleksandra Zawiszy, działającym do 9 czerwca 1970. W kolejnym rządzie Zygmunta Muchniewskiego był ministrem informacji i dokumentacji do 3 czerwca 1971, a następnie ministrem i został zwolniony z tego stanowiska na własną prośbę.
Będąc związanym z częścią emigracji, która zwalczała tzw. Radę Trzech, 8 kwietnia 1972, wykorzystując fakt śmierci Prezydenta RP na Uchodźstwie Augusta Zaleskiego, rozesłał fotokopie dokumentu stwierdzającego, że jest on wyznaczonym następcą przez zmarłego prezydenta Zaleskiego, powołując się na dokument nominacji na następcę prezydenta RP na Uchodźstwie z 22 września 1971. Autentyczność dokumentu była kwestionowana przez zwolenników prezydentury S. Ostrowskiego i środowiska związane z Radą Trzech, nie został on jednak nigdy poddany profesjonalnej analizieTomasz Lenczewski, Juliusz Nowina-Sokolnicki. Uwagi do biografii..
Przedstawiając się jako Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie zdymisjonował w grudniu 1972 premiera rządu polskiego na uchodźstwie Alfreda Urbańskiego, powołanego przez prezydenta Ostrowskiego i powołał własny gabinet kierowany przez nieznanego bliżej na emigracji płk. Sergiusza Pawła Ursyna-Szantyra.
„Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie” Od lat 70. działał jako Prezydent Wolnej Polski na Wychodźstwie równolegle z prezydentami Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie, pełniącymi urząd do 1990W latach 1972–1990 drugą linię sukcesji prezydenckiej tworzyli: Stanisław Ostrowski, Edward Raczyński, Kazimierz Sabbat i Ryszard Kaczorowski.. Tworzył własne rządy, własnych premierów i ministrów działających równolegle z rządami polskimi na uchodźstwie. Ministrem w jego gabinecie był m.in. ksiądz prałat Henryk Jankowski (został on powołany w czerwcu 1989 na ministra stanu w "rządzie" Jana Alfreda Łokcikowskiego tytułowanego generałem broni).
W listopadzie 1975 Nowina-Sokolnicki ogłosił na łamach polonijnego pisma w USA „Free Poland” utworzenie Organizacji Bojowej „Wolna Polska”, o czym następnie zawiadomił sekretarza generalnego ONZ Kurta Waldheima. W lutym 1978 przesłał prezydentowi USA Jimmy'emu Carterowi i jego doradcy Zbigniewowi Brzezińskiemu swoją koncepcję nowego ładu europejskiego, w myśl której Niemcy miały otrzymać terytorium dawnych Prus Wschodnich, a Polska – Wilno i Lwów. Doprowadził do ogłoszenia kwietnia przez gubernatorów stanów Nowy Jork i New Hampshire „miesiącem ofiar terroru bolszewickiego” (w nawiązaniu do zbrodni katyńskiej). Dekretem z 5 marca 1986 ustanowił "Nadzwyczajny Trybunał Karny" z siedzibą w Warszawie oraz z jurysdykcją na terenie Polski, w zamierzeniu przeznaczony do sądzenia komunistów i ich współpracownikówKrzysztof Tarka, Mackiewicz i inni. Wywiad PRL wobec emigrantów, Łomianki 2007, s. 303..
W 1986 zainicjował i współzałożył w Nowym Jorku organizację emigracyjną pod nazwą Central European Council, do której należeli samozwańczy król albański Leka Zogu, samozwańczy prezydent Wolnej Chorwacji i generał Vladimir Sečen, a także przedstawiciele rumuńskiego i bułgarskiego dworu królewskiego, Tymczasowego Rządu Republiki Czechosłowackiej i Wolnej Estonii. Korzystając z pośrednictwa Konstantego Zygfryda Hanffa, Nowina-Sokolnicki utrzymywał kontakt z założoną w 1979 Konfederacją Polski Niepodległej, a następnie w latach 80. z Solidarnością Walczącą.
19 stycznia 1987 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie (pierwszy rząd Edwarda Szczepanika) wydał specjalne oświadczenie, w którym uznał Sokolnickiego za samozwańca, a przywołując jego działalność określił ją jako szkodliwą prowokację, jednocześnie piętnując ją. Według oświadczenia władz RP na uchodźstwie również przedstawiony przez Sokolnickiego życiorys „budzi poważne zastrzeżenia i jest wytworem wybujałej fantazji”.
