thumb|Nagrobek Mieczysława Orłowicza w alei zasłużonych na Starych Powązkach w Warszawie thumb|Tablica pamiątkowa na wieży widokowej na Chełmcu Mieczysław Emil Orłowicz (ur. 17 grudnia 1881 w Komarnie, zm. 4 października 1959 w Warszawie) – polski doktor prawa, urzędnik ministerialny II Rzeczypospolitej i Polski Ludowej, z zamiłowania krajoznawca i popularyzator turystyki. Autor licznych przewodników turystycznych. Założyciel Akademickiego Klubu Turystycznego we Lwowie, pomysłodawca Głównego Szlaku Sudeckiego.

Życiorys W związku z pracą ojca, który był notariuszem, rodzina Orłowiczów często zmieniała miejsce zamieszkania, przenosząc się kolejno do Dębicy, Jarosławia, Sambora i Rymanowa. Znaczną część swojego dzieciństwa Mieczysław spędził w miasteczku Pruchnik niedaleko Jarosławia, u swojego dziadka Jana Krasickiego. Uczęszczał do gimnazjum w Jarosławiu, gimnazjum w Samborze i do kolegium jezuickiego w Chyrowie. Podczas pobytu rodziny Orłowiczów w Rymanowie (1895–1904) młody Mieczysław rokrocznie przyjeżdżał tam na wakacje. Na ten okres przypadły jego pierwsze spotkania z mapami (austriackie mapy wojskowe w skali 1:75 000) i przewodnikami turystycznymi (Przewodnik po austriackich kolejach państwowych), z którymi planował pierwsze samodzielne wycieczki górskie i bliższe podróże krajoznawcze. Młody Orłowicz przejawiał szczególne zainteresowanie geografią, historią, architekturą i etnografią okolic, w których aktualnie przebywał.

Absolwent Uniwersytetu Lwowskiego (ukończył prawo i historię sztuki). Był prezesem Akademickiej Ligi Antypojedynkowej we Lwowie. Był współzałożycielem Akademickiego Klubu Turystycznego we Lwowie (1906), oraz organizował pierwszy Komitet Olimpijski w Polsce. Był autorem ponad stu przewodników turystycznych. Propagował także turystykę w Bieszczadach Wschodnich, na terenach wschodnich II RP, zaprojektował też przebieg wschodniej części Głównego Szlaku Karpackiego (Szlak wschodniobeskidzki). Według stanu z 1914 był sekretarzem sekcji turystycznej Krajowego Związku Zdrojowisk i Uzdrowisk we Lwowie. Podczas I wojny światowej działał w komendzie skautowej, a w lipcu 1915 został komendantem skautu w Pradze powstałego przy tamtejszym Komitecie Wychodźców Galicyjskich.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został urzędnikiem ministerialnym: od czerwca 1919 do 1932 sprawował stanowisko kierownika Samodzielnego Referatu dla Spraw Turystyki w Departamencie Ogólnym Ministerstwa Robót Publicznych (od 1925 Departament Drogowy MRP), a od 1932 do 1939 w randze radcy był kierownikiem referatu w Wydziale Turystyki Ministerstwa Komunikacji i pełnił to stanowisko także w pierwszych latach Polski Ludowej, od 1945 do 1952. W latach 1926–1929 był sekretarzem generalnym Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Był jednym z pomysłodawców ustanowienia Górskiej Odznaki Turystycznej.

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera Aleja Zasłużonych-1-102).

Miał brata Zygmunta (1897–1954), nauczyciela wychowania fizycznego i działacza sportowego.

Materiały archiwalne Mieczysława Orłowicza znajdują się w PAN Archiwum w Warszawie pod sygnaturą III-92Spis inwentarzy, Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie, [dostęp 2024-02-28]..

