Karol IV Piękny, Sprawiedliwy, fr. Charles IV le Bel, (ur. 18 czerwca 1294, zm. 1 lutego 1328 w Vincennes) – hrabia La Marche w latach 1314–1322, król Francji i Nawarry w latach 1322–1328 (król Nawarry jako Karol I Łysy). Pochodził z dynastii Kapetyngów.
Był trzecim synem króla Filipa IV i Joanny I, królowej Nawarry, po której Karol miał prawa do tytułu króla Nawarry.
Został koronowany na króla Francji 21 lutego 1322 roku w katedrze w Reims. Wznowił wojnę z Anglikami o Księstwo Akwitanii; szybko je zajął i przyjął hołd wasalny od jej księcia, a zajęte terytoria wcielił do swej domeny.
Panowanie W czasie swoich sześcioletnich rządów Karol IV zraził do siebie wszystkich w swoim królestwie powiększając podatki, narzucając uciążliwe obowiązki i konfiskując dobra tych, których nie lubił. Nie miał nigdy swojego zdania, był marionetką najpierw w ręku stryja – Karola de Valois, a po jego śmierci – w ręku Roberta d’Artois. Był trzykrotnie żonaty, ale nie miał męskich potomków. Kiedy umierał, jego żona była w zaawansowanej ciąży. . Najwięcej zwolenników miał Filip de Valois, syn Karola de Valois (młodszego brata Filipa IV Pięknego). Pochodził on z dynastii Walezjuszów – bocznej linii Kapetyngów. Ostatecznie zdobył potrzebne poparcie, dzięki Robertowi d’Artois i licznym przekupstwom np. ofiarował tron Nawarry Joannie w zamian za zrzeczenie się wszelkich pretensji do tronu Francji. Dotychczas trony Francji i Nawarry złączone były w jednym ręku.
Karol IV zmarł w Vincennes, opuszczony przez rodzinę i przyjaciół, został pochowany w nekropolii władców Francji, w bazylice Saint-Denis.
Małżeństwa Blanka Burgundzka i skandal w wieży Nesle
W 1307 został zaręczony z Blanką Burgundzką, młodszą córką hrabiego-palatyna Burgundii Ottona IV i hrabiny Artois Mahauthttps://cassius.e-monsite.com/pages/les-reines/blanche-de-bourgogne.html. 18 stycznia 1308 w Hesdin odbył się ich ślub. Blanka była siostrą Joanny, żony brata Karola Filipa. W 1314 miał miejsce skandal w wieży Nesle w wyniku którego Blanka wraz z siostrą oraz daleką kuzynką Małgorzatą (królową Nawarry, żoną najstarszego brata Karola Ludwika Kłótliwego) zostały uwięzione z polecenia króla Filipa Pięknego. W wyniku procesu Małgorzata i Blanka zostały uznane za winne cudzołóstwa (udowodniono im romans z braćmi d'Aunay) i osadzono je w zamku Château Gaillard. Małżeństwo zostało unieważnione 19 maja 1322 z powodu zbyt bliskiego pokrewieństwa.
thumb|left|200px|Ślub Karola IV i Marii LuksemburskiejMaria Luksemburska
21 września 1322 poślubił Marię Luksemburską, córkę cesarza Henryka VII i Małgorzaty Brabanckiej. 15 maja 1323 została koronowana. W 1324 podczas podróży karocą uległa wypadkowi, w wyniku którego doszło do przedterminowego porodu; syn Ludwik żył tylko kilka godzin. Maria zmarła 26 marca 1324.
Joanna z Evreux
Po śmierci Marii Karol poślubił swoją kuzynkę Joannę, córkę Ludwika d'Evreux i Małgorzaty d'Artois. W historiografii istnieje spór co do daty ślubu; część badaczy wskazuje, że małżeństwo zostało zawarte już po 3 miesiącach od śmierci Marii, natomiast sporo opracowań podaje, iż Karol i Joanna wzięli ślub w lipcu 1325.
Przypisy
Kategoria:Kapetyngowie Kategoria:Władcy Francji Kategoria:Władcy Nawarry Kategoria:Urodzeni w 1294 Kategoria:Zmarli w 1328