W sierpniu 1992 otrzymał Medal Zasługi stanu Karolina. Przed wyborami prezydenckimi w 1990 w Polsce oferował przekazanie władzy „osobie, która w wyniku wolnych wyborów w kraju obejmie urząd Prezydenta RP”. Podpisany w tej sprawie dokument został przekazany do Trybunału Konstytucyjnego. W niedługi czas później, w odpowiedzi na działania Sokolnickiego, Ryszard Kaczorowski ogłosił chęć przekazania Lechowi Wałęsie „insygniów władzy prezydenckiej”Były to: Order Orła Białego W. Raczkiewicza i różne pieczęcie rządowe II RP, znajdujące się w siedzibie Rządu na Uchodźstwie przy 43 Eaton Place w Londynie.. Prezes Trybunału Konstytucyjnego prof. Mieczysław Tyczka odpowiedział Sokolnickiemu, że nie ma kompetencji do rozpatrzenia tej sprawy. Oficjalnie uznano linię sukcesji prezydenckiej od Ryszarda Kaczorowskiego.
„Rządy” powołane przez Juliusza Nowinę-Sokolnickiego I rząd Sergiusza Ursyn-Szantyra od 30 grudnia 1972 do 5 marca 1973 II rząd Sergiusza Ursyn-Szantyra od 10 marca 1973 do 3 września 1974 III rząd Sergiusza Ursyn-Szantyra od 27 września 1974 do 18 stycznia 1976 rząd Zenona Janasiaka od 10 lutego 1976 do 4 kwietnia 1978 rząd Ryszarda Józefa Zawiszy od 26 kwietnia 1978 do 10 maja 1979 rząd Stanisława Zięby od 10 maja 1978 do 3 maja 1980 rząd Jana Zygmunta Sobolewskiego od 28 maja 1980 do 17 lutego 1981 I rząd Jana Libronta od 14 marca 1981 do 9 listopada 1983 II rząd Jana Libronta od 11 listopada 1983 do 1 czerwca 1984 III rząd Jana Libronta od 27 czerwca 1984 do 14 września 1985 I rząd Jana Alfreda Chanerley-Łokcikowskiego od 11 listopada 1985 do 17 czerwca 1989 II rząd Jana Alfreda Chanerley-Łokcikowskiego od 18 czerwca 1989 do 5 lutego 1990 prezes Rady Ministrów – Jan Alfred Łokcikowski, zastępca prezesa Rady Ministrów – Mikołaj Antonowicz, zastępca prezesa Rady Ministrów – Henryk Watracz-Zabierzewski, zastępca prezesa Rady Ministrów – dr Zbigniew Dworak, minister spraw zagranicznych – dr Konstanty Zygfryd Hanff, minister spraw wewnętrznych – Edward Staniewski, minister obrony narodowej – Leopold Stanclik, minister zagadnień polskiej emigracji politycznej – Tadeusz Kozioł-Poklewski, minister wyznań religijnych, oświaty i kultury – dr Kazimierz de Vautour-Sienkiewicz, minister sprawiedliwości – mec. Tadeusz Jagoszewski, minister informacji – dr Zbigniew Dworak, minister spraw społecznych – Stefan Nałęcz-Nowodworski, minister do spraw młodszego pokolenia – Jan Fabiański, minister stanu – ks. Bernard Witucki, minister stanu – ks. Henryk Jankowski. III rząd Jana Alfreda Chanerley-Łokcikowskiego od 10 lutego 1990 do 22 grudnia 1990 Prezes Rady Ministrów – Jan Alfred Łokcikowski; zastępca prezesa Rady Ministrów – dr Zbigniew Dworak do 25 października 1990; minister spraw zagranicznych – dr Konstanty Zygfryd Hanff, minister spraw wewnętrznych – Edward Staniewski, minister obrony narodowej i spraw weterańsko-kombatanckich – Leopold Stanclik, minister spraw krajowych – Jan Alfred Łokcikowski, minister zagadnień polskiej emigracji politycznej – Tadeusz Kozioł-Poklewski, minister wyznań religijnych, oświaty i kultury – ks. przeor Hubert Kostrzański, minister sprawiedliwości – mec. Tadeusz Jagoszewski do 25 października 1990, mgr Tadeusz Iwańczak od 25 października 1990, minister informacji – dr Zbigniew Dworak do 25 października 1990, minister spraw społecznych – Stefan Nałęcz-Nowodworski, minister stanu – ks. Bernard Witucki, minister stanu – ks. Henryk Jankowski, minister stanu – mgr Stefan Kraszewski od 25 października 1990.