200px|thumb| Kadr z powstańczej kroniki filmowej Andrzeja Ancuta: Widok na Krakowskie Przedmieście z Pałacu Staszica pokazujący dwa niemieckie pojazdy pancerne asekurujące Goliata (SdKfz 301 – Borgward B IV). W lewym dolnym rogu fragment pomnika Mikołaja Kopernika Andrzej Ancuta, ps. Coeur, Kier (ur. 10 lutego 1919 w Mińsku LitewskimDane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy „Bellona”, Warszawa 2002. ., zm. 14 lutego 2009 w Warszawie) – polski reżyser, operator filmowy, fotograf.
Życiorys Urodził się w rodzinie Eugeniusza (zm. 1943), adwokata, i Olimpii z Baczyżmalskich 1° v. Wierzbowskiej (zm. 1942), ziemianki.
W pierwszym roku II wojny światowej został uwięziony w obozie koncentracyjnym Auschwitz, skąd po roku udało się matce go wykupić. Od marca 1942 działał w konspiracji - początkowo w Narodowych Siłach Zbrojnych. Wspólnie z przyjacielem Antonim Bohdziewiczem w Pałacu Staszica na Nowym Świecie otworzyli zakład fotograficzny, gdzie oprócz wykonania zwyczajnych zamówień, podrabiano dokumenty dla działaczy podziemia. W czasie powstania warszawskiego był operatorem filmowym w Referacie Filmowym podlegającym Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Miał stopień kaprala podchorążego. Po kapitulacji oddziałów powstańczych znalazł się w niewoli - w Stalagu 344 Lamsdorf, następnie w Stalagu XVIII C w Markt Pongau (nr jeniecki: 103460).
Po uwolnieniu przez wojska amerykańskie samolotem został przetransportowany do Włoch, gdzie dołączył do 2 Korpusu Polskiego Armii generała Andersa. Do kraju wrócił w październiku 1946. Był operatorem m.in. podczas realizacji jednych z pierwszych powojennych polskich filmów: Ostatni etap i Miasto nieujarzmione.
W latach 1950–1996 wykładał na Wydziale Operatorskim łódzkiej PWSFTviT, był jego dziekanem w latach 1958–1963 i 1969–1972. Od 1975 do 1978 pełnił funkcję prorektora PWSFTviT ds. Nauczania, a od 1987 do 1990 – kierownika Zakładu Sztuki Operatorskiej.
Członek założyciel Związku Realizatorów Filmowych przekształconego później wraz z ZASPem w Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu (SPATiF).
Napisał kilka podręczników do nauki operatorstwa filmowego.
Był mężem Janiny z domu Hryckiewicz (1926–2019).
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 140-4-1).
Zdjęcia jego autorstwa znalazły się w filmie Powstanie Warszawskie (2014) - został za nie pośmiertnie nominowany do Polskiej Nagrody Filmowej w 2015.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (5 października 1998) „w uznaniu wybitnych osiągnięć w działalności artystycznej oraz za zasługi w pracy dydaktycznej”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Złoty Krzyż Zasługi (1972) Warszawski Krzyż Powstańczy (1982) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1983) Medal 10-lecia Polski Ludowej (8 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 8 stycznia 1955 r. nr 0/34 - na wniosek Prezesa Centralnego Urzędu Kinematografii. Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1973) Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1978) Źródło:.
Nagrody
Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za szczególne osiągnięcia w dziedzinie organizacji procesu dydaktycznego (1972) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia z okazji 30-lecia PWSFTviT w Łodzi (1978)
Źródło:.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jeńcy Stalagu VIIIB/344 Lamsdorf Kategoria:Jeńcy Stalagu XVIII C (317) Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Mińsku Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy operatorzy filmowi Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Prorektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 2009