thumb|Jawa 500 OHV z 1929 roku thumb|Jawa 250 typ 353 Kývačka z 1958 roku mały|Dźwięk silnika motocyklowego Jawa 250 mały|Jawa 350 typ 354/03 (1954–1964) mały|Dźwięk silnika motocyklowego Jawa 350 typ 354/06 (dwucylindrowy)

thumb|Jawa Minor (1938) – jeden z kilku produkowanych w przeszłości samochodów firmy thumb|Jawa 750 z 1935 roku thumb|Jawa Čezet 350 (ČZ 350 typ 472) z lat 80 XX w. Jawa – czeski, dawniej czechosłowacki, producent motocykli, motorowerów i samochodów.

Założycielem i właścicielem przedsiębiorstwa był František Janeček – czeski konstruktor broni i biznesmen. Przedsiębiorstwo produkowało w latach 20. XX w. uzbrojenie, m.in. granaty ręczne i karabiny. Gdy pod koniec lat 20. sprzedaż uzbrojenia spadła, Janeček zdecydował się na rozpoczęcie produkcji motocykli. Nie mając w tym kierunku doświadczenia postanowił kupić licencję. W tym samym czasie niemiecka firma Wanderer, produkująca samochody i motocykle postanowiła zakończyć produkcję motocykli i skoncentrować się na produkcji samochodów. Firma zaoferowała odsprzedanie licencji oraz oprzyrządowania, kompletnych podzespołów i niedokończonych części. Janeček zakupił licencję i oprzyrządowanie do produkcji motocykla Wanderer 500 OHV pod własną nazwą JAWA, która powstała od pierwszych liter Janeček i Wanderer.

Nazwa JAWA została zarejestrowana w sierpniu 1929 r., a w październiku tego samego roku zaprezentowano na wystawie motoryzacyjnej w Pradze pierwszy wyprodukowany motocykl JAWA 500 OHV z czterosuwowym silnikiem o pojemności 500 cm³. Motocykl zmodernizowano w stosunku do licencyjnego wzoru. Produkcja tego motocykla skończyła się w 1931 r.

W latach 30. XX wieku przedsiębiorstwo produkowało oprócz motocykli także samochody. Przebojem wśród motocykli okazał się model z dwusuwowym silnikiem Villiersa o pojemności 175 cm³, który w latach Wielkiego kryzysu stanowił tani i niezawodny pojazd. W 1933 JAWA była najpopularniejszą marką motocykli w Czechosłowacji.

Zakład Zbrojovka Ing. F. Janeček został upaństwowiony 28 października 1945 r., a na początku lat 50. JAWA stała się również nazwą zakładu.

Produkowane modele Lata 1929–1940:

Motocykle Jawa Robot 100ccm 1937–1940 (12000 sztuk) 1932–1939 (29535 sztuk) 1935–1940 (14000 sztuk) 1939 (1000 sztuk) 1934–1935 (2004 sztuki) 1935–1940 (2700 sztuk) Jawa 500 OHV Kardan 1929–1931 (1016 sztuk)

Samochody Auto Minor 500 ccm 1937–1940 (2700 sztuk) Auto Minor 700 ccm 1933–1934 (1002 sztuki)

Po II wojnie światowej w 1946 r. Jawa wznowiła produkcję motocykli. Na samym początku oprócz nowego modelu – Jawa 250 typ 11 Perak – zmontowano w niewielkiej liczbie motocykle do których części przetrwały w magazynach: Jawa Robot 100 ccm, Jawa 175 Special, Jawa 250 Special, Jawa 250 Duplex Blok, Jawa 350 OHV oraz samochód Auto Minor 500 ccm.

Ogólnie w latach 1929–1940 oraz w 1946 r. fabryka wyprodukowała ponad 60 tys. pojazdów.

Wybrane motocykle i motorowery Jawa od 1946 r.: 1946–1954 Jawa 350 Perak 1948–1956 Jawa 500 OHC 1952–1958 Jawa 350 354-03/04 1954–1964 – Kývačka Jawa 250 353-03/04 1954–1962 – Kývačka Jawa 550 1955–1958 – Pionýr Jawa 555 1958–1962 – Pionýr Jawa 551 1959–1962 – Jawetta Jawa 250 559-02/07 1962–1974 – Panelka Jawa 350 360 1964–1974 – Panelka Jawa 250 typ 590 Sport 1965–1970 Jawa 350 typ 361 Sport 1965–1969 Jawa 50 Mustang 1967–1982 Jawa 50 typ 20, 21 1967–1982 – Pionýr Jawa 90 typ 30, 36 1968–1973 Trail (Cross) Jawa 90 typ 31, 37 1968–1973 – Roadster Jawa 250 Californian 1969 Jawa 350 Californian 1969–1973 Jawa 250 typ 592 1969–1974 Jawa 250 UŘ typ 623–1/2 1970–1972 – Bizon Jawa 350 UŘ typ 633–1/2 1970–1972 – Bizon Jawa 350 typ 634.6 1972

Jawa 500 typ 825 1984–1985 – Rotax Jawa 350 TS typ 638 1984 Jawa 500 typ 826 1986–1990 – Rotax Jawa 350 typ 632 1988 Jawa 350 typ 639 1990 Jawa 350 typ 640 1991 Jawa 250 typ 593 1994 Jawa 50 typ 585 1995 – Mosquito Jawa 50 Dandy 1996 Jawa 125 typ 112 Dandy – 1998 Jawa 125 typ 810 Travel/Chopper – 1998 Jawa 50 Dandy 1999 – Minarelli Jawa 100 typ 587 Robby 1999 Jawa 50 typ 588.0 Robby 2001 Jawa 125 typ 112 Sport 2003 Jawa 125 typ 112 Dakar 2004–2011 Jawa 650 typ 836.0/1/2/3 Classic/Bizon/Style/Dakar 2004 – 2008 Jawa 250 typ 597.0 Travel 2008 Jawa 660 Sportard 2011

Prototypy motocykli po 1946 r.: Jawa 250 typ 624 „Marčík” 1969 Jawa 460 typ 630 1971 Jawa 350 typ 637 1971 Jawa 50 typ 238 Mistrál 1973 Jawa 420 typ 821 Boxer OHC 1977 Jawa 500 typ 824 Boxer OHC 1982 Jawa 250 typ 593 Enduro Sport 1995

Poniższe motocykle były w produkowane przez ČZ (Česká Zbrojovka Strakonice) przy współpracy z firmą Jawa: Jawa-ČZ 125 typ 351, 355 1954–1960 Jawa-ČZ 150 typ 352 1954–1956 Jawa-ČZ 175 typ 450 1956–1962 Jawa-ČZ 350 typ 472.5 Java-CZ 365 typ 1.8 (wersja eksperymentalna) W historii przedsiębiorstwa, produkowane przez nią motocykle wielokrotnie odnosiły sukcesy rajdowe.

Linki zewnętrzne Oficjalna strona JAWA Moto spol. s r.o.

Dane i instrukcje obsługi Jawa

Kategoria:Czechosłowaccy producenci motocykli Kategoria:Czechosłowaccy producenci samochodów