Michał Rahoza (ur. ok. 1540 w Mińsku, zm. w lecie 1599 w Nowogródku) – prawosławny, a następnie unicki metropolita kijowski (od 1589), propagator unii brzeskiej.
Michał Rahoza pochodził z drobnej szlachty białoruskiej powiatu mińskiego pieczętującej się herbem Szreniawa. W 1579 r. został archimandrytą mińskiego monastyru Wniebowstąpienia Pańskiego.
W 1589 mianowany przez króla polskiego Zygmunta III Wazę prawosławnym metropolitą kijowskim. Jako metropolita podejmował próby zreformowania Cerkwi prawosławnej w Rzeczypospolitej (odbywanie corocznych synodów, udział duchownych prawosławnych w sądach trybunalskich, wybór wyższej hierarchii cerkiewnej przez duchowieństwo ruskie, zwiększenie kontroli władyków nad bractwami cerkiewnymi), jednak jego inicjatywy blokowane były przez inne środowiska walczące o wpływy w Cerkwi: świeckich (Konstanty Ostrogski) i bractwa stauropigialne. Wzajemne blokowanie się inicjatyw reformatorskich było jednym z powodów ostatecznego opowiedzenia się metropolity Michała za ideą unii kościelnej z RzymemT. Kempa, Metropolita Michał Rahoza a unia brzeska, Klio, t. 2, 2002, s. 56–62.. Był sygnatariuszem aktu unii brzeskiejВ.А. Теплова, З.И.Зуева,Уния в документах, Mińsk 1997, s. 139..
Chociaż nie należał do inicjatorów unii, poparł tę ideę i odegrał istotną rolę w przygotowaniu i realizacji synodu w Brześciu i unii brzeskiej, w której wyniku powstał Kościół unicki (zwanym od XVIII w. greckokatolickim, a obecnie Kościół katolicki obrządku bizantyjskiego-ukraińskiego lub Ukraińską Cerkwią greckokatolicką).
W 1596 Michał Rahoza został pierwszym zwierzchnikiem tego Kościoła i pierwszym unickim metropolitą Kijowa, Halicza i całej Rusi (w miejsce uprzednio zlikwidowanej metropolii prawosławnej).
Zobacz też Zwierzchnicy Kościoła greckokatolickiego (Ukraińskiej Cerkwi greckokatolickiej)
Literatura T. Kempa, Metropolita Michał Rahoza a unia brzeska, Klio, t. 2, 2002, s. 48–100.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Biskupi Kościoła unickiego w I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Mińskiem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Metropolici kijowscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Metropolici kijowscy (Kościół greckokatolicki) Kategoria:Sygnatariusze unii brzeskiej 1596 Kategoria:Szlachta greckokatolicka w I Rzeczypospolitej Kategoria:Szlachta prawosławna w Polsce konwertowana na grekokatolicyzm Kategoria:Urodzeni w 1540 Kategoria:Zmarli w 1599 Kategoria:Metropolici kijowscy (Patriarchat Konstantynopolitański) Kategoria:Ludzie urodzeni w Mińsku