Wybrana twórczość Ilustrowany przewodnik po Europie. Europa Wschodnia i Środkowa (Rosya, Austro-Węgry, Niemcy, Szwajcarya) (1914) Ilustrowany przewodnik po Przemyślu i okolicy (Przemyśl 1917) Ilustrowany przewodnik po Galicji, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim (Lwów 1919) Jarosław. Jego przeszłość i zabytki (Lwów, Warszawa 1921) Ilustrowany przewodnik po Spiszu, Orawie, Liptowie i Czadeckiem (Lwów 1921) Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii (Lwów 1923) Ilustrowany przewodnik po województwie pomorskiem (Lwów 1924) Ilustrowany przewodnik po Gdańsku wraz z terytorjum Wolnego Miasta (Warszawa 1928) Moje wspomnienia turystyczne (wybór i opracowanie: Ferens Wanda, przedmowa: Wroczyński Ryszard; wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków 1970) Ilustrowany przewodnik po Wołyniu (Łuck 1929)

Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii był wznowiony w 1991 w ramach Biblioteki Borussii – seria wydawnicza Wspólnoty Kulturowej Borussii w Olsztynie. Jak napisał wcześniej o pierwszym wydaniu przewodnika Tadeusz Oracki, autor biografii Orłowicza „wymieniony przewodnik wobec braku odpowiedniego syntetycznego opracowania dziejów Warmii i Mazur, był przez wiele lat namiastką popularnej encyklopedii poświęconej tym regionom”. Opracowanie wznowionego wydania przez Grzegorza Jasińskiego, Andrzeja Rzempołucha i Roberta Trabę sprawiło, że przewodnik ten taką podręczną encyklopedią jest nadal.

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 27 listopada 1929M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi w dziedzinie turystyki i wychowania fizycznego”. oraz 30 lipca 1948 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Rodła (1988, pośmiertnie, na wniosek Komisji Historii i Tradycji ZG PTTK) Odznaka „Przodownik Pracy” (1 maja 1952) - wyróżniony przez Ministerstwo Kolei. Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Złota Honorowa Odznaka PTTK

Upamiętnienie W uznaniu zasług Mieczysława Orłowicza jego imieniem nazwano przełęcz w Bieszczadach Zachodnich (przełęcz M. Orłowicza) i Główny Szlak Sudecki, prowadzący ze Świeradowa-Zdroju do Prudnika.

Dr Mieczysław Orłowicz jest patronem Oddziału PTTK w Przemyślu, który od 2001 organizuje Ogólnopolskie Rajdy Turystyczne im. dr. M. Orłowicza.

Imieniem Mieczysława Orłowicza nazwano ulice w PrzemyśluUlica Mieczyslawa Orłowicza w Przemyślu w Targeo, WarszawieUlica Mieczysława Orłowicza w Warszawie w Targeo, JarosławiuUlica Mieczysława Orłowicza w Jaroslawiu w Targeo, WałbrzychuUlica Mieczysława Orłowicza w Wałbrzychu w Targeo, OlsztynieUlica Mieczysława Orłowica w Olsztynie w Targeo i WrocławiuUlica Mieczysław Orłowicza we Wrocławiu W Targeo.

Imię Mieczysława Orłowicza nosi pociąg PKP IC.

Przypisy Przewodnik liczył 33 tomy, wydane w jęz. niemieckim; Galicję obejmowały tomy nr 28–32, wydane również w języku polskim.

(tk): Wręczenie Medalu Rodła dla dr. Mieczysława Orłowicza, w: „Gościniec” R. XX, nr 6 (223), czerwiec 1988, s. 2.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kopie cyfrowe dzieł w Kujawsko-Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej: Ilustrowany przewodnik po województwie pomorskiem, Lwów 1924 Ilustrowany przewodnik po Gdańsku wraz z terytorjum Wolnego Miasta, Warszawa 1928 Toruń, Warszawa 1948 Książki Mieczysława Orłowicza w katalogu Biblioteki Narodowej Mieczysław Orłowicz, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-18].

Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Autorzy przewodników turystycznych Kategoria:Działacze Polskiego Komitetu Olimpijskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Komarnie Kategoria:Ludzie związani z Bieszczadami Kategoria:Ludzie związani z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym Kategoria:Ludzie związani z Chyrowem Kategoria:Ludzie związani z Rymanowem-Zdrojem Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką PTTK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Rodła Kategoria:Odznaczeni odznaką „Przodownik Pracy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani w alei zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy geografowie Kategoria:Polscy krajoznawcy Kategoria:Polscy skauci Kategoria:Przewodnicy turystyczni Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Komunikacji II Rzeczypospolitej Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Robót Publicznych Kategoria:Urzędnicy ministerstw Polski Ludowej Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1959 Kategoria:Prezesi Polskiego Związku Zapaśniczego