thumb|left|140px|Kształt ciała szpeciela mały|240px|Galasy na liściu czeremchy wywołane przez Phyllocoptes eupadi mały|240px|Deformacje liścia spowodowane przez Phyllocoptes populi Szpeciele, obrzęki (Eriophyoidea) – nadrodzina roślinożernych roztoczy charakteryzująca się obecnością dwóch par odnóży i odmiennym od pozostałych roztoczy wykształceniem narządów gębowych.

Morfologia Szpeciele są najmniejszymi roztoczami. Wielkość tych pajęczaków waha się w przedziale 0,08–0,30 mm. Ich ciało jest wrzecionowate, wydłużone, jasno ubarwione (zwykle białe lub słomkowo-kremowe).

W przedniej części ciała występuje tarcza, narządy gębowe i odnóża. Narządy gębowe składają się z rostrum, pedipalp i sztylecików służących do nakłuwania roślin. Odwłok jest segmentowany.

We wszystkich stadiach rozwoju posiadają jedynie dwie pary odnóży.

Znaczenie gospodarcze Ślina szpecieli zawiera substancje powodujące u roślin odbarwienia lub deformacje liści, a także powstawanie wyrośli.

Szpeciele atakują przeważnie rośliny jednego lub kilku gatunków należących do tego samego rodzaju. Polską nazwę zawdzięczają deformacjom i uszkodzeniom jakie wywołują na roślinach żywicielskich, takim jak np. galasy, przebarwienia, zawijanie krawędzi liści, nabrzmiewanie pąków, czarcie miotły.

Wiele gatunków szpecieli to wektory grzybów, wirusów i mykoplazm, wywołujących choroby roślin.

Systematyka Wśród szpecieli wyróżniane są rodziny: Diptilomiopidae Eriophyidae – szpecielowate Nalepellidae Pentasetacidae Phytoptidae

Wybrane gatunki Abacarus hystrix Abacarus acutatus Aceria tulipae – przebarwiacz czosnkowy Aculus fockeui – pordzewiacz śliwowy Aculus schlechtendali – pordzewiacz jabłoniowy Cecidophyopsis ribis – wielkopąkowiec porzeczkowy Epitrimerus piri – wzdymacz gruszowy Eriophyes laevis – kolbowiec olchowy Eriophyes piri – podskórnik gruszowy Eriophyes tiliae – różkowiec lipowy

Przypisy

Kategoria:Trombidiformes